II OSK 106/11

II OSK 106 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 798/10 w zakresie odrzucenia skargi R. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] lutego 2010 Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia oddalić skargę kasacyjną. II OSK 106 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymujące w mocy orzeczenie organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Olsztynie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2009 r. uznała, że R. S. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, a schorzenia wymienione w punkcie 1, 2 i 3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową. R. S. zaliczono do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, nie zaliczono natomiast do żadnej grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową. W wyniku wniesionego przez R. S. odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa utrzymała w mocy ww. orzeczenie. Skargę na powyższe orzeczenie złożył R. S., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie orzeczenia organu I instancji, zarzucając im, że rozstrzygnięcie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową zapadło z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ustalając fakt związku schorzeń ze służbą wojskową, komisje lekarskie oparły ustalenia jedynie na dokumentach sporządzonych przez jednostkę wojskową. Zarzuty w tym zakresie skarżący przytoczył ponownie w piśmie z dnia 18 maja 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. skarżący oświadczył, że jego skarga dotyczy jedynie tej części decyzji, w której orzeczono, że warunki służby nie miały wpływu na powstanie rozpoznanych schorzeń oraz stwierdził, iż przedmiotem skargi nie jest orzeczenie w przedmiocie trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej kat. "N". Skarżący oświadczył też, że nie kwestionuje samego rozpoznania jednostki chorobowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając wniesioną skargę wskazał, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnieją dwie grupy orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Zarówno w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. OPS 8/97 (ONSA 1998, nr 2, poz. 39), jak i w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAPiUS 2000, nr 5, poz. 167) rozróżniono orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu jej powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Według stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wydanym w składzie siedmiu sędziów postanowieniu z dnia 6 stycznia 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47), od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie w zaskarżonej części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna. Orzeczenie, bowiem ustalające związek schorzeń ze służbą wojskową wydane dla celów rentowych, emerytalnych, bądź odszkodowawczych nie ma autonomicznego bytu i nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego. Właściwym w tym zakresie jest sąd powszechny. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.-zwanej dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł R. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 6 p.p.s.a. poprzez brak pouczenia skarżącego przez sąd o ewentualnych konsekwencjach rzekomego ograniczenia (cofnięcia) jego skargi, 2. art. 60 p.p.s.a polegające na uznaniu, iż skarżący cofnął skargę w części pomimo braku jego oświadczenia w tym zakresie oraz na braku zbadania dopuszczalności rzekomego cofnięcia skargi. 3. art. 156 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż poprzez sprostowanie komparycji postanowienia można ograniczyć przedmiot postępowania, bez jego umarzania, 4. art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w przypadku uznania Sądu, iż miało miejsce cofnięcie skargi w części, 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nie wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialnego i przepisy postępowania i czy miały one wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji brak należytego ustalenia i uwzględnienia przepisów, które organ i sąd administracyjny powinny wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy i w konsekwencji odrzucenia skargi. Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż zaskarżył orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie w całości. Zarzuty i argumentacja skargi miały natomiast dwa cele odnoszące się do wadliwości formalnoprawnej w zakresie orzeczniczym wojskowych komisji lekarskich, które rzutowały na część orzeczniczą dotyczącą zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz wykazanie, iż komisje te powinny zweryfikować swoje stanowisko w zakresie związku chorób ze służbą wojskową. Skarżący nie cofnął natomiast skargi w części dotyczącej jego zdolności do zawodowej służby wojskowej, a jedynie wyjaśnił przyczyny jego wniosku o odroczenie rozprawy ze względu na toczące się postępowanie w sprawie wypadku. Następnie skarżący stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji nie wydał żadnego postanowienia o umorzeniu postępowania w części, nie rozważył także w ogóle dopuszczalności cofnięcia skargi ani nie poinformował skarżącego o konsekwencjach prawnych takiego cofnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 p.p.s.a. w zakresie sprostowania komparycji zaskarżonego postanowienia. Zauważyć należało, iż o ile istotnie przedmiot postępowania określono jako "w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej" i postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał to za oczywistą omyłkę i w miejsce określonego wyżej przedmiotu wpisał "związku chorób ze służbą wojskową", to przedstawiony przez skarżącego zarzut jest chybiony z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1270/10 kwestię tę przesądził, uchylając postanowienie z dnia 20 października 2010 r. Podstawowym problemem występującym w sprawie było zagadnienie, czy złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 13 października 2010 r. oświadczenie skarżącego stanowiło takie sprecyzowanie przedmiotu skargi, które mogło stanowić tym samym podstawę do ograniczenia zakresu kontroli sądowoadministracyjnej. Jak wynika z protokołu skarżący na rozprawie stwierdził, że skarga "nie dotyczy całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji, a jedynie tej części, w której warunki służby nie miały wpływu na powstanie rozpoznanych schorzeń. Natomiast przedmiotem mojej skargi nie jest orzeczenie w przedmiocie trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej kat. "N" jak również nie kwestionuję samego rozpoznania". Odnosząc się do tak sformułowanego przedmiotu skargi i stosując rozumowanie argumentum a maiori ad minus za dopuszczalne należy uznać "cofnięcie" skargi w części. Przy czym "cofnięcie" skargi w części nie wiąże Sądu w rozumieniu art. 60 p.p.s.a. Pozostaje bowiem w postępowaniu przed Sądem skarga w pozostałym zakresie i w związku z tym brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie ma podstaw także do umorzenia postępowania w części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Cofnięcie skargi w części może mieć, co najwyżej, wpływ na ocenę legalności zaskarżonego aktu dokonywaną przez Sąd (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3. Warszawa 2009, s. 196). Powyższe stanowisko prezentowane w doktrynie, zostało również podzielone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2290/04, niepubl. i z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1661/09, niepubl. Uwzględniając dyspozycyjny charakter skargi, tj. konieczności złożenia odpowiedniego środka zaskarżenia w przypisanej temu formie procesowej, zależnej od woli skarżącego oraz podzielając powyżej przedstawiony pogląd o dopuszczalności częściowego cofnięcia skargi i w tym zakresie jego wiążącego dla Sądu charakteru, należało uznać, iż słusznie Sąd pierwszej instancji wobec oświadczenia (w całości powyżej zacytowanego) strony złożonego na rozprawie, ograniczył badanie skargi do zakresu wskazanego przez stronę skarżącą. Stwierdzić przy tym trzeba, iż powyższe oświadczenie skarżącego nie pozostawało w oderwaniu od jego twierdzeń zawartych tak w skardze, jak i jej uzupełnieniu. Z wywodów strony skarżącej jasno wynikało, iż intencją skarżącego było wykazanie, że warunki pełnionej służby miały związek ze stwierdzonymi u niego dolegliwościami zdrowotnymi. Z przyczyn, zatem wyżej wskazanych za niesłuszne należało uznać zarzuty naruszenia art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie można przy tym przyjąć, iż została naruszona norma art. 6 p.p.s.a. Za chybiony uznać też należało zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, bowiem iż skarga jest niedopuszczalna, a argumentując swe stanowisko powołał się na podstawy tej niedopuszczalności wskazywane też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.