III SA/Kr 277/09

WyrokWSA w Krakowie2010-10-13

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna organu ewidencji gruntów dotycząca wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków może zostać utrzymana w mocy, gdy organ odwoławczy nie przeprowadził ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy i nie dokonał analizy zgromadzonych dowodów?
Ratio decidendi
Decyzja odmowna organu ewidencji gruntów została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się jedynie do kontroli decyzji pierwszej instancji bez analizy zgromadzonych dowodów i dokumentacji. Wobec tego sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność pełnej oceny materiału dowodowego i uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 77 i art. 107 § 3 kpa oraz przepisami rozporządzenia o ewidencji gruntów.
Stan faktyczny
Skarżący I. Ł. i T. Ł. wnieśli wniosek o ujawnienie ich jako właścicieli działki nr 280/7 w operacie ewidencji gruntów, powołując się na akt własności ziemi z 1982 roku oraz operat pomiarowy. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, wskazując na brak tożsamości działki 280/7 z działką 280/9 objętą aktem własności. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący podnosili, że użytkowali działkę od 1964 roku i doszło do pomyłki w ewidencji po przejęciu gruntów przez Skarb Państwa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi I. Ł., T. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję Starosta decyzją z dnia [...] 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 12 ust.1 pkt 4, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1, § 47 ust. 3, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku I. Ł. i T. Ł., odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb A polegającej na ujawnieniu T. Ł. syna J. i M. oraz I. Ł. córki F. i B. jako właścicieli do działki 280/7 zgodnie z aktem własności ziemi nr [...] z dnia 10 marca 1982r. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w roku 1961 podczas zakładania ewidencji gruntów dla obrębu A został dokonany pomiar stanu posiadania na gruncie oraz spisany wykaz ustalenia stanu posiadania wsi A. W protokole figuruje pod pozycją 154 między innymi działka 280/2, gdzie jako władający są wpisani Ł. T. s. J. w 1/6 części, S. J. c. J. w 1/6 części, Ł. J. s. J. w 1/6 części, C. A. c. J. w 1/6 części, C. M. c. J. w 2/6 części na podstawie aktu notarialnego [...] z dnia 17 grudnia 1959r. Następnie w roku 1965 zgodnie ze stanem posiadania na gruncie z 1961 r. zostały założone rejestry ewidencji gruntów dla obrębu A, a operat z założenia ewidencji gruntów obręb A został przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego za numerem [...]. W roku 1965 pod pozycją rejestrową nr 182 w/w rejestru ewidencji gruntów została ujawniona między innymi działka 280/2 o powierzchni 0,5334ha jako władanie Ł. J. s. J., S. J. c. J. i Ł. J. s. J. Zdaniem Starosty z analizy dokumentacji zebranej w postępowaniu wynika, że w roku 1978 Urząd Miasta i Gminy zlecił wykonanie operatu podziału działki 280/2 o powierzchni 0,5334ha celem przejęcia gruntu na rzecz Skarbu Państwa. Z dokumentacji zawartej w operacie pomiarowym [...] wynika konfiguracja działek nr 280/7 o powierzchni 0,0340ha i 280/8 o powierzchni 0,4994ha. Wówczas operatem tym działka 280/8 o powierzchni 0,4994ha podzieliła się na działki 280/9 o powierzchni 0,0759ha i 280/10 o powierzchni 0,4235ha. Działki 280/9 i 280/10 zostały ujawnione w poz. rej. 207 na rzecz Skarbu Państwa. W dowodach zmian obrębu A brak jest jednak podstawy prawnej takiego wpisu. W roku 1997 sporządzono operat pomiarowy rozgraniczenia i projektu podziału działek od nr 211/5 do nr 320/8 km.2 położonych w m. B obręb A KERG nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 10 kwietnia 1997r. W wyniku powyższego opracowania zostały rozgraniczone nieruchomości stanowiące kompleks gruntów Skarbu Państwa z gruntami indywidualnych właścicieli. Została ustalona między innymi granica pomiędzy działkami 280/9 i 280/7 zatwierdzona decyzją, nr [...] z dnia 23 października 1997r., a działka 280/9 zmieniła powierzchnię i oznaczenie na 280/11 o powierzchni O, 0491 ha. W wyniku wznowienia znaków granicznych i wyznaczenia punktów granicznych działki 280/7 położonej w A operatem KERG nr [...] działka nr 280/7 zmieniła powierzchnię z 0,0340ha na powierzchnię 0,0526ha. Aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków jest ujawniona działka 280/7 o powierzchni 0,0526ha jako władanie Ł. J. s. J., Ł. T. s. J. i S. J. c. J. i M. Natomiast działka 280/11 o powierzchni 0,0491 ha obecnie jest ujawniona jako własność Skarbu Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych Odział Terenowy Gospodarstwo Administracyjno Handlowe jako wykonawca praw własności. Przy działce tej brak jest podstawy prawnej jej nabycia na rzecz Skarbu Państwa. Starosta wskazał, że w dniu 12 września 2008r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której strony zgodnie oświadczyły że przedmiotowa nieruchomość tj. działka 280/7 nie ma założonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Państwo I. i T. Ł. do wniosku dołączyli wykaz synchronizacyjny dla działki nr 280/7 przyjęty do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 26 sierpnia 2008r. KERG nr [...]. Z powyższego wykazu wynika, że działka 280/9 o powierzchni 0,0759 objęta aktem własności ziemi nr AWZ [...] odpowiada działce 280/7 o powierzchni 0,0526ha ujawnionej obecnie w operacie ewidencji gruntów i budynków. Dokonując wznowienia granic dz. 280/7, geodeta dokonał jej nawiązania do aktu własności ziemi nr AWZ [...] opiewającego na działkę nr 280/9. Przy sporządzaniu wykazu zmian gruntowych geodeta nie otrzymał z PODGiK materiałów z operatu [...], a jedynie inne dokumenty niezbędne do wznowienia granic działki 280/7. Zdaniem Starosty działka 280/9 o powierzchni 0,0759 ha objęta aktem własności ziemi nr AWZ [...] nie jest tożsama z działką nr 280/7, dlatego wykaz synchronizacyjny nawiązujący działkę 280/7 do działki 280/9 objętej AWZ [...] nie może być dowodem w sprawie. To ustalenie stanowiło podstawę do odmowy wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnieśli I. Ł. i T. Ł. Odwołujący się podnieśli, że działkę nr 280/7 o powierzchni 0,0526 ha użytkują od 1964 roku, a po przejęciu gruntów ornych przez Skarb Państwa w 1978 roku nastąpiła pomyłka w oznaczeniu ich działki. Odwołujący się podkreślili, że nie kwestionują zmiany powierzchni ich działki z 0,075 ha na 0,0526 ha, lecz domagają się uwzględnienia tej zmiany w ewidencji gruntów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 16 stycznia 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, omówił zgromadzone dowody i zaprezentował ustalenia dokonane przez organ l instancji. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Starosty zostało oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, do którego zostały zastosowane odpowiednie przepisy prawa. Dlatego WINGiK uznał, że Starosta słusznie odmówił żądaniu I. Ł. i T. Ł., aby w obowiązującym operacie ewidencji gruntów dla obrębu A w jedn. rejestrowej G. 114 ujawnić ich jako właścicieli działki nr 280/7, zgodnie z AWZ Nr [...] z dnia 10 marca 1982r., który obejmuje działkę nr 280/9, a nie wnioskowaną działkę nr 280/7. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli I. Ł. i T. Ł. Skarżący ponownie wskazali, że działkę nr 280/7 o powierzchni 0,0526 ha użytkują od 1964 roku. Ich zdaniem podczas przejęcia gruntów ornych przez Skarb Państwa w 1978 roku nastąpiła zmiana jej powierzchni oraz pomyłka w stosunku do aktu własności ziemi, w którym ich działka figuruje pod nr 280/9 o powierzchni 0,0759 ha. Skarżący domagają się wyjaśnienia tych rozbieżności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli zachodzi podstawa uwzględnienia skargi wymieniona wart. 145 § 1 pkt. 1 It. c) p.p.s.a. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (par.44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl § 46 ust. 1 dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt. 2, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289). Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek skarżących I. i T. Ł., którzy wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2008 r. domagali się ujawnienia w ewidencji gruntów A działki nr 280/7, jako ich własności, zgodnie z Aktem Własności Ziemi nr [...] i opracowaniem geodezyjnym zawartym w operacie pomiarowym Nr [...]. Do wniosku skarżący załączyli AWZ nr [...] wydany dnia 10 marca 1982 r. , stwierdzający, że I. i T. małżonkowie Ł. stali się z mocy samego prawa właścicielami działki nr 280/9 o pow. 0,0759 ha położonej w A, oraz operat pomiarowy wznowienia znaków granicznych i wyznaczenia punktów granicznych działki 280/7 położonej w A ,(km. [...]), sporządzony przez geodetę uprawnionego, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wpisany przez Starostę do ewidencji zasobu pomiarowego w dniu 26 sierpnia 2008 r. do nr. [...]. Zgodnie z zawartym w operacie wykazem synchronizacyjnym dla działki nr 280/9, oraz wykazem zmian gruntowych dla działki nr 280/7, wymieniona w powyższym AWZ działka nr 280/9 jest tożsama z działką 280/7 i jej powierzchnia przy niezmienionych granicach wynosi obecnie 0,0526 ha. Stwierdzić więc trzeba, że wniosek wszczynający postępowanie oparty był na przepisie § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt.2 w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Z powyższego wynika, że właściwe organy winny przeprowadzić postępowanie mające za przedmiot rozstrzygnięcie złożonego przez skarżących wniosku i wydać decyzję uwzględniającą wniosek skarżących, bądź odmawiającą wprowadzenia zmian zgodnie ze złożonym wnioskiem. Jak bowiem stwierdził WSA w Krakowie, w wyroku z dnia 16. 04. 2008 r. , sygn. akt III SA/Kr 119/08, teza nr 1 (lex nr 510289): "Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem §47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany". Kontrolowane postępowanie winno więc odpowiadać wszelkim regułom przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego. Podstawową zasadą tego postępowania jest przyjęta w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z nią, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego (tak B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wydanie, Wyd. C.H. Beck 2008 r., kom. do art.15). Dlatego obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, a nie ograniczenie się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji (tak B. Adamiak [w]: o. cit. kom. do art. 138 i powołane tam orzecznictwo). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12. 12. 2000 r. , V SA 359/00 (lex nr 51287): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydal decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie jest decyzją o zatwierdzeniu decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy powodującą, że w obrocie prawnym pozostaje zatwierdzona decyzja organu pierwszej instancji. Jest ona takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu l instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Zwrot art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu l instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ l instancji (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Komentarz do art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U.00.98.1071), w: G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II.). Decyzja administracyjna pierwszej instancji nie obowiązuje ("upada") z chwilą kiedy zdecydowano się na powtórzenie postępowania w sprawie, które musi się zakończyć nową decyzją (J. Zimmermann: Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 186). "Utrzymanie w mocy" nie jest jedynie efektem kontroli decyzji pierwszej instancji, ale wynika z przeprowadzonego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej nowego postępowania w sprawie, a decyzja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny - "dlatego nie obowiązuje decyzja "utrzymania w mocy", ale decyzja ostateczna od momentu jej wydania (doręczenia)" (J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s. 293). Organ "utrzymuje w mocy" decyzję nie z powodu jej zalet, ale dlatego, że doszedł do takiego samego rozstrzygnięcia (J. Zimmermann: Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 187). Odzwierciedleniem motywów podjętej przez organ decyzji jest uzasadnienie, stanowiące jej integralną część. Wymogi stawiane uzasadnieniu określił ustawodawca w art. 107 § 3 kpa. Treść tego przepisu wskazuje na istotne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie. W szczególności powinno ono zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym nie chodzi o dwie, wyodrębnione części uzasadnienia, lecz o spójne przedstawienie faktów i dowodów, na których organ się oparł, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz skutków, jakie ustalone fakty i uznane dowody odnoszą wobec treści mających zastosowanie przepisów prawa. Dopiero wskazanie przez organ na elementy, o których mowa w art. 107 § 3 kpa umożliwia poznanie motywów, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie. Umożliwia to również stronom postępowania administracyjnego zrozumienie zasadności przesłanek, k ostrymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Takie tylko wyjaśnienie motywów podjętej decyzji umożliwia także sądową kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Zaskarżona decyzja wydana została naruszeniem powyższych przepisów. Jej uzasadnienie zawiera przedstawienie kwestii następstwa prawnego po ujawnionych w ewidencji władających działką nr 280/7 J. Ł. i J. S., omówienie stanowiska stron, oraz czynności procesowych organu pierwszej instancji, a następnie stwierdzenie, że Starosta Olkuski słusznie odmówił żądaniu wnioskodawców, albowiem załączony do wniosku operat nie może stanowić podstawy zmian w operacie ewidencji gruntów, z uwagi na brak tożsamości działki nr 280/9 z działką nr 280/7. Z takiej treści uzasadnienia nie wynika, aby organ drugiej instancji ponownie rozpatrywał sprawę wszczętą wnioskiem skarżących. Organ pierwszej instancji zgromadził w toku postępowania szereg dowodów, stanowiących potwierdzone za zgodność kserokopie dokumentów zarówno części kartograficznej, jak i części opisowej zasobu, a także dokumenty świadczące o istnieniu po stronie uczestników postępowania następstwa prawnego po podmiotach ujawnionych jako osoby władające działką nr 280/7. O ile treść dokumentów stanowiących podstawę ustalenia kręgu stron postępowania wskazuje wprost, że krąg ten ustalony został prawidłowo, to odnośnie do dokumentów stanowiących zasób, począwszy od wypisu z aktu notarialnego Rep. A nr [...], mocą którego M. i J. Ł. darowali swoim dzieciom (w tym wnioskodawcy) nieruchomość rolną o pow. 3 ha 86a i 19 m2 , zapisaną w tabeli nadawczej wsi B pod numerem 131, każdemu po 1/6 części, poprzez wykaz ustalenia stanu posiadania z 1961 r. , kopię pierworysu mapy ewidencyjnej, rejestry gruntów z 1965 i z 1984 r., operat podziału działki 280/1 dla celów uwłaszczeniowych, Akty Własności Ziemi obejmujące działkę nr 280/9 i działki sąsiednie, aż dokumentację dotyczącą wykupu na rzecz Skarbu Państwa m.in. działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego T. Ł., J. Ł. i J. S., oraz działek sąsiednich, w tym operat pomiarowy podziału działek 281 i 280/8, decyzję z Naczelnika Miasta i Gminy z 15 września 1978 r. o wykupie w/w działek, decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa z nieruchomościami sąsiednimi, wraz z protokołem granicznym i szkicem polowym, organ nie dokonał żadnej analizy zgromadzonych dokumentów. Nie wyjaśnił w istocie i nie uzasadnił, z jakiej przyczyny odmówił skarżącym wprowadzenia zmian w ewidencji zgodnie z treścią przedstawionego operatu. Sąd podziela pogląd wyrażony w tezie nr 2 cytowanego wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, iż: "Przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot" . Samo jednak stwierdzenie przez organ , że działka nr 280/9 objęta AWZ Nr [...] nie jest tożsama z działką nr 280/7 ujawnioną w rejestrze gruntów obrębu A, nr jedn. rejestrowej [...] mogłoby stanowić wynik dokonanej przez organ oceny przedstawionego przez skarżących operatu, popartej analizą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jednak uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ani oceny tego operatu, ani analizy zgromadzonych dowodów w świetle obowiązujących przepisów ustawy i rozporządzenia. Przeprowadzenie takiej analizy było uzasadnione zarówno treścią art. 77 kpa, jak i brzmieniem przepisów § 45 i 46 rozporządzenia. Przebieg takiej oceny, a nie tylko jej wynik winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji ostatecznej, bowiem to decyzja ostateczna stanowi rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Akta administracyjne zawierają również pisemne oświadczenie geodety uprawnionego A. Z. (k. 109), iż wykaz synchronizacyjny dla działki nr 280/9 (załączony do wniosku wszczynającego postępowanie), zawiera błędną informację, że działka 280/9 ma urządzony zbiór dokumentów 8398. Nie wiadomo, czy treść tego oświadczenia miała wpływ na podjętą przez organ ocenę przedłożonego przez geodetę operatu. Analizy i wyjaśnienia wymaga w szczególności kwestia prawidłowości i aktualności opracowań, które stanowiły podstawę ujawnienia w części zarówno kartograficznej jak i opisowej, Skarbu Państwa, na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i gminy z 15. 09.1978 r. o przejęciu działek. Jest to istotne również dlatego, że skarżący w odwołaniu od decyzji Starosty zarzucali popełnienie przez organy ewidencyjne pomyłki w trakcie procedury przejmowania działek na rzecz Skarbu Państwa. Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem szczegółowe ustosunkowanie się do tego zarzutu odwołania, skoro zdaniem skarżących okoliczność ta ma znaczenie dla oceny zasadności ich wniosku. Nieodniesienie przez organ drugiej instancji się do zarzutów odwołania jest uchybieniem wymogom stawianym w art. 107 § 3 kpa, przy czym wobec wyżej wskazanych wad uzasadnienia, także to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest rzeczą sądu administracyjnego dokonywanie ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, bowiem prowadziłoby to do wyręczania organów administracji w sprawowaniu ich funkcji orzeczniczej. W sytuacji, kiedy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera koniecznych ustaleń, uniemożliwiona jest również sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu, która to kontrola jest zasadniczym zadaniem sądu administracyjnego. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - a to art. 77 i art. 107 § 3 kpa, a wada polegająca na naruszeniu art. 77 kpa skutkowała wydaniem jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego - § 45 ust. 1, § 46 ust.2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegającym na przedwczesnym uznaniu przez organ, że wniosek skarżących nie może zostać uwzględniony. Skoro zatem zachodzą podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji określone w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Wobec braku wniosku skarżących zgodnie z treścią art. 210 § 1 ustawy p.p.s.a. nie rozstrzygnięto o przyznaniu skarżącym należnych im kosztów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło