I OZ 162/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1431/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na uchwałę Rady Powiatu W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie skargi na działalność Starosty W. postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1431/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B.B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B.B. na uchwałę Rady Powiatu Wołomińskiego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie skargi na działalność Starosty Wołomińskiego. W uzasadnieniu wskazano, że z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca podał, że jego dochód za 2009 r. wyniósł [...] złotych, co po podzieleniu na dwie osoby daje sumę w wysokości około [...] złotych rocznie, co z kolei miesięcznie daje kwotę w wysokości [...] złotych. Z powyższego zestawienia wynika zatem, że łącznie miesięczny dochód wnioskodawcy i jego małżonki w 2009 r. wynosił około [...] złotych. (2 x [...] złotych). Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni około [...] m2 oraz oszczędności pieniężne w wysokości około [...] złotych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca posiadając stały dochód miesięczny z którego potrafi wygospodarować środki finansowe jest w stanie ponieść samodzielnie koszty sądowe i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Analizując natomiast wysokość środków finansowych którymi dysponuje wnioskodawca uznano, że niewątpliwie nie można go do takich osób zaliczyć. Sąd I instancji podał, że prawo pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej. Nie może ono być natomiast nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada dochody i zgromadzone oszczędności pieniężne. Wskazano przy tym, że we wniesionym sprzeciwie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. B. wskazał, że w sytuacji materialnej w jakiej się znajduje, wygospodarowanie środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, może doprowadzić do utraty przez niego płynności finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (np. bezdomni czy osoby bezrobotne). Mając powyższe na uwadze oraz biorąc pod uwagę stan rodzinny, majątek oraz dochody skarżącego, należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Sama już bowiem okoliczność, że skarżący i jego żona otrzymują stały miesięczny dochód (w sumie [...] zł miesięcznie netto) oraz posiadają oszczędności pieniężne w wysokości ok. [...] zł uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie nie została spełniona przesłanka niemożności poniesienia przez wnioskodawcę kosztów postępowania we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał także żadnych obciążeń budżetu domowego czy nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie, związanej z dochodami, sytuacji bytowej jego rodziny. W takim stanie rzeczy zażalenie nie mogło być uwzględnione i podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.