III SA/Kr 235/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy pomocy w spłacie kredytu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Zaskarżoną przez B. K. decyzją z dnia 22 stycznia 2010r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2009r. znak [...] odmawiającą B. K. pomocy w spłacie kredytu. Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2009r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę (Dz.U. z 2009r., Nr 115, poz. 964). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 21.10.2009r. B. K. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego. Wskazała, że w dniu 29.08.2008r. utraciła zatrudnienie (została zwolniona przez pracodawcę za wypowiedzeniem) i jest zobowiązana do spłaty dwóch kredytów mieszkaniowych udzielonych na podstawie umów z Bankiem [...]: z dnia 27.03.2006r. nr [...] w wysokości 110.000 zł spłacanego w okresie od 27.03.2006r. do 31.03.2026r. oraz umowy z dnia 25.09.2008r. nr [...] w wysokości 100 000 zł spłacanego w okresie od 25.09.2008r. do 30.09.2028r. Z akt wynika, że przedmiotem umowy kredytowej z dnia 27.03.2006r. jest udzielenie kredytu gotówkowo – hipotecznego z przeznaczeniem na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, natomiast przedmiotem umowy kredytowej z dnia 25.09.2008r. jest dokończenie budowy domu jednorodzinnego i spłata kredytu mieszkaniowego z 18.05.2007r. nr [...]. B. K. zarejestrowała się w dniu 03.09.2009r. jako osoba bezrobotna. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych nabyła po upływie siedmiu dni od dnia zarejestrowania. Starosta odmówił B. K. decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę przyznania pomocy w spłacie kredytu pomocy w spłacie kredytów, powołując się na okoliczność, że oba wymienione wyżej kredyty zostały udzielone skarżącej na dokończenie budowy domu gdy tymczasem w/w ustawa wymaga by kredyt mieszkaniowy udzielony był na budowę domu jednorodzinnego (art. 2 ust. 2 pkt 1). W ocenie organu kredyt na dokończenie budowy domu nie mieści się w definicji kredytu mieszkaniowego przyjętej w w/w ustawie. Odwołując się od decyzji Starosty, B. K. podniosła, że decyzja ta jest w jej ocenie krzywdząca, przy czym wyjaśniła, że kredyt na budowę domu został jej udzielony w roku 2004. Ze względu na niską zdolność kredytową otrzymała wówczas jedynie 65 000 zł. Wykonała za tą kwotę dokumentację budowlaną, fundamenty, piwnice, mury piętra i częściowo konstrukcję dachu. Następnie w roku 2006 uzyskała kolejny kredyt na dokończenie budowy domu i na spłatę poprzedniego kredytu. Wykonała za te środki stan surowy i częściowo instalację wewnętrzną. W roku 2007 i 2008 uzyskała z mężem kolejny kredyt , dzięki czemu w roku 2009 dokończyła budowę domu i wprowadziła się do niego w tym samym roku. Podkreśliła, że całość uzyskanych od Banku [...] środków została przeznaczona na wybudowanie jednego domu oraz, że w świetle utraty pracy i konieczności utrzymania czteroosobowej rodziny aktualna miesięczna rata kredytu w wysokości 1680 zł jest dla niej zbyt wysoka i kwalifikuje się do pomocy państwa w spłacie tego kredytu. Wojewoda w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji stwierdzając, że wskazana we wniosku o udzielenie pomocy w spłacie kredytów oraz w odwołaniu okoliczność, że uzyskane w roku 2006 i 2008 kredyty przeznaczone były na dokończenie budowy domu są decydujące dla oceny zasadności przyznania pomocy skarżącej w spłacie tych kredytów. Kredyt w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów (...) ma być udzielony na budowę domu a tego rodzaju kredyt skarżąca uzyskała w roku 2004, przy czym nie był on objęty wnioskiem. Kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy nie jest również kredyt udzielony na prace wykończeniowe, remont, modernizację mieszkania czy domu lub ta część udzielonego kredytu, która jest przeznaczona na koszty związane z nabyciem lokalu mieszkalnego np. koszty notarialne. Decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powtórzyła argumentację odwołania od decyzji pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było ustalenie czy skarżącej B. K. przysługuje pomoc państwa w spłacie zaciągniętych kredytów mieszkaniowych. Art. 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2009 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę (Dz. U. z 2009 r. Nr 115, poz. 964) określa warunki przyznania takiej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tego przepisu, pomoc może być przyznana kredytobiorcy zobowiązanemu do spłaty kredytu mieszkaniowego, który po dniu 1 lipca 2008 r. utracił pracę rozumianą jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. W myśl zaś ust. 4 w przypadku gdy kredytobiorcą jest jeden z małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, a kredytobiorca nie utracił pracy, pomoc może być przyznana, jeżeli małżonek nie będący kredytobiorcą spełnia warunki, o których mowa w ust. 1, i nie utracił zatrudnienia w sposób określony w ust. 3. Z powyższego wynika, że pomoc państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego możliwa jest w dwóch przypadkach, tj. w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy (...) oraz w sytuacji określonej w art. 3 ust. 4 ustawy. Ponadto ustawodawca określił w wyżej wymienionej ustawie kilka przesłanek uniemożliwiających przyznanie pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego (art. 3 ust. 3, ust. 5, ust. 6, art. 4 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę), nie mających zastosowania w niniejszej sprawie. Istotnym dla sprawy przepisem w/w ustawy jest art. 2 ust. 2 pkt 1, który stanowi, że kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy jest kredyt udzielony na budowę domu jednorodzinnego, jeżeli przed złożeniem wniosku o pomoc właściwy organ nie zgłosił w terminie sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Orzekające w sprawie organy oparły decyzję odmowną na wąskiej interpretacji wskazanego wyżej przepisu, opierającej się jedynie na stwierdzeniu, że skoro B. K. zawarła z Bankiem [...] umowy kredytowe określone jako kredyt na "dokończenie budowy domu" , to nie zachodzi przesłanka uprawniająca skarżącą do otrzymania pomocy państwa z ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów (...). Takie określenie kredytu w umowie przesądziło w ocenie organów o tym, że kredyt tak określony przez strony umowy nie jest tożsamy z kredytem "na budowę domu". Istotnie, ustawa w art. 2 ust. 2 i 3 precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "kredyt mieszkaniowy", ograniczając przedmiot pomocy ze strony państwa do wymienionych w tych przepisach rodzajów kredytów i rzeczywiście w art. 2 ust. 2 pkt 1 stanowi o kredycie na "budowę domu", niemniej jednak należy stwierdzić, że organy nie uwzględniły i nie rozpatrzyły w rozstrzygnięciu całokształtu wymaganych tym przepisem przesłanek dla stwierdzenia czy skarżąca, wnioskująca o pomoc państwa w spłacie kredytów jest beneficjentem tej pomocy. Chodzi o zastrzeżenie ustawowe by pomoc w spłacie kredytu w przypadku posiadania kredytu na budowę domu jednorodzinnego przyznać po ustaleniu czy przed złożeniem wniosku o pomoc właściwy organ nie zgłosił w terminie sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W ten sposób w ocenie Sądu przepis kładzie akcent na okoliczności związane z procesem budowy domu jednorodzinnego od strony formalnoprawnej takie jak sprzeciw właściwego organu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy czy na okoliczność wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Faktycznie przepis uzależnia przyznanie pomocy państwa od etapu procesu budowlanego. W aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20.10.2009r. znak [...] zawiadamiające męża skarżącej, P. K., że po analizie złożonych dokumentów oraz ustaleń faktycznych wskazujących na zrealizowanie obiektu budowlanego należącego do adresata i jego żony nie zachodzą przesłanki do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną w A gm. B. Pismo to było w posiadaniu organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, ale nie stanowiło przedmiotu ustaleń i rozważań tych organów. W szczególności organy nie ustaliły czy sporne kredyty zostały udzielone po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, co uzasadniałoby przyjęcie, że udzielony kredyt nie spełnia kryteriów o jakich mowa w art. 2 ust. 2 pkt. 1 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom które utraciły pracę. Ustawodawca przepisem tym stworzył definicję legalną kredytu mieszkaniowego , właśnie na użytek tej ustawy , dlatego stosując tę ustawę organy powinny odnieść się do tej definicji, a nie poprzestawać na określeniach nadanych umową kredytową , gdyż te nie wiążą organu w zakresie uznania , czy udzielony kredyt spełniał kryteria w/w ustawy. Na marginesie sprawy należy zauważyć , że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał kredyt udzielony na "dokończenie budowy domu " za przeznaczony na inny cel niż budowa domu. Z powyższych uwag nasuwa wniosek o naruszeniu przez organy przepisów art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazujących podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone, wobec stwierdzenia, że naruszenie przez organy przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy z tego względu, że decyzja odmowna została wydana przedwcześnie, bez wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji uwzględni w stanie faktycznym sprawy wyżej wymienione pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a następnie wyda stosownie do ustaleń decyzję w przedmiocie pomocy państwa w spłacie udzielonych skarżącej kredytów.