V SA/Wa 1204/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi O. F. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. [...] Oddział Regionalny z [...] grudnia 2009r., II. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którym odmówiono O. "F." przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] listopada 2009 r. O. "F." złożyła w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" wraz z wnioskiem o płatność, do którego dołączono wymagane załączniki. Dyrektor Regionalnego [...] Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że O. "F." decyzją z [...] grudnia 2008 r. przyznana została pomoc finansowa na okres od [...] października 2008r. do [...] października 2013 r. W związku z czym aby ubiegać się o pomoc finansową na poszczególne lata wspomniana grupa producentów powinna złożyć wniosek o płatność w terminie 30 dni od upływu okresu kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Grupa P. "F." wpis do rejestru, który dokonywany jest przez marszałka województwa uzyskała [...] października 2008 r. Powoduje to, że kolejnych 12 miesięcy liczonych od tej daty upływa [...] października 2009 r. zatem termin 30 dni, w czasie którego należało złożyć wniosek o płatność upłynął [...] listopada 2009 r. Skoro wniosek o płatność za 2009 r. został złożony [...] listopada 2009 r. należy uznać, że przy jego złożeniu doszło do przekroczenia terminu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.Nr 81, poz.550 z późn.zm.). Termin ten jest terminem materialnoprawnym. W tej sytuacji brak jest możliwości przywrócenia tego terminu na podstawie art. 58 kpa niezależnie od przyczyn, które doprowadziły do jego uchybienia. Od postanowienia tego pełnomocnik wnioskodawcy złożył zażalenie zarzucając naruszenie prawa tj. § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 127 kpa i w zw. z art. 129 kpa przez przyjęcie, że wniosek o płatność, został złożony po terminie. Ponadto z ostrożności procesowej pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie § 6 ust. 2 wskazanego rozporządzenia z 20 kwietnia 2007r. podnosząc, że Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMr bezzasadnie przyjął, że termin określony we wskazanym przepisie ma charakter materialnoprawny a nie formalnoprawny. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wnioskodawcy powołując się na orzecznictwo podniósł kwestie dotyczące charakteru terminów i odnosząc te rozważania do przedmiotowego przypadku wskazał, że wniosek o płatność składany jest w toku istniejącego postępowania administracyjnego wynikającego ze złożenia pierwotnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na lata 2008- 2013. Tym samym termin do złożenia wniosku o płatność ma charakter formalny, procesowy zatem możliwe jest jego przywrócenie. W związku ze złożonym zażaleniem Prezes ARiMR [...] marca 2010 r. wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARiMR wskazał, że uprawnienie O. "F." do uzyskania pomocy finansowej w ramach działania :"Grupy producentów rolnych" wynika z faktu, że decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] przyznano S. pomoc finansową na lata 2008-2013. Decyzją tą przyznano jej pomoc w wysokości określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich w ramach określonych limitów procentowych i kwotowych, z tym, że pomoc ta miała być świadczona co roku w formie określonych płatności wypłacanych w przypadku złożenia przez S. wniosku o płatność w wyznaczonym przepisami terminie. Termin do złożenia wniosku określony jest w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. i wynosi 30 dni od upływu okresu kolejnych 12 miesięcy liczonych od wydania decyzji o wpisie grupy do właściwego rejestru. Termin ten liczony jest dla każdej grupy indywidualnie ze względu na różne daty uzyskania wpisu do rejestru a realizacja płatności uzależniona jest od złożenia w tym terminie właściwego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami. Brak złożenia wniosku w terminie, nie jest równoznaczny z wygaśnięciem całego uprawnienia do uzyskania przyznanej pomocy a jedynie łączy się z brakiem możliwości uzyskania płatności za wnioskowany okres czasu. W tym stanie rzeczy należy zdaniem Prezesa ARiMR uznać, że termin 30 dni na złożenie wniosku o płatność nie ma charakteru materialnego zatem co do zasady możliwe jest jego przywrócenie. Prezes na poparcie tego poglądu powołał się na brzmienie § 5 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007r. oraz na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 2782/08 dotyczący wspomnianego zagadnienia. W dalszej części uzasadnienia Prezes podniósł, że jest niesporne, że S. "F." złożyła wniosek o płatność [...] listopada 2009 r. w sytuacji gdy termin do złożenia wniosku upłynął [...] listopada 2009 r. (Prezes zgodził się w tej kwestii z Dyrektorem ARiMR). Prezes przypomniał, że we wniosku o przywrócenie terminu S. wyjaśniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o płatność, było wynikiem awarii komputera, do której doszło [...] listopada 2009 r., co uniemożliwiło złożenie go w ostatnim dniu terminu. Odnosząc się do tej kwestii Prezes przytoczył treść art. 58 kpa i podniósł, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości jego zastosowania, ponieważ aby możliwe było przywrócenie terminu musi dojść do jego uchybienia bez winy strony, czyli musi zaistnieć przeszkoda do dochowania terminu, która miała miejsce w czasie, w którym ten termin biegł, i która nastąpiła bez jakiejkolwiek winy zainteresowanej strony. Sytuacja ta w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca, ponieważ do awarii komputera doszło [...] listopada a więc już po upływie terminu do złożenia wniosku o płatność, do czego doszło [...] listopada 2009 r. Tym samym brak jest podstaw do rozważania możliwości przywrócenia terminu z tego powodu, ponieważ nie miał on żadnego wpływu na uchybienie terminu. Od postanowienia tego Pełnomocnik S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie postanowienia Prezesa ARiMR z [...] marca 2010 r. i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora [...] Regionalnego Oddziału ARiMR z [...] grudnia 2009 r. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 105 Kpa poprzez procedowanie mimo istnienia podstawy do umorzenia postępowania, - art. 87 Konstytucji poprzez danie pierwszeństwa przepisom rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a tym samym nieuwzględnienie kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wywoływania skutków prawnych jedynie przez ostateczne decyzje administracyjne a tym samym ignorowanie przepisów Kpa, a w szczególności art. 16 i 130 kpa, - art. 107 Kpa poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że wniosek o płatność został złożony w terminie, ponieważ kolejny termin 12 miesięcy prowadzenia działalności przez S., powinien być liczony od daty, w której decyzja z [...] października 2008 r., mocą której S. " F." została wpisana do rejestru, stała się ostateczna. Takie liczenie terminu pozostawałoby w zgodzie z przepisami Kpa, które skutki prawne decyzji wiążą z ich funkcjonowaniem w obrocie prawnym, a to dotyczy jedynie decyzji ostatecznych. Ostateczność decyzji zależy zaś od jej skutecznego doręczenia i upływu terminu do złożenia odwołania przez stronę. Odwołanie zaś możliwe jest również w przypadku doręczenia stronie decyzji dla niej korzystnej. Takie ukształtowanie prawne decyzji prowadzi do sytuacji, w której liczenie terminu od daty, w której decyzja stała się ostateczna powoduje, że w przypadku przedmiotowej sprawy, złożenie wniosku o płatność [...] listopada 2009 r. byłoby równoznaczne z jego złożeniem w terminie. To prowadzi do konieczności uznania za bezprzedmiotowe wpadkowego postępowania wywołanego wnioskiem o przywrócenie terminu a jego prowadzenie przez organ powoduje naruszenie treści art. 105 Kpa. Liczenie terminu dokonywane w zgodzie z treścią rozporządzenia i pominięcie wagi przepisów Kpa dotyczących ostateczności decyzji należy uznać za naruszenie treści art. 87 Konstytucji. Na koniec skarżący wskazał, że Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji tymczasem z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia należy wnioskować, że Prezes wyraził pogląd przemawiający za przywróceniem terminu. W ocenie skarżącego świadczy o tym stwierdzenie, że" Niedochowanie terminu dokonania czynności nie może być automatycznie rozumiane jako równoznaczne z utratą uprawnień." W tym stanie rzeczy w ocenie skarżącego konieczne jest uchylenie obydwu postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić jakkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone w skardze. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że jakkolwiek w teorii trafne są rozważania skarżącego dotyczące znaczenia decyzji ostatecznej i związanych z tym skutków prawnych, w przedmiotowej sprawie, są one pozbawione znaczenia i brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ treści art. 16, art. 130 Kpa i w następstwie art. 87 Konstytucji, ponieważ przewidziane we wskazanych przepisach Kpa skutki ostateczności decyzji, nie mają w stanie faktycznym sprawy żadnego zastosowania. Przede wszystkim należy podnieść, że Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 81 z 2007 r.poz.550) zostało wydane w oparciu o delegację ustawową czyli w oparciu o treść art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i delegacji tej nie przekroczyło. W treści rozporządzenia określono m.in. treść wniosku o pomoc, treść wniosku o płatność oraz termin składania wniosku o płatność – ten ostatni w § 6 ust. 2 rozporządzenia. Termin złożenia wniosku o płatność powiązany jest z kolejnymi 12 miesięcznymi okresami prowadzenia działalności przez grupę wpisaną do rejestru i powiązany z datą wpisania grupy do rejestru, która to data jakkolwiek inna dla każdego wpisanego podmiotu jest datą pewną, wynikającą z dokumentu, jakim jest decyzja o wpisie doręczana stronie. Jest to data sprawdzalna i niepodważalna. Ustawodawca miał prawo powiązać termin składania wniosku z tego rodzaju datą i brak jest podstaw do twierdzenia, że przepisy rozporządzenia w tym zakresie łamią przepisy ustawy Kpa. Należy podnieść w tym miejscu, że art. 130 Kpa, którego naruszenie zarzucił m.in. skarżący przewiduje, że przed wniesieniem odwołania niektóre decyzje w warunkach w nim wskazanych podlegają wykonaniu, a więc funkcjonują w obrocie, mimo braku przymiotu ostateczności. Z treści art. 130 § 4 wynika, że decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Odnosząc treść tego przepisu do decyzji z [...] października 2008 r. nr [...], która dotyczy wpisu S. "F." do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] należy przyjąć, że należy ona do decyzji o jakich mowa w art. 130 § 4 Kpa. Przedstawione okoliczności powodują, że brak jest podstaw do uznania, że w istocie wniosek o płatność złożony [...] listopada 2009 r. został złożony w terminie, zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia treści art. 105 Kpa jest nietrafny. Konieczna więc jest ocena, czy złożony wraz z wnioskiem o płatność wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia podlega rozpoznaniu w zakresie rozważenia przyczyn uchybienia terminu. W ocenie organu termin do złożenia wniosku o płatność upłynął [...] listopada 2009 r. zatem awaria komputera, która nastąpiła następnego dnia nie ma znaczenia dla sprawy, bo pozostaje bez wpływu na uchybienie. W ocenie Sądu stanowisko organu jest nieprawidłowe a wynika to z błędnego obliczenia terminu do złożenia wniosku o płatność. Jak wynika bowiem z treści art. 57 § 3 Kpa, który ma zastosowanie w sprawie "Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było- w ostatnim dniu tego miesiąca." Decyzja o wpisie S. "F." do rejestru została wydana [...] października 2008 r. zatem termin 12 miesięcy, w którym S. prowadziła działalność upłynął [...] października 2009 r. bo to ten dzień odpowiadał początkowemu dniowi terminu. W tym stanie rzeczy termin 30 dni liczony po upływie terminu 12 miesięcy, w którym należało złożyć wniosek o płatność upłynął [...] listopada 2009r. zatem awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu. Na koniec należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 107 Kpa, a uzasadnienie postanowienia Prezesa ARiMR w żadnym razie nie jest wewnętrznie sprzeczne. Przytoczone przez skarżącego zdanie z uzasadnienia postanowienia odnosi się do rozważań organu, które dotyczą jedynie charakteru terminu w jakim należy złożyć wniosek o płatność i nie przesądza o żadnej innej kwestii. Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że doszło do naruszenia treści przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 ppsa.