II GSK 233/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-25

Skład orzekający: Janusz Drachal, Krystyna Anna Stec, Barbara Stukan - Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, naruszył przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 106 § 3, poprzez dokonanie nowych ustaleń faktycznych zamiast jedynie oceny legalności decyzji organu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów PPSA, w tym art. 106 § 3, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe. Sąd I instancji miał wątpliwości co do prawidłowości ustaleń organu administracyjnego, wynikające z akt sprawy, a przeprowadzone postępowanie dowodowe miało na celu wyjaśnienie tych wątpliwości i ocenę legalności decyzji, a nie dokonanie nowych ustaleń faktycznych. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik L. S. otrzymał płatności w 2004 i 2005 roku, zobowiązując się do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat. W 2006 roku przekazał swoje gospodarstwo rolne córce. Organ administracji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, twierdząc, że rolnik zaprzestał działalności rolniczej przed upływem okresu zobowiązania, a oświadczenie córki o przejęciu zobowiązań dotyczyło tylko części gruntów. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę ponownego zbadania okoliczności sporządzenia oświadczenia o przejęciu działek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Stukan - Pytlowany Protokolant Anna Wojtowicz - Hess po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 października 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 438/10 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 438/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. S. (skarżący, beneficjent) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, z następującym uzasadnieniem. W dniu 1 czerwca 2004 r. L. S. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004 z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do powierzchni 56,55 ha, w którym zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu (własnych jak i dzierżawionych od ANR) i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu ONW na rok 2004 w łącznej kwocie 9.536,23 zł (do powierzchni zgłoszonej - 56,55 ha), a następnie decyzją z [...] lutego 2006 r., płatność z tego tytułu na rok 2005 w kwocie 9.591,72 zł (do powierzchni zgłoszonej - 57,17 ha). W kolejnych latach (tj. 2006 i następnych) skarżący nie występował o przyznanie płatności, bowiem w 2006 r. producent rolny zaniechał prowadzenia działalności rolniczej, w związku z ubieganiem się o przyznanie renty strukturalnej. W dniu 26 kwietnia 2006 r. umową darowizny, sporządzoną w formie aktu notarialnego, wspólnie z żoną przekazał własność gospodarstwa rolnego (nieruchomości rolnych o pow. 33,84 ha i budynków) na rzecz córki T. S., która zobowiązała się do prowadzenia na przejętych użytkach rolnych, których wydanie już nastąpiło (§ 3 i 4 umowy darowizny) działalności rolniczej przez okres co najmniej 5 lat. Natomiast umową cesji zawartą w dniu 15 maja 2006 r. w L., przy udziale Agencji Nieruchomości Rolnych i za jej zgodą, skarżący przekazał córce T. S. prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa o powierzchni 25,22 ha, zawartej przez niego z Agencją Nieruchomości Rolnych w dniu 12 września 1994 r. Pismem z dnia 11 marca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, poinformował skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. Powodem wszczęcia postępowania był znajdujący się w Biurze Powiatowym ARiMR dokument z 15 maja 2006 r. – oświadczenie przejmującego zobowiązanie, z którego wynikało, że rolnik przekazał grunty o łącznej powierzchni 33,52 ha T. S. (córce), przekazując jednocześnie zobowiązania z tytułu ONW, co do tej powierzchni. Decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działający z upoważnienia Prezesa ARiMR, ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości 7.747,52 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że beneficjent na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego w G. z dnia [...] grudnia 2004 r., otrzymał płatność z tytułu ONW – w wysokości 9.536,23 zł do powierzchni wnioskowanej 56,55 ha. Płatność ustaloną powyższą decyzją zrealizowano w dniu 10 lutego 2005 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Z dniem otrzymania płatności na mocy tej decyzji, zostało przez stronę rozpoczęte pięcioletnie zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni 56,55 ha. Organ wskazał, że zobowiązanie, o którym mowa określone zostało w następujących przepisach prawnych: § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm. – dalej: rozporządzenie ONW), zgodnie z którym płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L Nr 160 z 26.06.1999 r. ze zm.) oraz art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (...). Zgodnie z treścią wymienionych powyżej uregulowań beneficjent zobowiązany był do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności. Prezes podkreślił, że z oświadczenia przejmującego, jakie wpłynęło do organu w dniu 15 maja 2006 r. wynika, że skarżący przekazał tego dnia grunty rolne o łącznej powierzchni 33,52 ha wraz z ciążącym na nich zobowiązaniem córce, natomiast na pozostałą część gruntów nie zostało dostarczone oświadczenie przejmującego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję. Prezes podtrzymał stanowisko, że wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW przed upływem pięcioletniego okresu zobowiązania. Zwolnienie z obowiązku zwrotu płatności ONW może nastąpić – zgodnie z § 9 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia ONW – jedynie w przypadku złożenia przez osobę przejmującą grunty położone na terenach objętych ONW, oświadczenia w którym osoba ta zobowiązuje się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem. Ponadto oświadczenie takie powinno być złożone w terminie 14 dni od przeniesienia posiadania działek rolnych na formularzu udostępnionym przez Agencję. Organ wskazał, że oświadczenie zostało złożone przez przejmującego tylko na część gruntów objętych zobowiązaniem i tym samym odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW jest bezzasadne. Ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od dochodzenia zwrotu pobranych przez producentów rolnych płatności od spełnienia dwóch niezbędnych warunków, tj. zarówno wystąpienia określonych okoliczności jak i zawiadomienia w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym producent rolny jest w stanie dokonać tej czynności, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zdaniem organu, nie można uznać, że skarżący spełnił ww. warunki, bowiem w roku 2006 r. nie złożył wniosku o płatność z tytułu ONW, zaś oświadczenie o przejęciu zobowiązań ONW z dnia 15 maja 2006 r. wpłynęło do Agencji tylko na część działek rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że aby zwolnić się z obowiązku zwrotu otrzymanej płatności ONW, w sytuacji zaniechania działalności rolniczej, producent rolny obowiązany był złożyć oświadczenie przejmującego działki rolne w określonym przepisami terminie i przewidzianej prawem formie. Według Sądu, w sytuacji przejęcia przez T. S. gospodarstwa rolnego na podstawie umowy darowizny, zawartej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 75, poz. 522 – dalej: rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie ONW), termin do złożenia przez skarżącego oświadczenia wynosił 60 dni i rozpoczął się w dniu 4 maja 2006 r. Natomiast w sytuacji przejęcia na podstawie umowy cesji i nieruchomości rolnych dzierżawionych od ANR, termin do złożenia stosownego oświadczenia o zobowiązaniu się do kontynuowaniu działalności rolniczej wynosił 14 dni od dnia przeniesienia posiadania dzierżawionych uprzednio przez jej ojca działek rolnych. W wyniku przekazania gospodarstwa córce skarżący nie prowadził działalności rolniczej, a kontynuowanie działalności rolniczej podjęła córka. Jednakże obowiązujące w zakresie płatności ONW przepisy wymagały, aby w celu uwolnienia przekazującego działki rolne, objęte zobowiązaniem ONW, od obowiązku zwrotu pobranych płatności złożył oświadczenie przyjmującego (nabywcy), w którym osoba ta zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem. Ponadto oświadczenie, jak wyżej wskazano, powinno być złożone w określonym prawem terminie, na formularzu udostępnionym przez Agencję. Sąd wskazał, że złożone w dniu 15 maja 2006 r. oświadczenie, z którego wynika, że T. S. przejęła z tym dniem od swego ojca 33,84 ha gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym, zobowiązując się jednocześnie do kontynuowania zobowiązania ONW do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez swego poprzednika, czyli do 2009 r., stało się podstawą do przyjęcia przez Prezesa ARiMR, że zobowiązanie ONW podjęte przez skarżącego do powierzchni zgłoszonej w 2004 r. i przyznanej decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. przejęte zostało jedynie w części tj. 33,84 ha. Skarżący podnosił w toku postępowania, że kontynuowanie działalności rolniczej i zobowiązanie ONW w całości do wszystkich przez niego uprzednio użytkowanych działek przejęła jego córka, a w skardze wyjaśnił okoliczności faktyczne związane z wypełnianiem stosownego formularza zawierającego oświadczenie przejmującego działki rolne ze zobowiązaniem się do kontynuowania zobowiązania ONW. WSA zauważył, że – według wyjaśnień skarżącego – pozostawał on w przekonaniu o prawidłowo sporządzonym oświadczeniu i przedstawiając w Biurze Terenowym ARiMR dokumenty o przejęciu przez córkę gruntów dzierżawionych uważał, że dopełnił obowiązku zgłoszenia przejęcia działek objętych całością zobowiązania ONW w wymaganym prawem terminie. W ocenie Sądu analiza zgromadzonych w sprawie materiałów prowadzi do przyjęcia, że organ nie zbadał i nie ocenił należycie, czy w sprawie uzasadnionym było ustalenie nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W przypadku przyjęcia błędnie sporządzonego przez pracownika organu oświadczenia o treści niezgodnej, zdaniem skarżącego, z wolą strony i przedłożonymi przez nią dokumentami, nie może rodzić niekorzystnych dla strony skutków poprzez ustalenie nienależnie pobranego świadczenia i orzeczenia o obowiązku jego zwrotu. WSA wskazał, że wnioskodawca składając w dniu 15 maja 2006 r. dokument o przejęciu działek zachował termin do złożenia oświadczenia, zarówno w sytuacji, kiedy przekazanie własności gospodarstwa rolnego nastąpiło aktem notarialnym w dniu 26 kwietnia 2006 r. (termin 60 dni od dnia 4 maja 2006r. tj. wejścia nowelizacji rozporządzenia ONW z 14 kwietnia 2004 r.), jak również termin 14 dni określony przepisem § 1 tej zmiany (termin 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych po 4 maja 2006 r.), w przypadku przejęcia działek będących przedmiotem dzierżawy. W ocenie Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji brak było podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że skarżący skutecznie przekazał swojej córce grunty rolne jedynie w części objęte zobowiązaniem ONW, i z tego powodu należało ustalić nienależnie pobrane przez niego świadczenie, co do którego brak jest podstaw do odstąpienia od jego zwrotu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż organ naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W zaleceniach dotyczących ponownego rozpoznania sprawy WSA wskazał, że organ winien ustalić i przeanalizować stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przedstawionych przez skarżącego okoliczności sporządzania oświadczenia o przejęciu działek oraz złożonych przez niego dokumentów celem ustalenia czy dokument ten był poprawny pod względem faktycznym, a jeżeli nie to w oparciu o powyższe rozważania czy rolnik wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Wyrokowi zarzucił naruszenie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich – twierdząc, że naruszenie wskazanego przepisu ma zasadnicze znaczenie dla wyniku postępowania, a polega na ustaleniu stanu faktycznego sprawy w okolicznościach niewynikających z akt sprawy, lecz przyjętych przez Sąd z naruszeniem zasad uzupełniającego postępowania dowodowego. Zdaniem organu WSA poczynił nowe ustalenia faktyczne, na podstawie których wydał wyrok uchylający zaskarżoną decyzję, a wychodząc poza zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego błędnie zastosował przytoczone na wstępie przepisy. Prezes ARiMR wskazał też, że okoliczności podważające ustalenia organu przyjęto bez wniosku strony, wymaganego art. 106 § 3 p.p.s.a. Nadto ocena legalności decyzji nie może być oparta na twierdzeniach strony postępowania, zgłoszonych dopiero w toku postępowania przed sądem. L. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zaskarżony wyrok sądu I instancji kontrolowany może być tylko i wyłącznie pod kątem ustalenia czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej (poza przypadkami nieważności postępowania, której w niniejszej sprawie nie dopatrzono się). W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto jedynie na naruszeniu art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zarzut ten nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści przepisu wynika zatem wprost, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodów może nastąpić z urzędu. Tym samym pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a wymaga wniosku strony jest całkowicie bezzasadny. Zgodzić należy się z tym, że zasadą jest orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracyjnymi, zaś postępowanie dowodowe prowadzone przez sąd ma charakter uzupełniający. Niewątpliwie celem prowadzenia takiego postępowania nie jest dokonywanie nowych ustaleń faktycznych, lecz ocena – w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji – czy w postępowaniu administracyjnym organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny a w konsekwencji czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest zatem dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd w istocie nie może więc dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (v. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV; LEX i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00, LEX nr 50129). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanym przypadku tak pojmowanej funkcji postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym WSA nie uchybił. Przede wszystkim przeprowadzenie dowodów przez Sąd I instancji uzasadniały wątpliwości, wynikające już z materiałów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w treści oświadczenia złożonego 15 maja 2006 r., a załączonego do akt administracyjnych, występuje pewna sprzeczność; z jednej strony z oświadczenia tego wynika, że skarżący przekazał córce grunty stanowiące jego własność, jednocześnie oświadczenie to wskazuje, iż przekazano wszystkie grunty. Istnienie wątpliwości, co do treści rzeczywiście złożonego oświadczenia, popiera fakt, że oświadczenie to złożono 15 maja 2006 r. a zatem już po przekazaniu aktem notarialnym nie tylko części stanowiącej własności rolnika, ale i po przekazaniu nieruchomości dzierżawionych od Agencji Nieruchomości Rolnych. Nie można się też zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że w oparciu o przeprowadzone dowody Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił nowy stan faktyczny sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje jednoznacznie, że uzupełniające postępowanie dowodowe skutkowało jedynie stwierdzeniem, że organ – z uchybieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – nie zbadał i nie ocenił należycie okoliczności istotnych dla sprawy. Podkreślenia wymaga przy tym, że strona wnosząca skargę kasacyjna nie sformułowała pod adresem WSA zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z ww. przepisami postępowania administracyjnego. W sprawie nie jest nadto sporne, że dla rozstrzygnięcia o zwrocie pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej ONW okolicznością istotną, wymagającą ustalenia jest czy złożono stosowane oświadczenia – o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie ONW oraz w § 9 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia ONW, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym – a także czy upłynął okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionej płatności – określony art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. Zgodnie z tym przepisem bowiem w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3 (ust. 1). Obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust. 5). Skoro zatem Sąd I instancji miał uzasadnioną wątpliwość co do prawidłowości ustaleń niezbędnych do oceny legalności decyzji w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej – przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie nie narusza art. 106 § 3 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło