II FZ 159/11

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 535/10 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanowił: oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Z uzasadnienia zarządzenia wynika, że skarżąca, pomimo dwukrotnego doręczenia jej blankietu formularza wniosku PPF, nie uzupełniła braku formalnego swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i nie złożyła wypełnionego formularza, lecz dwukrotnie w terminie otwartym do uzupełnienia braków wnosiła o przedłużenie zakreślonego terminu, ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że okoliczność taka nie stanowi przeszkody w zastosowaniu się do wezwania sądu. Podkreślił, że skarżąca otrzymała formularz wniosku, którego jednak nie wypełniła, a zamiast tego sporządziła pismo procesowe, które nadała w urzędzie pocztowym. Ostatecznie Sąd skonkludował, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego, w związku z czym jej wniosek pozostawił bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). W złożonym zażaleniu skarżąca podniosła, że nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim i mieszka w znacznej odległości od poczty, co uniemożliwiało jej wysłanie wniosku na formularzu "PPF". Oświadczyła jednak, że uczyni to po upływie terminu zwolnienia tj. po 17 kwietnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie było bezpodstawne. Zaskarżone zarządzenie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadało jednak prawu. Sąd słusznie uznał, że udokumentowana choroba skarżącej nie stanowi przeszkody dla pozostawienia bez rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności niedochowania terminu procesowego nie stanowią bowiem okoliczności uwzględnianej w przypadku odrzucenia czy też pozostawienia bez rozpoznania pisma lub środka prawnego. Obowiązku pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania nie uchylało również wystąpienie z wnioskiem o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Przedłużenie terminu dopuszczalne jest bowiem jedynie w przypadku terminów sądowych (art. 84 p.p.s.a.), natomiast termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a. (por. uchw. 7 sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r. I OPS 1/08). Jako taki, termin ten nie może być przedłużany. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony nie może on zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, str. 124). Takie konsekwencje prawnej kwalifikacji terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy umknęły uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zdawał się rozważać zasadność wniosku o przedłużenie terminu ustawowego. Ostatecznie jednak, pomimo tego uchybienia, wydał merytorycznie prawidłowe zarządzenie. Trafnie jednak wytknął brak logiki w postępowaniu skarżącej, która zamiast uzupełnić brak formalny sporządziła i wysłała pismo procesowe, co obiektywnie nie mogło nastręczać więcej trudności niż wypełnienie formularza i tym samym uczynienie zadość wezwaniu sądu. W tym stanie rzeczy zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić (art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).