VII SA/Wa 1277/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zdemontowania drzwi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami) zobowiązał G. K. do zdemontowania drzwi wejściowych do lokalu nr [...], otwierających się na klatkę schodową, w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w W. i zamontowaniu tych drzwi w taki sposób by nie ograniczały drogi ewakuacyjnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu 19 lutego 2010r. ustalono, że do lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] w W. zamontowano drzwi wejściowe konstrukcji stalowej o wymiarach 0,95x2,05m otwierające się na klatkę schodową. Organ ustalił, że przedmiotowe drzwi wymienione zostały przez G. K. w 2009r., bez wymaganego zgłoszenia do właściwego organu, w miejscu dotychczas istniejących drzwi. Drzwi w trakcie otwierania zawężają drogę ewakuacyjną jaką stanowi ogólnodostępny korytarz i wobec tego stwarzają niebezpieczeństwo dla osób poruszających się po nim. Stosownie do przepisu § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami) "skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi". Zdaniem organu stwierdzony stan faktyczny stwarza zagrożenie bezpieczeństwa życia lub zdrowiu osób tam zamieszkujących i dlatego na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo Budowlane, zobowiązano inwestora do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakładającej na G. K. obowiązek zdemontowania drzwi wejściowych do lokalu nr [...] -utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego. Zgodnie z § 239 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób -0,8 m. Natomiast na mocy § 242 ust. 4 rozporządzenia skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Ustalenia dokonane podczas oględzin pozwalały bezspornie stwierdzić, że doszło do naruszenia przywołanych norm określających minimalną szerokość wyjścia prowadzącego na drogę ewakuacyjną. Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, mających charakter norm bezwzględnie obowiązujących, obligowało organ do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia stwierdzonych nieprawidłowości do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Argumenty podnoszone w odwołaniu (m. in. względy finansowe) organ ocenił jako pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. wniosła G. K. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji jak również uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a, art. 77 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 i 7 ustawy Prawo budowlane nadto art. 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano przepisów prawa budowlanego z których wynika obowiązek dokonania zgłoszenia wymiany drzwi, na co powołał się w decyzji organ nadzoru budowlanego. Poza tym zdaniem skarżącej, po wymianie drzwi do jej mieszkania droga ewakuacyjna nie została w żaden sposób. W szczególności nie została ograniczona w żaden sposób możliwości wyjścia z lokalu nr 7, do którego wejście znajduje się naprzeciwko wejścia do jej mieszkania. Do skargi skarżąca dołączyła szkic kondygnacji z naniesionym schematem otwierania drzwi - wskazując, iż nowo zamontowane drzwi otwierają się na ścianę korytarza, nie zaś na środek korytarza. Po całkowitym otwarciu drzwi nie blokuje się przejścia przez korytarz i nie zwęża drogi ewakuacyjnej w sposób utrudniający wyjście z lokalu nr [...]. W jej ocenie przepisu art. 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie można interpretować jako zakazu montowania drzwi otwierających się na zewnątrz lokalu mieszkalnego, lecz jedynie jako zakaz takiego ich instalowania, który faktycznie ogranicza możliwości komunikacyjne i w ten sposób zagraża bezpieczeństwu. Skoro skrzydło drzwi otwiera się na ścianę korytarza, to w żaden sposób drogi ewakuacyjnej z lokalu nr [...] nie zmniejsza – natomiast organ dokonał czysto teoretycznego wyliczenia i ustalił zmniejszenie drogi ewakuacyjnej (150 cm - 90 cm = 60 cm). Skarżąca podniosła, że organy obu instancji pominęły okoliczność, iż w lokalu mieszka osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózka inwalidzkim. Taki sposób otwierania się drzwi (na korytarz) ułatwia jej opuszczanie lokalu. W razie gdyby drzwi otwierały się do wewnątrz mieszkania, samodzielne opuszczenie lokalu - w przypadku wybuchu pożaru - przez tę osobę byłoby praktycznie niemożliwe. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W kontekście wskazanych wyżej przepisów stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził postępowania dowodowego, które w sposób ewidentny potwierdziłoby, że montaż drzwi otwierających się na zewnątrz korytarza spowodował kolizję z wymogami bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Należy zauważyć, że co do zasady przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie zakazują możliwości montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Gdyby natomiast taki sposób otwierania drzwi do lokalu spowodował naruszenie norm bezpieczeństwa wynikających z przepisów przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli zwęził by drogę ewakuacyjną to możliwość otwierania drzwi na zewnątrz byłaby wykluczona. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 980/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 387/06, LEX nr 243033). Warunki jakim mają odpowiadać szerokości dróg ewakuacyjnych zawarto w § 242 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Stanowi on, iż szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Przepisem normującym sytuację opisaną w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli Sądu, jest ust. 4 § 242 wskazanego rozporządzenia zastosowany przez organ bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, co z kolei jest podstawą prawidłowej subsumcji. Nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli drzwi te po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Z protokołu oględzin, z dokumentacji zdjęciowej ani z uzasadnienia decyzji nie wynika jednoznacznie, aby drzwi mieszkania skarżącej otwierały się na zewnątrz, w sposób naruszający któryś z tych przepisów. Organ dokonał tylko częściowej analizy sytuacji faktycznej, bez dostatecznej oceny jaki charakter ma lokal zamykany drzwiami na które otwierają się drzwi skarżącej objęte przedmiotowym postępowaniem. Z oświadczenia H. F. - uczestnika postępowania, złożonego na rozprawie wynikało natomiast, że są to drzwi prowadzące do jego pomieszczenia w którym znajduje się piec centralnego ogrzewania. Wynikało również, że na przedmiotowej klatce schodowej są drzwi do dwóch lokali mieszkalnych – należącego do uczestnika oraz skarżącej G. K. Z materiału dowodnego zgromadzonego przez organ, w tym zwłaszcza dokumentacji fotograficznej wynikało, że po całkowitym otwarciu, przedmiotowe drzwi należące do skarżącej zachodzą na drzwi sąsiedniego pomieszczenia technicznego należącego do uczestnika, ale nie zachodzą na drzwi prowadzące do jego lokalu mieszkalnego nr [...]. W tym kontekście organ nie poczynił odpowiednich ustaleń to jest, czy przesłonięte zostały drzwi prowadzące do pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi o którym mowa w § 236 ww. rozporządzenia, czy też do pomieszczenia do którego przepisy Rozdziału 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie miałyby zastosowania. Tym samym w uzasadnieniu swojej decyzji organ nie zawarł żadnej argumentacji w tym zakresie, a była ona w stanie faktycznym sporawy konieczna. Z zamieszczonego w uzasadnieniu decyzji wywodu wynikało jedynie, iż organ dokonał matematycznego obliczenia szerokości drogi ewakuacyjnej po ustaleniu, że korytarz ma określoną szerokość a skrzydło drzwi otwierane na zewnątrz zmniejsza szerokość korytarza w sposób naruszający bezpieczeństwo i wymogi dla dróg ewakuacyjnych. Nie ustalona jednak wobec którego lokalu następuje zmniejszenie szerokości drogi ewakuacyjnej, skoro są dwa lokale mieszkalne, a drzwi na przedmiotowej klatce jest więcej. Natomiast zgodnie z § 236 ust. 1 ww. rozporządzenia z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej - drogami ewakuacyjnymi. Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią zatem w rozumieniu wyżej powołanych przepisów wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. W sytuacji gdy całkowicie otwarte drzwi do lokalu skarżącej zachodzą na drzwi sąsiednie, to organ powinien ustalić czy pomieszczenie zamykane tymi drzwiami ma charakter mieszkalny oraz czy otwarte drzwi powodują utrudnienie ewakuacji z tego lokalu a tym samym czy nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. Skoro organ nie poczynił w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych, zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ uchybienie przepisom postępowania mogło w sposób istotny mieć wpływ na wynik sprawy. Na uwzględnienie zasługuje także zarzut skargi w którym podnosi się, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano przepisów prawa budowlanego z których wynikałby obowiązek dokonania zgłoszenia wymiany drzwi, na co powołał się w swojej decyzji organ nadzoru budowlanego. Uznając, iż stan faktyczny sprawy nie jest skomplikowany, oraz że organ odwoławczy nie będzie musiał przeprowadzać postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy ponownym rozpoznaniu odwołania powinien poczynić ustalenia w kierunku wskazanym w uzasadnieniu, a następnie dokonać oceny czy montaż drzwi w lokalu skarżącej otwierających się na zewnątrz spowodował, że doszło do naruszenia § 242 ww. rozporządzenia, w stosunku do osób zamieszkujących w sąsiednim lokalu. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.