II OZ 221/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działanie w interesie społecznym lub ochrona zabytku może stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że strona jest w stanie te koszty ponieść?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane wyłącznie osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania lub utrzymania rodziny. Działanie w interesie społecznym lub ochrona zabytku nie są samodzielnymi przesłankami do przyznania prawa pomocy, jeśli strona jest w stanie pokryć koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący K.S. złożył skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że działa w interesie społecznym i chroni zabytek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak szczegółowych danych o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącego oraz na jego oświadczenie, że stać go na pokrycie kosztów. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 marca 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2011 roku sygn. akt II SA/Łd 900/10 o odmowie przyznania K.S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2010 roku Nr [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący nie opisał zarówno stanu rodzinnego, ani też nie podał jakichkolwiek składników swojego majątku, jak również wysokości osiąganych dochodów. Oświadczył natomiast, że stać go na pokrycie kosztów postępowania, uważa jednak, że skoro składa skargę nie w prywatnym celu, ale w społecznym, to zasady współżycia społecznego pozwalają Sądowi na zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Sąd I instancji podkreślił, że skoro skarżącego stać na pokrycie kosztów sądowych, to tym samym wyłącza to możliwość zadośćuczynienia żądaniu zawartemu we wniosku o przyznanie prawa pomocy. O konieczności ponoszenia kosztów postępowania sądowego nie decyduje bowiem cel złożenia skargi, czy też subiektywne przekonanie o zasadności roszczeń strony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Podkreślił, że działa w interesie społecznym, a Sąd nie uwzględnił specyfiki sprawy dotyczącej ochrony zabytku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy jest sytuacja finansowa strony, która uniemożliwia jej partycypowanie w kosztach prowadzonego postępowania sądowego. Żadnych innych przesłanek sąd administracyjny nie może brać na uwagę, ponieważ nie znajdują one oparcia w przepisach ustawy. Stąd też przekonanie skarżącego, że działa w interesie społecznym nie mogło uzasadniać przyznania prawa pomocy. Jednocześnie skarżący wskazał, że stać go na uiszczenie należnych opłat. Stąd też Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z tych też względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło