I SAB/Gl 11/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Ewa Madej, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na bezczynność Burmistrza Miasta L. w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta L. do wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002 A S.A. w K. w terminie 2 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku, 2. zasądza od Burmistrza Gminy L. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] 2008 r. "A" S.A. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Burmistrza Miasta L., skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie wydania decyzji w sprawie dotyczącej stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości należnego za lata 1998-2002 od "B" S.A. Skarga wpłynęła do ww. organu w dniu [...] 2008 r. W związku z tym, że organ nie skierował skargi do adresata, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pismem z dnia [...] 2009 r. "A" S.A. wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi z dnia [...] 2008 r. Do pisma tego dołączono odpis wymienionej skargi. Wcześniej, postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt I SA/GL 850/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Burmistrzowi Miasta L. grzywnę w kwocie [...] zł. za nieprzekazanie temu Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w sprawie podatku od nieruchomości (prawomocność tego postanowienia stwierdzono w dniu [...] 2009 r.). Mimo wydania wymienionego postanowienia, organ nie dopełnił powyższego obowiązku. Z uzasadnienia skargi oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia [...] 2002 r. "B" S.A. wystąpiła do Burmistrza Miasta L. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości należnego za lata 1998-2002, w związku z wyłączeniem z podstawy opodatkowania wartości budowli niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przed rozpatrzeniem sprawy przez organ pierwszej instancji, w wyniku połączenia z "B" S.A., stroną toczącego się postępowania podatkowego stała się "A" S.A., o czym organ został poinformowany pismem z dnia [...] 2004 r. W następstwie rozpoznania powyższej sprawy Burmistrz Miasta L. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], uzupełnioną decyzja z dnia [...] r. nr [...]. Zapadłe rozstrzygnięcie, w związku z wniesieniem przez stronę odwołania, zostało jednak uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Strona zwróciła uwagę, że od tego czasu Burmistrz Miasta L. nie podjął de facto żadnych czynności, które zmierzałyby do jakiegokolwiek załatwienia sprawy, a jedynie ograniczał się do wyznaczania kolejnych terminów, w których postępowanie miałoby być zakończone. Mając to na względzie skarżąca Spółka, pismem z dnia [...] 2007 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z ponagleniem na niezałatwienie sprawy i zwróciła się z wnioskiem o wyznaczenie dodatkowego terminu jej załatwienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło dwumiesięczny termin załatwienia sprawy. Do dnia dzisiejszego, wg oświadczenia strony, organ podatkowy pierwszej instancji nie wydał stosownej decyzji, nie podjął też żadnych czynności procesowych. W ocenie strony doszło w ten sposób do naruszenia art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ Burmistrz Miasta L., wbrew ciążącemu na nim obowiązku, nie zakończył prowadzonej sprawi w zakreślonych terminach. Zdaniem strony naruszony został również art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie dotrzymany został dodatkowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. Strona przeciwna nie udzieliła odpowiedzi na ww. skargę. Natomiast pismem z dnia [...] 2009 r. Burmistrz Miasta L. wystąpił o wyłączenie sędziów WSA w Gliwicach od orzekania w sprawie skargi "A" S.A. Do rozstrzygnięcia tego wniosku Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II FW 5/09 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. WSA w Opolu postanowieniem z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I SO/Op 1/10 oddaliło wniosek Burmistrza Miasta L.. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 7 lipca 2010 r. W piśmie procesowym z dnia [...] 2010 r. "A" S.A. poinformowała, że stan sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości, należnego za lata 1998-2002, a wszczętej na wniosek "B" S.A. z dnia [...] 2002 r. (poprzednika prawnego skarżącej Spółki) nie uległ żadnej zmianie w stosunku do stanu przedstawionego w skardze z dnia [...] 2008 r. Burmistrz Miasta L. od czasu złożenia tejże skargi nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, ani też nie podjął żadnych czynności procesowych lub dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1 – 4a art. 3 § 2 tej ustawy. Skargę na bezczynność organów podatkowych do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ww. ustawy). Wyczerpanie środków zaskarżenia zachodzi wówczas, gdy wnioskodawca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył ponaglenie w trybie art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Ponadto wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 Ord. pod. Skarga na bezczynność organu może być wniesiona w każdym czasie, po wyczerpaniu toku instancyjnego, jednakże nie później niż do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Termin do wniesienia skargi jest powiązany z aktem lub czynnością, które strona zaskarża do sądu administracyjnego, ponieważ celem wprowadzenia terminu jest ustabilizowanie sytuacji prawnej, której dotyczy akt lub czynność, przez przesądzenie, że stały się one "prawomocne". Tych względów nie można odnosić do skargi na bezczynność organu. Bezczynność organu stwarza stan, w którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczone terminem, a jedynym warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest pozostawanie przez organ w zwłoce z załatwieniem sporawy, a nadto - jak już zaznaczono - uprzednie pisemne ponaglenie, złożone stosownie do art. 141 Ordynacji podatkowej oraz rozpatrzenie tego ponaglenia przez właściwy organ. Stosownie do art. 139 § 1 Ord. pod. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągi jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągi 2 miesięcy od dnia wszczęcia, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Z bezczynnością zatem organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie, wynikającym z treści art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Fakt, iż organ podatkowy nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, sprawia, że zachodzi bezczynność organu podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt I SAB/Łd 23/02). W ocenie rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego stwierdzenie bezczynności organu podatkowego ma miejsce również wówczas, gdy organ podatkowy pierwszej instancji po otrzymaniu decyzji kasacyjnej organu odwoławczego nie podejmuje żadnych czynności procesowych, prowadzących do załatwienia sprawy, a nakazanych mu przez organ drugiej instancji, a ogranicza się jedynie do wydawania kolejnych postanowień wyznaczających nowe terminy załatwienia sprawy, na podstawie art. 140 § 1 Ord. pod. Stosownie do tego przepisu w przypadku niezałatwienia sprawy w tym terminie organ pierwszej instancji obowiązany był zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Wg rozpatrującego sprawę składu orzekającego organ podatkowy z uprawnienia tego nie może korzystać w sposób nieograniczony, usprawiedliwiając tym samym pozostawanie w zwłoce w merytorycznym załatwieniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zaistniał spór między podatnikiem, a organem podatkowym w kwestii zasadności wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości należnego za lata 1998 – 2002 (wniosek z dnia [...] 2002 r.). Decyzją z dnia [...] r. (uzupełnioną decyzją z [...] r.) organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził Spółce nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2002, lecz w innej wysokości niż zabiegał o to podatnik. W wyniku zaskarżenia tej decyzji przez tegoż podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano jakie okoliczności faktyczne należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzję tę wysłano zarówno do organu pierwszej instancji, jak i skarżącej Spółki. Moment otrzymania decyzji kasacyjnej przez organ pierwszej instancji uruchamiał bieg terminu załatwienia sprawy podatkowej, określony w art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zakładając, że sprawa była skomplikowana, stosownie do tegoż unormowania organ podatkowy pierwszej instancji winien był ją załatwić w terminie 2 miesięcy (do podatnika wpłynęła ona w dniu [...] 2007 r.). Według strony organ pierwszej instancji, po otrzymaniu decyzji kasacyjnej, nakazującej mu ponowne przeprowadzenie postępowania podatkowego nie podejmował żadnych czynności procesowych prowadzących do załatwienia wniosku strony oraz wykonania wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej, a ograniczał się wyłącznie do wydawania kolejnych postanowień w trybie art. 140 § 1 Ord. pod. Argumentację tę uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznało ponaglenie "A" S.A. za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi Miasta L. dwumiesięczny termin załatwienia sprawy. W postanowieniu tym Kolegium przesądziło zatem, że organ podatkowy pierwszej instancji pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy podatkowej, zainicjowanej wnioskiem strony. W tych okolicznościach, brak reakcji Burmistrza Miasta L. na ww. postanowienie SKO w K., w tym bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu do załatwienia sprawy (zatem nieskuteczność ponaglenia), usprawiedliwiał w pełni złożenie skargi na bezczynność organu podatkowego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.o.p.s.a. Strona spełniła także warunek polegający na poprzedzeniu skargi stosownym ponagleniem, o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ organ podatkowy pierwszej instancji do chwili orzekania nie załatwił sprawy podatkowej, skargę strony na bezczynność organu – Burmistrza Miasta L. należało uznać za uzasadnioną. W ocenie rozpatrującego sprawę składu orzekającego Sąd był również uprawniony do rozpatrzenia skargi na podstawie jej odpisu, nadesłanego przez Spółkę. Strona skarżąca prawidłowo wnosiła skargę na bezczynność do WSA w Gliwicach za pośrednictwem organu podatkowego, na którego bezczynność się skarżyła. Organ ten, stosownie do art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., obowiązany był przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolej w myśl art. 55 § 1 zd. 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu kary grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przytoczony przepis stanowi regulację zmierzającą do zdyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 §2 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/GL 850/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wymierzył Burmistrzowi Miasta L. grzywnę w wysokości [...] zł. za nieprzekazanie temu sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w sprawie podatku od nieruchomości. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] r. Mimo ukarania Burmistrza Miasta L. grzywną, organ ten nie przekazał tut. Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Okoliczność ta stanowi z kolei podstawę zastosowania unormowania art. 55 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. W ocenie Sądu stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi wątpliwości, co więcej próby wywołania aktywności procesowej organu podatkowego okazały się całkowicie bezskuteczne (organ ten nawet nie poinformował Sądu o jakichkolwiek czynnościach procesowych, wynikających z decyzji kasacyjnej SKO). W tych okolicznościach Sąd, uznając za zasadne zarzuty skargi orzekł na podstawie art. 149 P.p.s.a. jak w sentencji.