I SA/Go 881/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Pełnomocnik skarżącej M.B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2010 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania od decyzji z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] określił M.B. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 307.806,00 zł. Decyzja ta za pośrednictwem poczty została doręczona w trybie art. 148 Ordynacji podatkowej w dniu 29 marca 2010 r. pełnomocnikowi skarżącej J.D. na adres wskazany w pełnomocnictwie, do sekretariatu Zakładu "H" ul. [...]. Odwołanie nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w dniu 28 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji uznając, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 Ordynacji podatkowej. Doręczenie ww. postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...].06.2010 r. zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej nastąpiło w dniu 02.07.2010 r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdził, ze odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].03.2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej sprostował z urzędu oczywiste omyłki ww. postanowieniu z dnia [...].07.2010 r. Na postanowienie z [...] lipca 2010 r. została wniesiona skarga do sądu. W skardze pełnomocnik skarżącej radca prawny P.S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo stwierdzenie jego nieważności oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Postanowieniu zarzucono wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności: 1. art. 148 oraz art. 145 § 1 i § 2 i art. 211 w związku z art. 219, ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne przyjecie, iż skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 307.806 zł nastąpiło w dniu 29 marca 2010 r. i od tej daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, 2. art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż doręczanie pism osobom fizycznym reguluje art. 148 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Doręczenie to powinno nastąpić przy zachowaniu kolejności czynności wymienionych w wymienionym przepisie. Doręczenie do miejsca pracy powinno zatem nastąpić tylko wówczas, gdy strona wskazała właśnie to miejsce jako adres do doręczeń. W przypadku wskazania przez stronę miejsca pracy jako adresu do doręczeń, a wiec miejsca wykonywania obowiązków zawodowych, doręczenie powinno odbyć się pod wskazanym tak adresem, przez doręczenie adresatowi, a w dalszej kolejności osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Dopiero niemożność doręczenia pisma we wskazany sposób uprawnia doręczyciela do zastosowania trybu przewidzianego w art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej, tj. do doręczenia pisma w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Podkreślił, iż pismo można uznać za doręczone bez jego faktycznego wydania danej osobie fizycznej tylko w przypadkach zaistnienia okoliczności, z którymi ustawa wiąże taki skutek. Z powyższego wynika, że podmiot doręczający pismo osobie fizycznej w pierwszej kolejności doręcza je osobiście adresatowi w mieszkaniu lub w miejscu pracy. W razie nieobecności adresata w miejscu pracy doręczenie może nastąpić także do rąk osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W związku z powyższym strona skarżąca zarzuca, iż w niniejszej sprawie strona — osoba fizyczna jako adres wskazała ul. [...], który jest jednocześnie jej miejscem zamieszkania. Na ten adres powinno zostać dokonane doręczenie, przy założeniu braku pełnomocnika. Strona skarżąca wskazała, iż organ podatkowy sam uznał, iż doręczenie w analogiczny sposób postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie było prawidłowe. Tym samym doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2010 r. było również nieprawidłowe. Jednocześnie strona podniosła, iż zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjęta zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Ustanowiony przez stronę pełnomocnik powinien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona postępowania, gdyby działała samodzielnie. W niniejszej sprawie pełnomocnik, ustanowiony przez stronę, wskazał jako adres do doręczeń adres firmy w której jest zatrudniony. Strona zaś podała jako swój adres miejsce w którym jest zameldowana. Tymczasem organ podatkowy doręczył pismo imiennie wskazując skarżąca, zaś jako adres do doręczeń wskazał adres firmy, w której zatrudniony był pełnomocnik. W ten sposób doszło o naruszenia zasad warunkujących skuteczne doręczenie pism w toku postępowania podatkowego. W/g pełnomocnika w celu prawidłowego doręczenia należało przesłać pismo na wskazany przez stronę adres zamieszkania, a w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika pisma powinny być adresowane imiennie na pełnomocnika pod wskazany przez niego adres do doręczeń i odebrane przez niego osobiście. Pełnomocnik zarzuca, i w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o prawidłowym doręczeniu. Zaskarżona decyzja została doręczona na adres firmy H —ul. [...]. Jako adresata wskazano skarżącą M.B., która jako adres zamieszkania wskazała ul. [...]. W ocenie strony skuteczne doręczenie miałoby miejsce, gdyby decyzja została zaadresowana imiennie na pełnomocnika J.D. na wskazany w pełnomocnictwie adres: ul. [...] i była odebrana przez niego osobiście. W dalszej części skargi pełnomocnik wskazuje, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 Ordynacji podatkowej winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 ww. ustawy, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza podstawowe zasady postępowania wynikające z art. 121, art.122 oraz art. 124 ww. ustawy. Strona zarzuciła, iż organ bez szczegółowej analizy okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji błędnie uznał, iż decyzja została skutecznie doręczona dnia 29.03.2010 r. Organ zupełnie nie odniósł się do kwestii skuteczności doręczenie decyzji, ograniczając się do powołania na postanowienie z dnia [...].06.2010 r., w którym odmówiono Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna . Zgodnie z treścią art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie należy rozstrzygnąć czy oraz kiedy doręczona została M.B. decyzja z dnia [...] marca 2010 r. określająca skarżącej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005r. Skarżąca w postępowaniu przed organem kontroli skarbowej działała poprzez swojego pełnomocnika J.D.. Adres dla "korespondencji w pełnomocnictwie określono "J.D. ul [...]". Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. została doręczona na adres wskazany dla doręczeń tj. na ul. [...]. Jako adresata decyzji prawidłowo wskazano M.B.. Z potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję doręczono "M.B. rep. przez pełnomocnika J.D. ul. [...]". Przesyłka odebrana została 29.03.2010r. przez asystenta dyrektora generalnego A.S.. Pod wskazanym przez skarżącą adresem do doręczeń prowadzona jest działalność gospodarcza Zakładu "H". J.D. był głównym księgowym w w/w zakładzie. Skarżąca ustanowiła pełnomocnika i wskazała adres korespondencji. Z tego też względu decyzja wobec skarżącej została doręczona za pośrednictwem pełnomocnika na wskazany adres. Powyższe nie oznacza , że decyzje winny być wydane na pełnomocnika – jak wskazuje strona skarżąca. Adresatem decyzji była skarżąca – M.B., a przesyłka zawierająca decyzję została doręczona zgodnie ze wskazaniem w pełnomocnictwie udzielonym w postępowaniu przed organem. Bezzasadne jest twierdzenie, że decyzja powinna zostać skarżącej doręczona na adres ul. [...] – w miejscu zamieszkania. Takie doręczenie byłoby doręczeniem z pominięciem pełnomocnika, a więc nieskuteczne. Tym samym prawidłowo organ przyjął, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 29 marca 2010 r. Konsekwencją powyższego ustalenia było przyjęcie, że odwołanie zostało złożone po terminie określonym w przepisach Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M.B. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 307.806,00 zł. O przysługującym prawie do wniesienia odwołania od ww. decyzji strona została pouczona prawidłowo. Decyzja ta za pośrednictwem poczty została doręczona w dniu 29 marca 2010 r. pełnomocnikowi skarżącej J.D. na adres wskazany w pełnomocnictwie. Odwołanie natomiast nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie), tj. 16 dni po upływie ustawowego terminu. Przedmiotowe odwołanie zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W ww. wniosku jako przyczynę nie dochowania terminu do wniesienia odwołania wskazała doręczenie decyzji organu pierwszej instancji do sekretariatu firmy "H", w której od dłuższego czasu nie jest już pracownikiem. W ocenie Sądu za bezpodstawny należy uznać zarzut, że organ odwoławczy w skarżonym postanowieniu nie odniósł się do kwestii skuteczności doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W postanowieniu z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdzono, iż decyzja Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. została doręczona za pośrednictwem poczty w trybie art. 148 Ordynacji podatkowej w dniu 29 marca 2010 r. pełnomocnikowi skarżącej J.D. na adres wskazany w pełnomocnictwie. Prawidłowo organ uznał, iż dokonane doręczenie jest skuteczne. Ponadto wbrew zarzutom prawidłowo wskazano również na postanowienie z dnia [...].06.2010 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r., odnoszącego się bezpośrednio do zarzutów zawartych we wniosku o przywrócenie ww. terminu. W uzasadnieniu ww. postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzi, że przepisy art. 162 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że ww. uchybienie nastąpiło bez jego winy, wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i gdy wraz z ww. podaniem zostanie dopełniona czynności, dla której termin był wyznaczony. Wskazał również, iż o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci — niedbalstwa rozumianego jako nie dołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Przy czym, wina pełnomocnika w uchybieniu terminu wywołuje skutki dla reprezentowanego, bowiem pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz Strony, która w konsekwencji ponosi skutki jego działań. Stwierdził również, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. została prawidłowo doręczona. M.B. w postępowaniu przed organem kontroli skarbowej reprezentował J.D., główny księgowy w Zakładzie ,,H", działający na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Należy również podkreślić, iż w ww. pełnomocnictwie wskazano adres do korespondencji: J.D. ul. [...]. Przedmiotowa decyzja nr [...] została doręczona na wyżej podany adres zgodnie z dyspozycją samej skarżącej. Wskazany adres był miejscem pracy pełnomocnika, zatem doręczono przedmiotową decyzję osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w tej firmie zgodnie z art. 148 § 2 pkt Ordynacji podatkowej, co rodzi określone konsekwencje procesowe. Bezzasadny jest wiec wywód, iż doręczenie pełnomocnikowi w miejscu pracy byłoby skuteczne tylko w przypadku osobistego odebrania przez niego pisma. Okoliczność, że M.B. nie jest obecnie pracownicą firmy "H" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnictwo dla J.D. na żadnym etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie zostało przez M.B., odwołane, nie zmieniono również adresu do korespondencji wskazanego w ww. pełnomocnictwie. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż przedmiotowa decyzja adresowana była imiennie na M.B., ul. [...], a została dostarczona do sekretariatu firmy ,,H" ul. [...] wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika Strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu. Powyższe oznacza, ze w sytuacji, kiedy strona działa przez pełnomocnika, organ podatkowy jest zobligowany doręczać mu wszystkie pisma w sprawie również decyzje, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Przy czym, jak wynika z art. 210 § 1, jako adresata decyzji należy wskazać stronę postępowania, co tez prawidłowo organ uczynił. Wskazując jednocześnie zarówno w rozdzielniku decyzji, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że M.B. reprezentowana jest przez pełnomocnika J.D.. Wbrew wywodom strony skarżącej na skuteczność doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. nie wpływa, okoliczność uznania przez organ drugiej instancji, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nie zostało skutecznie doręczone. Sytuacja doręczenia przez Pocztę Polską ww. postanowienia adresowanego zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru na M.B. ul. [...], a odebraną przez A.S. — Asystentkę Dyrektora Generalnego Zakładu ",H" ul. [...], nie jest bowiem sytuacją analogiczną z odebraniem przez ww. osobiście przesyłki adresowanej zgodnie z potwierdzeniem odbioru na M.B. reprezentowaną przez pełnomocnika J.D. ul. [...]. Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą, J.D. obejmowało jedynie reprezentowanie jej przed organem pierwszej instancji. W związku z powyższym stwierdzenie pełnomocnika skarżącej, iż termin do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji należy liczyć od uzyskania przez skarżącą informacji o jej wydaniu tj. od dnia 22.04.2010 r., a nie od dnia doręczenia decyzji tj. od 29.03.2010 r. należy uznać za bezzasadne. Bezpodstawne są również zarzuty odnośnie nie przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania mającego na celu wyjaśnienie dokładnego momentu skutecznego doręczenia decyzji stronie oraz naruszenia art. 223 i art. 228 ustawy Ordynacja podatkowa. Przedmiotowa decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została prawidłowo doręczona, świadczy o tym zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, iż przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 29 marca 2010 r. W tym zakresie nie występowały żadne sprzeczności lub wątpliwości wymagające wyjaśnienia. M.B. przed organem pierwszej instancji była reprezentowana przez pełnomocnika J.D. i wskazała jako adres do doręczeń miejsce pracy tego pełnomocnika, natomiast z ww. potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].03.2010 r. została doręczona zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej. Z powyższego bezsprzecznie wynika, iż termin do złożenia odwołania zgodnie z art. 223 § 2 ww. ustawy upłynął w dniu 12 kwietnia 2010 r. Odwołanie natomiast nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w dniu 28 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie), tj. 16 dni po upływie terminu wynikającego z ww. przepisu. Ustawowym skutkiem wniesienia odwołania po terminie jest natomiast wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, które powoduje bezskuteczność odwołania i w konsekwencji tego ostateczność decyzji. Zaskarżone postanowienie nie wykazuje niezgodności z prawem materialnym, nie wskazuje na naruszenie procedury administracyjnej oraz nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak i procesowego zgodnie z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Barbara Rennert |Jacek Niedzielski |