II SA/Wa 443/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Przemysław Szustakiewicz Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 i art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, którą organ zobowiązał A. W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w [...] oraz do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc, począwszy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia zwolnienia lokalu. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że przedmiotowy lokal został przydzielony, jako osobna kwatera stała, decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] WAM w [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...], D. G., wdowie po emerycie wojskowym, uprawnionej do wojskowej renty rodzinnej, która zmarła [...] października 2000 r. Pismem z dnia 10 marca 2006 r. córka zmarłej – A. W. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z prośbą o umożliwienie dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, wskazując, że mieszka w nim od 1999 r. wraz z trójką dzieci. W odpowiedzi organ I instancji poinformował o braku możliwości uwzględnienia wniosku i wezwał zainteresowaną do opróżnienia zajmowanego lokalu. Następnie organ wszczął postępowanie, w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sprawie opróżnienia lokalu nr [...]. przy ul. [...] w [...] i należnych opłat z tytułu jego zajmowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że po śmierci matki A. W. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Powołując się na art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP podał, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu w sytuacji, gdy lokal należący do zasobów WAM jest zajmowany bez tytułu prawnego, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji w przedmiocie jego opróżnienia i naliczenia stosownych opłat, gdyż tryb określony w powołanym przepisie jest trybem obligatoryjnym i nie zależy od uznania organu. Podniósł również, że matka strony zajmowała przedmiotowy lokal na podstawie decyzji administracyjnej i dlatego przepisy Kodeksu cywilnego nie mają w sprawie zastosowania. Organ podał również, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił A. W. prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zaś decyzję tę Prezes WAM utrzymał w mocy decyzją z dnia [....] listopada 2009 r. Na decyzję w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego A. W. złożyła do tutejszego Sądu skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Jednocześnie skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, poprzez nieuwzględnienie treści art. 922 w związku z art. 691 kc, - wydanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, - naruszenie art. 77 kpa, poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego oraz art. 107 kpa, poprzez brak dostatecznie zindywidualizowanego uzasadnienia. Skarżąca wniosła ponadto o przesłuchanie świadków na okoliczność zamieszkiwania w spornym lokalu oraz sprawowania osobistej opieki nad chorą mamą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). Trafnie podkreśla organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obligatoryjny charakter decyzji wydanej w stanie faktycznym, określonym w tym przepisie. Sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu – "wydaje decyzję" – oznacza bowiem, że organ zobowiązany był do wydania decyzji, o ile spełniona zostaje przesłanka, określona w ust. 1, jaką jest zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 37a powołanej ustawy był konsekwencją zmian, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2004 r., wprowadzonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), która w art. 10 wprowadziła regułę, że przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.) nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji WAM. Tego rodzaju rozwiązanie prawne uzasadnia treść art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Tytuł ten posiadała jej matka – D. G., jako osoba uprawniona do wojskowej renty rodzinnej, na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. Skarżąca nie została uwzględniona w powyższej decyzji. Zamieszkała z matką wraz z trójką swoich dzieci w 1999 r. D. G. zmarła [...] października 2000 r. Od tego czasu prawo do zajmowania powyższego lokalu nie zostało uregulowane na korzyść skarżącej, co powoduje, że zamieszkuje ona w tym lokalu bez tytułu prawnego. Fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez skarżącą jest bezsporny. Należy podkreślić, iż samo zamieszkiwanie w lokalu nie daje skarżącej prawa do tego lokalu. Podnoszony przez skarżącą zarzut, dotyczący uznania przedmiotowego lokalu za część masy spadkowej po matce, jest całkowicie chybiony, co trafnie podkreśla organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Lokale będące w dyspozycji WAM nie podlegają dziedziczeniu, ani – jak już wyżej wskazano - regulacjom dotyczącym najmu lokali. Są przydzielane na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyłącznie podmiotom wymienionym w tej ustawie. Artykuł 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266) jednoznacznie stanowi, że przepisów tego aktu prawnego nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Sprawy przewidziane w art. 37a ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zostały przekazane do trybu postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 45 ust. 1 cyt. ustawy, na mocy którego do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego ma zastosowanie tryb egzekucji administracyjnej. Jedynie w stosunku do osób, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy, dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym. Oznacza to, że w takich przypadkach Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM występuje wobec nich z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego i orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Skarżąca nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, a więc uregulowanie to jej nie dotyczy. Natomiast kwestia dotycząca, przewidzianej w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, możliwości wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej, do której skarżąca odwołuje się, zarzucając przedwczesne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, jest odrębnym zagadnieniem. Zdaniem Sądu, zarzut ten jest bezzasadny, albowiem ostateczne rozstrzygnięcie o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w trybie art. 29 ustawy nie jest zagadnieniem wstępnym wobec postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.