II SA/Wa 877/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-21

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz pełniący służbę kandydacką może zostać zwolniony ze służby z powodu niezaliczenia przedmiotu wychowania fizycznego, pomimo jego starań o przesunięcie terminów zaliczeń i zarzutów dotyczących wad formalnych decyzji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że niezaliczenie przez skarżącego przedmiotu wychowania fizycznego stanowiło podstawę do zwolnienia ze służby kandydackiej zgodnie z przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz regulaminem studium oficerskiego. Sąd uznał, że skarżącemu kilkakrotnie przesuwano terminy zaliczeń, a mimo to nie przystąpił do egzaminów lub ich nie zaliczył, co było zgodne z regulaminem. Wady formalne decyzji uznano za nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący, P. M., został zwolniony ze służby kandydackiej decyzją Rektora-Komendanta Wyższej Szkoły z powodu niezaliczenia przedmiotu wychowania fizycznego. Po odwołaniu do Ministra Obrony Narodowej, decyzja została utrzymana w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy formalne i merytoryczne decyzji, a także kwestionując podstawy prawne zwolnienia. Sąd rozpoznał sprawę po długotrwałym postępowaniu, uwzględniając liczne pisma i wnioski skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej - oddala skargę - Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Rektor-Komendant Wyższej Szkoły [...], działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) zwolnił [...] P. M. ze służby kandydackiej (Studium Oficerskie). W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Instytutu Dowodzenia wystąpił do organu z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. o skreślenie P. M. z listy studentów. Wskazany podchorąży przez cały okres służby kandydackiej nie rozliczył się pozytywnie z rygorów Wychowania Fizycznego pomimo zgody na kolejne przesunięcia terminów zaliczeń rygorów dydaktycznych. Ostatecznie w dniu [...] czerwca 2009 r. otrzymał ocenę niedostateczną z zaliczenia poprawkowego (etap wstępnej specjalizacji zawodowej), złożonego przed komisją. W związku z powyższym Rektor-Komendant Szkoły na podstawie wyżej wskazanych przepisów, wniosku Dyrektora Instytutu Dowodzenia oraz opinii dowódcy pododdziału i wykładowcy wychowania fizycznego zdecydował o zwolnieniu podchorążego ze służby kandydackiej z dniem uprawomocnienia się powyższej decyzji. Od powyższej decyzji P. M. złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, żądając jej uchylenia i przywrócenia do służby kandydackiej, wyznaczenia komisji do przyjęcia od zwolnionego kandydata komisyjnego zaliczenia tylko tych rygorów wychowania fizycznego, których nie zaliczył on wcześniej, przeprowadzenia na zasadzie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego dodatkowego postępowania celem uzupełnienia dowodów i wyjaśnienia rzeczywistych powodów nierozliczenia się przez kandydata z rygorów dydaktycznych lub wyznaczenia w ramach sprawowanego przez Ministra nadzoru nad uczelnią innego ośrodka w kraju do przyjęcia od zwolnionego wymaganego zaliczenia. Równocześnie wniósł o wyznaczenie terminu do zapoznania się przez stronę i jej pełnomocnika z materiałami sprawy i dowodami. Wskazał, że wydanie przedmiotowej decyzji może wywoływać wątpliwości co do jej zgodności z prawem, a zwłaszcza w zakresie niewystarczających przesłanek do zastosowania najbardziej surowej sankcji, powiązanej z daleko idącymi skutkami finansowymi, a dotyczących zwrotu kosztów utrzymania i nauki w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że okoliczności sprawy prowadzą do przekonania, iż wydanie zaskarżonej decyzji było niedopuszczalne, albowiem dotyczy ona innego podmiotu prawa, tj. studenta uczelni wojskowej, który po otrzymaniu decyzji o skreśleniu z listy studentów ma prawo w pierwszej kolejności odwołać się od takiej decyzji. Ponadto opinia służbowa, o której mowa w § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 112, poz. 715), ma na celu ocenę kandydata pod wieloma względami, przy czym kwestia sprawności fizycznej jest jednym z kilku kryteriów i nie najważniejszym, albowiem na pierwszym miejscu postawiono cechy osobowości i predyspozycje kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W ocenie odwołującego się, nie jest prawdziwe stwierdzenie, że przez cały okres służby kandydackiej nie rozliczył się on z rygorów wychowania fizycznego, gdyż wcześniej rygory te zaliczał. Skarżący poddał też w wątpliwość, czy zastosowano wobec niego właściwe wymogi sprawnościowe adekwatne do jego wieku. Stwierdził również, że nie jest studentem szkoły wojskowej, tylko uczestnikiem (słuchaczem) studium oficerskiego (jednostki organizacyjnej przynależnej do uczelni zgodnie ze statutem), na którym odbywa szkolenie wojskowe w konkretnej specjalizacji, w celu powołania go do zawodowej służby wojskowej i mianowania na pierwszy stopień oficerski. W związku z powyższym nie zaistniały żadne podstawy formalno-prawne do wystąpienia z wnioskiem przez Dyrektora Instytutu Dowodzenia do komendanta uczelni – rektora o skreślenie go z listy studentów, gdyż na wybranym kierunku szkolenia saperskiego osiąga on dobre i bardzo dobre wyniki w nauce. Dodatkowo wskazał, że jego problemy z zaliczeniem wychowania fizycznego zaczęły się od marca 2009 r., po tym jak ujawnił, że zamierza wstąpić do Żandarmerii Wojskowej. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2009 r. P. M., uzupełniając swoje odwołanie, zażądał stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, przywrócenia do służby kandydackiej, zaliczenia egzaminu z wychowania fizycznego na podstawie wyników uzyskanych w dniu [...] czerwca 2009 r., przywrócenia bezprawnie przekreślonego, a następnie anulowanego wpisu stopnia wojskowego kaprala w książeczce wojskowej, uznania za zdany egzamin oficerski, przeprowadzony w dniach 29-30 lipca 2009 r., skierowania na praktyki zawodowe, które rozpoczęły się od dnia 10 sierpnia 2009 r., przeprowadzenia rozmowy kadrowej, w celu określenia przydziału służbowego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, umieszczenia na liście mianowania do stopnia podporucznika Wojska Polskiego oraz zaprzestania szykan dokonywanych przez bezpośrednich przełożonych. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, błędnie wskazując przesłankę do zwolnienia ze służby kandydackiej, tj. wniosku o skreślenie z listy studentów zamiast wniosku o zwolnienie ze służby kandydackiej. Podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją ostateczną, uznać więc należy, że nie mogła podlegać wykonaniu. Do swojego pisma dołączył wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów urzędowych, w tym m.in. dokumentacji z egzaminów wstępnych i uzyskanych wyników z wf, dokumentacji lekarskiej na okoliczność zgłoszonych i leczonych urazów zwolnionego, a także o przesłuchanie świadków, w tym m.in. Dowódcy Instytutu Dowodzenia i jego Zastępcy. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i ustalił datę zwolnienia na dzień [...] września 2009 r. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się z tej służby wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. W przypadku słuchaczy odbywających służbę kandydacką w Wyższej Szkole [...] jest to Regulamin Nauki Studium Oficerskiego. Natomiast na podstawie art. 134 ust. 4 cyt. ustawy zwolnienie następuje decyzją komendanta szkoły wojskowej, zaś przywołany przepis ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z § [...] wskazanego regulaminu, w stosunku do słuchacza, który nie zdał egzaminu (testu) kończącego dany etap nauki i szkolenia, Rektor-Komendant Uczelni podejmuje decyzję o warunkowym zezwoleniu na podjęcie nauki i szkolenia w kolejnym etapie lub zwolnieniu ze służby kandydackiej (skreśleniu z listy słuchaczy) – na wniosek Dyrektora Instytutu Dowodzenia. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja obarczona została pewnymi wadami formalno-prawnymi. Otóż, w decyzji mowa jest o skreśleniu z listy studentów, podczas gdy P. M. nie jest studentem, a słuchaczem Studium Oficerskiego i zastosowanie do niego mają przepisy Studium Oficerskiego [...], a nie Regulamin Studiów [...]. Jednak we wniosku Dyrektora Instytutu Dowodzenia prawidłowo został przywołany przepis § [...] Regulaminu Studium Oficerskiego i wniosek ten dotyczył zwolnienia ze służby kandydackiej, a nie skreślenia z listy studentów. Stąd też organ zauważył, że przedmiotowa wada jest jedynie oczywistą omyłką pisarską, która na mocy art. 113 kpa została sprostowana postanowieniem Rektora-Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister podniósł również, że w decyzji nie omówiono szczegółowych podstaw zwolnienia zainteresowanego ze służby pełnionej w charakterze kandydata, podczas gdy podstawy te rzeczywiście istniały. W niniejszej sprawie bowiem Rektor-Komendant, działając w oparciu o § [...] Regulaminu, wyznaczał zainteresowanemu inne terminy zaliczenia rygoru wychowania fizycznego, jednak podchorąży nie wykorzystał dawanej mu kilkakrotnie szansy i nie zaliczył wychowania fizycznego w żadnym z wyznaczonych dodatkowych terminów. A zatem zwolnienie P. M. ze służby kandydackiej nastąpiło na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w oparciu o przepis § [...] w zw. z § [...] Regulaminu Studium Oficerskiego [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również błędnie poinformowano stronę, że zwolnienie ze służby nastąpi z dniem uprawomocnienia się decyzji. Jednak wszystkie wskazane uchybienia nie miały wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie i nie pozbawiły go legalności. Reasumując i odnosząc się do złożonych wniosków dowodowych organ podkreślił, że najistotniejszy w sprawie jest fakt niezdania przez P. M. egzaminu z wychowania fizycznego. W tej sytuacji nie ma znaczenia, jakie oceny zainteresowany uzyskał z innych przedmiotów, skoro nie zaliczył wychowania fizycznego, zaś zdanie tego przedmiotu jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu oficerskiego. Pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. P. M. wniósł o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 113 § 2 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja nie wyjaśnia istotnych okoliczności sprawy, podniósł również zarzut, iż została ona podpisana przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia. Z kolei wnioskiem z dnia 1 września 2009 r. P. M. wystąpił do Rektora-Komendanta Wyższej Szkoły [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., wskazując, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji w ramach dyspozycji art. 113 § 2 kpa, jest konieczne tylko wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub w takim stopniu zawiłe, że utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. W skardze z dnia 24 września 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym – 25 września 2009 r.) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. zaskarżył wskazywaną wyżej decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego wskutek nieprzeprowadzenia wnioskowanego w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji postępowania dowodowego, niewłaściwe zastosowanie prawa i wydanie decyzji w drugiej instancji bez formalnego rozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie sprostowania przez organ pierwszej instancji swojej decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej, uchybienie zasadom określonym w art. 7, 8, 9 i 10 kpa oraz przekroczenie ustawowego terminu rozpatrywania skargi złożonej do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 221 kpa jako dodatkowego środka dowodowego. Skarżący poddał również w wątpliwość upoważnienie Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej do wydania w imieniu Ministra przedmiotowej decyzji. Wobec powyższego wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, chyba że okoliczności sprawy przemawiają za stwierdzeniem jej nieważności, rozpoznanie zażalenia na postanowienie nr [...] Rektora-Komendanta [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego wnioskowanego w odwołaniu, dopuszczenie dowodu z akt skargi do Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia [...] z dnia [...] września 2009 r. jako istotnego dowodu powstałego po wydaniu decyzji ostatecznej. W skardze wskazał on także, iż sam fakt niezaliczenia przez niego przedmiotu WF nie może samoistnie wskazywać, iż nie spełnia on przesłanek do ukończenia studium oficerskiego, gdyż sama sprawność fizyczna nie świadczy o tym, czy dana osoba spełnia warunki zostania dobrym dowódcą. Ponadto skarżący wniósł o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz z ratyfikowanymi przez Polskę umowami międzynarodowymi, w szczególności Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi P. M. podkreślił, że bezpośrednią przyczyną jego zwolnienia ze służby kandydackiej nie były okoliczności związane z niewypełnieniem rygorów wychowania fizycznego, których nie było w stanie wypełnić wielu słuchaczy, lecz zaniechanie podjęcia działań przewidzianych prawem przez jego bezpośrednich przełożonych, co ujawniło się jeszcze bardziej, gdy w jego sprawie wystąpiła z interpelacją do MON Wiceprzewodnicząca Sejmowej Komisji Obrony Narodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. P. M. wniósł o ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wobec braku możliwości ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych przed wydaniem decyzji tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji, nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania mediacyjnego lub udziału prokuratora. W sytuacji nieuwzględnienia jego wniosku wniósł o poddanie kontroli Sądu załączonego pełnomocnictwa procesowego pełnomocnika organu, a także do zobowiązania pełnomocnika organu do złożenia do akt sprawy wymienionych przez niego dokumentów, w tym m.in. wykazu rygorów dydaktycznych z wychowania fizycznego oraz kryteriów egzaminów z tego przedmiotu. Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w tym m.in. z załączonego Statutu Wyższej Szkoły [...] oraz informacji Najwyższej Izby Kontroli – Delegatura w [...], na okoliczność określenia przez ten organ stanowisk kierowników wyższych uczelni wojskowych oraz występowania wcześniejszych nieprawidłowości w zakresie szkolenia słuchaczy Studium Oficerskiego [...]. Wniósł także o rozpoznanie zażalenia jego pełnomocnika z dnia 12 października 2009 r. w przedmiocie zaskarżenia postanowienia MON nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Ministra z dnia [...] sierpnia 2009 r. W piśmie z dnia 1 grudnia 2009 r. skarżący oświadczył, że wycofuje wniosek zawarty w pkt 2 jego skargi, tj. o rozpoznanie zażalenia na postanowienie nr [...] Rektora Komendanta [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Następnie w piśmie z dnia 10 grudnia 2009 r. skarżący wskazał, że będzie wnosił skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zażalenia z dnia 12 października 2009 r. Z kolei w piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r. P. M. poinformował Sąd, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...], zaś w dniu 14 grudnia 2009 r. złożył skargę na bezczynność tego organu. W piśmie z dnia 6 stycznia 2010 r. skarżący poinformował, że w dniu 30 grudnia 2009 r. jego pełnomocnik otrzymał postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Z uwagi na powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r. zawiesił postępowanie w sprawie, wskazując w uzasadnieniu, że przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący skutecznie wszczął postępowanie administracyjne, wymienione w art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W piśmie z dnia 3 marca 2010 r. P. M. złożył wniosek ewentualny o podjęcie zawieszonego postępowania. Wskazał, że w dniu 26 lutego 2010 r. doręczono jego pełnomocnikowi decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., która jest decyzją ostateczną w sprawie wznowienia postępowania, a zatem w jego ocenie zawieszone postępowanie może być podjęte. Dodatkowo skarżący wniósł o wystąpienie przez Sąd do Sejmowej Komisji Obrony Narodowej o przekazanie odpowiedzi na interpelację poselską Wiceprzewodniczącej Komisji, której MON nie udzielił. Pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej w piśmie z dnia 19 marca 2010 r. poinformował Sąd, że w dniu 9 marca 2010 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], a także wniosek o uzupełnienie ww. decyzji oraz wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści tej decyzji. A zatem bieg terminu do wniesienia skargi na ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. ulegnie przesunięciu w związku z podjęciem postanowienia MON nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia treści decyzji, stosownie do treści art. 111 § 2 kpa. Następnie w piśmie z dnia 27 marca 2010 r. P. M. wskazał, iż w jego ocenie, wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie ma rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia niedopuszczalności wydania przez Rektora-Komendanta [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w sprawie sprostowania zaskarżonej decyzji nr [...]. Dodatkowo wniósł o zobowiązanie pełnomocnika organu do wyjaśnienia, czy w dniu [...] marca 2009 r. P. M. wraz z [...] G. S. oraz grupą innych podchorążych zostali zwolnieni z zajęć służbowych i skierowani rozkazem Rektora-Komendanta [...] do Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] celem odbycia rozmów w zakresie przyszłej służby w tej formacji wojskowej oraz czy w grupie tej była [...] M. S., ponadto do przedłożenia imion i nazwisk nowo mianowanych oficerów Studium Oficerskiego [...] oraz przedłożenia jego opinii służbowej. W jego ocenie, słusznym wydaje się wystąpienie przez Sąd z pytaniem do Ministra Obrony Narodowej, czy organ ten widzi możliwość zawarcia ugody przez naprawienie wyrządzonej mu krzywdy poprzez bezzasadne zwolnienie ze służby kandydackiej. Pismem z dnia 18 maja 2010 r. skarżący zawiadomił, że nie zostało zakończone postępowanie administracyjne w sprawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., gdyż jego pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o wyłączenie pracowników organu wskutek okoliczności związanych ze zwolnieniem ze służby kandydackiej. Natomiast w piśmie z dnia 27 maja 2010 r. pełnomocnik organu wskazał, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. upłynął w dniu 23 kwietnia 2010 r., zaś skarga taka do dnia dzisiejszego nie wpłynęła. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. podjął zawieszone postępowanie. W piśmie z dnia 14 maja 2010 r. (złożonym osobiście w Sądzie w dniu 16 czerwca 2010 r.) skarżący podniósł, że w odpowiedzi organu na skargę błędnie oznaczono rok wydania decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] jako 2009 r., podczas gdy decyzja ta została wydana [...] sierpnia 2008 r. W piśmie tym podniósł również zarzuty dotyczące sposobu uchwalenia Regulaminu Nauki Studium Oficerskiego [...]. Natomiast w piśmie z dnia 15 maja 2010 r. (złożonym osobiście w Sądzie w dniu 16 czerwca 2010 r.) skarżący ponownie wskazał, że nie zostało zakończone postępowanie administracyjne w sprawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w związku z powyższym wniósł o ponowne rozpatrzenie postanowienia z dnia 31 maja 2010 r. o podjęciu postępowania. Pismem z dnia 24 czerwca 2010 r. skarżący rozszerzył żądanie skargi na stwierdzenie nieważności decyzji pierwszej instancji oraz postanowienia prostującego. Następnie w piśmie z dnia 17 sierpnia 2010 r. P. M. wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania. Otóż, w dniu 2 sierpnia 2010 r. jego pełnomocnikowi doręczono postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2010 r., w którym postanowiono odmówić wyłączenia Ministra Obrony Narodowej z udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej. Podniósł również, że decyzja Rektora-Komendanta [...] nie była decyzją administracyjną wydaną przez organ administracji publicznej do załatwienia indywidualnej sprawy. W piśmie z dnia 3 października 2010 r. skarżący wniósł o wyznaczenie innego terminu rozprawy z uwagi na niezakończenie przez Ministra Obrony Narodowej postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcie na posiedzeniu niejawnym kwestii zdolności sądowej stron, zobowiązanie pełnomocnika organu do ostatecznego wyjaśnienia kwestii niezakończenia postępowania administracyjnego, udzielenia odpowiedzi na jego pisma procesowe, przedłożenia dowodu w postaci opinii służbowych, z którymi nie został zapoznany oraz do przedłożenia dokumentacji skargowej słanej do Ministra przez pełnomocnika skarżącego. Ponadto wniósł o rozstrzygnięcie na posiedzeniu niejawnym w zakresie wniosków dowodowych zawartych w jego skardze i w odwołaniu z dnia 10 lipca 2009 r. od decyzji Rektora-Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. W piśmie z dnia 5 października 2010 r. pełnomocnik organu odnosząc się do zarzutów i twierdzeń zawartych w pismach procesowych skarżącego, podkreślił, że zarzuty podnoszone przez skarżącego bądź nie zasługują na uwzględnienie, bądź też nie mają żadnego związku ze sprawą. Następnie w piśmie z dnia 18 października 2010 r. P. M. podniósł, że wyszły na jaw okoliczności do zastosowania trybu nadzwyczajnego w sprawie i do dnia rozprawy, tj. 21 października 2010 r., taki środek zostanie uruchomiony, co skutkować może zawieszeniem postępowania. Wskazał również, że organ drugiej instancji dokonał nieformalnego sprostowania uzasadnienia decyzji pierwszej instancji przez określenie w pkt 2 decyzji daty zwolnienia na dzień [...] września 2009 r., nie wydając w tej sprawie odrębnego postanowienia o sprostowaniu uzasadnienia. Natomiast w piśmie z dnia 20 października 2010 r. skarżący wskazał dodatkowe wady zaskarżonej decyzji, które, w jego ocenie, powodują, że zarówno decyzja pierwszej, jak i drugiej instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zauważył bowiem, że Regulamin Nauki Studium Oficerskiego [...] został uchwalony w dniu [...] września 2009 r., tj. w dwadzieścia dni po podpisaniu przez niego i pozostałych słuchaczy w dniu [...] września 2008 r. kontraktu na pełnienie służby kandydackiej, dodatkowo przed wydaniem decyzji pierwszej instancji nie miał możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, organ drugiej instancji nie dopuścił wnioskowanych przez niego dowodów, decyzja organu pierwszej instancji w uzasadnieniu nie powołuje konkretnych okoliczności i dowodów niezaliczenia egzaminu zgodnie z zasadami art. 107 § 3 kpa, a także na wstępie zaskarżonej decyzji nie przywołano przepisów prawa materialnego, a jedynie prawo procesowe, co według doktryny jest niedopuszczalne. Na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania, a dodatkowo wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra i Komendanta Rektora oraz o sprostowanie decyzji Komendanta Rektora z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz oświadczył, że nie zapoznał się z nowym regulaminem studium oficerskiego i nie miał możliwości zapoznania się z nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania podnieść należy, iż jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego został załatwiony decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] i decyzja ta, jak wynika z pisma pełnomocnika organu (k-188 akt sprawy), jak i z pisma skarżącego z dnia 18 października 2010r. (k-238 akt sprawy), stała się prawomocna, brak jest zatem przesłanek do zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym z powodu toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją będącą przedmiotem skargi. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wskazać należy, iż jest bezspornym, że skarżący pełnił czynną służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego na podstawie kontraktu nr [...] zawartego dniu [...] września 2008 r. Oznacza to, iż przyjął on na siebie obowiązki związane z wykonywaniem służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Dotyczy to szczególnie osoby, która aplikuje na stanowisko oficerskie, więc związane z dowodzeniem grupą osób w warunkach zagrożenia ich życia i zdrowia. Podstawą prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej jest przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Przepis ten wskazuje, iż organ wojskowy w przypadku kandydata na żołnierza zawodowego ma obowiązek zwolnić go ze służby w przypadku niespełnienia przez niego wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Przepis art. 134 ust. 4 wskazuje, iż zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia, a zatem ww. organy administracji wojskowej są uprawnione do zwalniania kandydatów na żołnierzy zawodowych ze służby. Skarżący w skardze oraz swoich pismach procesowych kwestionuje podstawy merytoryczne zwolnienia oraz wskazuje na uchybienia formalne przy wydawaniu decyzji o jego zwolnieniu ze służby. Skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej, gdyż nie zaliczył jednego z przedmiotów będąc słuchaczem Studium Oficerskiego w Wyższej Szkole [...]. Skarżący, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, nie zaliczył jednego przedmiotu jakim jest wychowanie fizyczne. Regulamin Nauki Studium Oficerskiego z dnia [...] września 2008 r., obowiązujący w okresie, w którym skarżący był słuchaczem studium, wyraźnie wskazuje w § [...], iż warunkiem ukończenia nauki jest zrealizowanie programu nauczania. Z kolei zapis § [...] statuuje zasadę, iż słuchacz studium ma obowiązek zaliczyć każdy etap nauki i szkolenia, bez zaliczenia nie może on przystąpić do egzaminu na oficera. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie zaliczył przedmiotu wychowanie fizyczne. Wbrew twierdzeniom skarżącego sprawność fizyczna osoby dowodzącej pododdziałem ma ważne znaczenie dla sprawnego wykonywania zadań w warunkach współczesnego pola walki (Por. B. Chocha Rozważania o taktyce, Warszawa 1982). Tak więc nie można lekceważyć tego przedmiotu w ramach przygotowania osób do pełnienia funkcji dowódczych w wojsku. Tym bardziej, że jak słusznie zauważył Minister Obrony Narodowej niezaliczenie przez skarżącego przedmiotu dotyczy II etapu szkolenia, w którym wymagania są mniejsze, niż w kolejnym III etapie szkolenia, którego wymagania dla kandydatów na oficerów są wyższe. Sposób postępowania wobec skarżącego przy zaliczeniu przedmiotu jest zgodny w treścią § [...] cyt. regulaminu z dnia [...] września 2008 r. Skarżącemu kilkakrotnie przesuwano termin zaliczenia. We wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący wskazał, iż będzie gotowy do zaliczenia w dniu [...] marca 2009 r. Termin zaliczenia egzaminu organ wyznaczył na dzień [...] kwietnia 2009 r., a więc ponad miesiąc po wskazanym przez siebie terminie. Jednak tego dnia P. M. nie zaliczył przedmiotu i zwrócił się o nowy termin wyznaczenia zaliczenia. Termin ten wyznaczono na dzień [...] czerwca 2009 r., do egzaminu skarżący jednak nie przystąpił. Kolejny egzamin odbył się w dniu [...] czerwca 2009 r., ale i tym razem skarżący nie zaliczył przedmiotu. W działaniach organów wojskowych w stosunku do skarżącego nie można dopatrzyć się złej woli. Termin zaliczenia przesuwano skarżącemu na jego wniosek i był on dłuższy niż wnioskowany, a egzamin komisyjny w dniu [...] czerwca 2009 r. odbył się przed komisją w skład której nie wchodził nauczyciel, któremu skarżący w pismach do Ministra Obrony Narodowej zarzucał złośliwe zachowanie w stosunku do swojej osoby. W tej sytuacji zgodnie z § [...] Regulaminu Nauki Studium Oficerskiego skarżący nie mógł ukończyć szkolenia, bowiem nie zaliczył poprzedniego etapu szkolenia. Uprawniony był zatem wniosek Dyrektora Instytutu Dowodzenia do Rektora–Komendanta o zastosowanie wobec P. M. rygorów przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jako oczywiście bezzasadne należy uznać zarzuty skarżącego, iż uchwalony po dniu podpisania przez skarżącego Regulamin Nauki Studium Oficerskiego z dnia [...] września 2008 r. nie mógł go obowiązywać, gdyż w § [...] kontraktu oświadczył, że zapoznał się on z aktami prawnymi normującymi przebieg służby kandydackiej obowiązującym na dzień podpisania kontraktu. Zarzut ten nie ma żadnego uzasadnienia w świetle przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Przepisy Działu I Prawa o szkolnictwie wyższym zrównują status uczelni wojskowych z uczelniami cywilnymi, co oznacza, że słuchacze uczelni wojskowych mają takie same prawa i obowiązki jak studenci uczelni cywilnych, chyba że co innego wynika z przepisów dotyczących służby wojskowej. Przepis art. 189 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym wyraźnie wskazuje, iż student ma obowiązek znać przepisy obowiązujące na uczelni i się do nich zastosować. Ponadto skarżący jest już absolwentem wyższej uczelni cywilnej oraz ukończył studia podyplomowe. Jest oczywistą zasadą każdych studiów, iż nie można ich ukończyć bez zaliczenia wszystkich przedmiotów studiów, a przejście na kolejny etap studiów, np. na wyższy rok jest uwarunkowane rozliczeniem się z poprzedniego etapu. Trudno wobec tego dać wiarę zarzutom skarżącego, iż nie mógł wiedzieć w jaki sposób będą zaliczane zajęcia na studium oficerskim, jaki jest sposób zaliczenia kolejnych etapów szkolenia i zaliczenia całego okresu nauki. Bezpodstawne są zarzuty, co do kwestii prawidłowego oznaczenia organu, który wydał decyzję o zwolnieniu P. M. ze służby. Wedle brzmienia art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym rektor uczelni wojskowej jest jednocześnie komendantem uczelni w rozumieniu przepisów o służbie wojskowej. Stąd tytuł organu rektor- komendant. Równie bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące braku upoważnienia dla Dyrektora Departamentu Kadr MON do wydania w imieniu Ministra Obrony Narodowej zaskarżonego postanowienia. Takie upoważnienie zostało bowiem dokonane Upoważnieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 czerwca 2008 r. (Dz. Urz. MON Nr 13, poz. 171) wydanym z powołaniem art. 268a kpa, który stanowi podstawę prawną do takiego upoważnienia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło