II OSK 139/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SA/Go 648/10 w sprawie ze skargi G.G. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę G.G. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji Starosty S. z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku letniskowego, szamba, ogrodzenia oraz przyłącza wodnego i elektrycznego na działce nr ew. gruntu [...], położonej w G. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2009 r. S., po rozpatrzeniu wniosku G.G., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku określając go jako obiekt kategorii III. W dniu [...] marca 2010 r. G.G. wystąpił wnioskiem o sprostowanie decyzji z dnia [...]8 marca 2009 r. poprzez zmianę kategorii obiektu z III na I według załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Skarżący wskazał, że zgodnie z klasyfikacją obiektów zawartą w powołanym wyżej załączniku do ustawy Prawo budowlane kategoria III obejmuje inne niewielkie budynki jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze i garaże do dwóch stanowisk włącznie. Jednak, zdaniem skarżącego, nie wszystkie domy budowlane w strefie zabudowy letniskowej i nazwane letniskowymi można automatycznie zaliczyć do tej kategorii. Stwierdził on, że dom letniskowy, którego dotyczy decyzja z dnia [...] marca 2009 r. ma charakter domu mieszkalnego jednorodzinnego (całorocznego), tak jak określa to kategoria I załącznika do ustawy Prawo budowlane. Zmiana w obrębie kategorii obiektu nie powoduje zdaniem strony konieczności zmiany treści projektu i pozwolenia, nadal obejmują one bowiem budynek letniskowy w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który na potrzeby klasyfikacji z załącznika do ustawy Prawo budowlane zalicza się do budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Starosta S. odmówił sprostowania swojej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Organ stwierdził, że strona złożyła wniosek o wydanie pozwolenia budowlanego dotyczący "budynku letniskowego oraz szamba". Ponadto działka nr [...] obręb G., na której projektowany jest budynek letniskowy, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Drezdenku nr XXIX/178/96 z dnia 10 grudnia 1996 r. w sprawie zmiany planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy Drezdenko w miejscowości Gościm, położona jest na terenie przeznaczonym wyłącznie pod zabudowę letniskową. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G.G. podnosząc, że nie wszystkie budynki nazwane letniskowymi można automatycznie zaliczyć do III kategorii obiektów budowlanych, gdyż część z nich, po spełnieniu kryteriów technicznych określonych w ustawie Prawo budowlane, stanowi budynki jednorodzinne i winna być zaliczona do I kategorii obiektów budowlanych. Użycie przez ustawodawcę, w załączniku do ustawy Prawo budowlane, pojęcia "domy letniskowe" sugeruje, że do tej kategorii obiektów winny zostać zaliczone w pierwszej kolejności budynki nie spełniające wymagań przewidzianych dla domów jednorodzinnych. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Lubuski utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych czy też oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne ich znaczenie. "Błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a "błąd pisarski" to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. "lnna oczywista omyłka" oznacza, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z jednoznacznie wyrażoną przez organ myślą, a spowodowane zostało przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Ich oczywistość, stanowi równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Z powyższego wynika, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Zatem w trybie tym nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, a więc dotyczące ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Uznania przez Starostę S. w decyzji z dnia [...] marca 2009 r., że przedmiotowy budynek stanowi obiekt z kategorii III nie można zakwalifikować ani jako błędu, ani jako oczywistej omyłki, więc decyzja z [...] marca 2009 r. w tym zakresie nie podlega sprostowaniu w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie G.G. zarzucił mu naruszenie art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sprawie oraz naruszenie art. 138 § 1pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo iż istniały podstawy do jego uchylenia w wyniku naruszenia art. 113 §1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Oddalając skargę wymienionym wyżej wyrokiem Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 113 § 1 k.p.a. nie odnosi się do instytucji zmiany decyzji administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 16 k.p.a. w myśl którego zmiana decyzji ostatecznej (w zakresie merytorycznym) dopuszczalna jest tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Sprostowanie w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. oznacza zmianę pozostającą bez wpływu na merytoryczną treść decyzji oraz skutki prawne przez nią wywoływane. Organ może prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w każdym czasie. Sąd podkreślił, że co prawda przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki to już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, iż jest to błąd ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń. Podkreślił, że oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Ponadto sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone w cytowanym wyżej przepisie, ani prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu zamieszczanie przez organy administracji budowlanej kategorii obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę wynika z zastosowania się przez te organy do treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. Nr 120 poz. 1127). W załączniku nr 3 do tego aktu określony został wzór decyzji o pozwoleniu na budowę ze wskazaniem na poszczególne wymagane prawem elementy takiej decyzji. Wśród tych elementów ustawodawca wskazał także określenie kategorii obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę. Uznać wiec należało, iż określenie kategorii obiektu budowlanego stanowi element merytoryczny decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro określenie kategorii obiektu jest elementem merytorycznym decyzji, to nie może ono zostać sprostowane w sposób określony w art. 113 § 1 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G.G., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżone postanowienie naruszało art. 113 § 1 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 12, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 1, art. 36 oraz art. 32 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię polegające na uznaniu, że budynek określony w decyzji z [...] marca 2009 r. nie spełnia ustawowych kryteriów do zakwalifikowania go do budynków określonych jako jednorodzinne, pomimo istnienia dokumentacji potwierdzającej wyczerpanie ustawowych przesłanek do zakwalifikowania go do tej grupy, a przez to błędne ustalenie zakresu rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Uzasadniając postawione zarzuty skarżący podniósł, iż zgodnie z zatwierdzonym decyzją z dnia [...] marca 2009 r. projektem budowlanym wybudował dom spełniający wszystkie ustawowe wymogi budynku mieszkalnego jednorodzinnego zaliczanego w załączniku do ustawy z dnia 7 lipca 1009 r. – Prawo budowlane do kategorii I. W tej sytuacji odmowa sprostowania decyzji przez zastąpienie kategorii III obiektów budowlanych kategorią I narusza wymienione w podstawie skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego i regulującego postępowanie sądowoadministracyjne. Stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej jest oczywiście nieuzasadnione. Z bezspornych w sprawie okoliczności wynika, że wnioskodawca występując o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie mu pozwolenia na budowę żądał pozwolenia na budowę domku letniskowego kategorii IIII, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo letniskowe. W tej sytuacji decyzja Starosty S. z dnia [...] marca 2009 r. zawierająca pozwolenie na budowę budynku oznaczonego jako obiekt kategorii III nie zawierała żadnego błędu, w szczególności żadnej oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Nie zmienia tego fakt, że wybudowany przez skarżącego dom letniskowy może w rzeczywistości spełniać też wymogi budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Do sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nadają się tylko oczywiste omyłki popełnione w wydanych decyzjach a nie ich zamierzona treść, chociażby była ona dotknięta wadą. Do zmiany treści decyzji przewidziane jest postępowanie instancyjne i sądowoadministracyjne i niedopuszczalne jest zmienianie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Istotą omyłki podlegającej sprostowaniu na podstawie wymienionego ostatnio przepisu jest to, iż w orzeczeniu wyrażono coś, co w sposób oczywisty było niezgodne z zamiarem organu wydającego decyzję, a co zostało wyrażone tylko przez przeoczenie niewłaściwy dobór słów lub omyłkę pisarską itp. (Litwin, Postępowanie administracyjne, Łódź 1948, s. 64). Jest oczywiste, że w rozpoznawanej sprawie organ zamierzał wydać pozwolenie na budowę obiektu kategorii III i takie pozwolenie wydał. Oddalając skargę na postanowienie odmawiające zmiany decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył więc ani art. 151 p.p.s.a., ani art. 113 § 1 k.p.a. Sąd nie naruszył też wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, których w ogóle nie stosował w rozpoznawanej sprawie. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.