II SA/Wa 915/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli podstawa prawna zwolnienia nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, a zwolnienie nastąpiło na wniosek policjanta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli podstawa prawna zwolnienia (orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do służby) została wydana po dacie wydania decyzji ostatecznej o zwolnieniu. Zwolnienie policjanta na jego wniosek, oparte na art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie daje organowi możliwości wyboru rozstrzygnięcia, co uniemożliwia późniejszą zmianę w trybie art. 155 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący, M. J., został zwolniony ze służby w Policji na własny wniosek. Następnie zwrócił się o zmianę podstawy prawnej tego zwolnienia, powołując się na późniejsze orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające jego całkowitą niezdolność do służby. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, argumentując, że podstawa prawna (orzeczenie lekarskie) nie istniała w dacie wydania decyzji o zwolnieniu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, w tym podpisanie decyzji przez osobę nieuprawnioną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. l. dz. [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w N. z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej podstawy zwolnienia ze służby w Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż M. J. w dniu [...] kwietnia 2007 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w N. o zwolnienie ze służby w Policji. W związku z powyższym, Komendant Miejski Policji w N. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. zwolnił wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2007 r. Wnioskiem z dnia [...] września 2008 r. M. J. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zmianę, w trybie art. 155 k.p.a., rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w N. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej podstawy prawnej zwolnienia ze służby w Policji. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją l. dz. [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odmówił zmiany rozkazu. W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji M. J. wniósł o zmianę decyzji. Wskazał, iż Wojewódzka Komisja Lekarska nr [...] w K. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. uznała go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i stwierdziła, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] maja 2007 r. Podstawą zwolnienia ze służby powinno być zatem orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do pełnienia służby. Odnosząc się do twierdzeń strony, organ podał, iż przesłanką warunkującą przyjęcie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jako podstawy zwolnienia ze służby jest istnienie w dniu zwolnienia prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej, uznającej policjanta za niezdolnego do służby. Tymczasem orzeczenie o stanie zdrowia M. J. zostało wydane w okresie, gdy nie był już policjantem i nie mogło stanowić podstawy rozwiązania stosunku służbowego. Oznacza to, iż nie można zmienić podstawy prawnej zwolnienia ze służby na podstawę określoną w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. zarzucił wydanym decyzjom rażące naruszenie prawa i wniósł o ich zmianę. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż za zmianą decyzji przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Skarżący stwierdził, iż obie te przesłanki mają ten sam walor i każda z nich może samodzielnie uzasadniać wzruszenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 9 listopada 2009 r., nawiązującym do odpowiedzi organu, skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja organu I instancji została podpisana przez nieuprawnioną osobę, tj. Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. – [...] M. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrywana w tym przedmiocie skarga nie jest zasadna. Wobec zarzutu, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. została podpisana przez osobę niemającą upoważnienia do załatwiania tego rodzaju spraw, w pierwszej kolejności należy odnieść się do tej kwestii. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r., odmawiająca zmiany rozkazu nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w N., została podpisana przez I Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. – [...] M. D. Wymieniony został umocowany do wydawania w imieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, indywidualnych aktów administracyjnych, a w szczególności decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń oraz do załatwiania spraw dyscyplinarnych, jak również do bieżącego kierowania Komendą Wojewódzką Policji w K. Podstawą do działania w powyższym zakresie stanowiło upoważnienie udzielone I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji – [...] A. R. w dniu [...] grudnia 2008 r. W upoważnieniu tym zostało określone, że jest ono ważne od dnia [...] grudnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. Wobec powyższego brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skarżącego, iż decyzja organu I instancji została podpisana przez osobę niemającą upoważnienia. Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem zasadność zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a. W myśl art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jest to nadzwyczajny tryb zmiany decyzji ostatecznej. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem ostatecznym, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W szczególności postępowanie to nie może tworzyć dla strony prawa do kolejnej instancji odwoławczej. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że decyzje podejmowane na podstawie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, co oznacza, że uchylenie lub zmiana poprzedniej decyzji pozostawione jest uznaniu organu orzekającego. Oznacza to, iż przepis art. 155 k.p.a. pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, ale powinien dokonać oceny, czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmianie albo uchyleniu decyzji. Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji o zwolnieniu skarżącego ze służby mógł być podjęty jedynie w oparciu o przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ nie miał możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, a więc także możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Wynika to dobitnie ze stanowczej treści powyższego przepisu, uznającego niekwestionowane prawo funkcjonariusza do wystąpienia ze służby. Zakres teoretycznych możliwości rozstrzygnięcia danego zagadnienia ma niebagatelny wpływ na możliwość późniejszego kształtowania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem tego postępowania administracyjnego był rozkaz o zwolnieniu policjanta ze służby w wyniku jego wystąpienia z tej służby, a zatem brak jest tu wyboru przez organ możliwych rozstrzygnięć – pozostaje tylko jedno – art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Sytuacja taka uniemożliwia późniejszą zmianę w trybie art. 155 k.p.a. rozkazu personalnego wydanego w takim trybie. Dodać tu należy, iż nawet w przypadku zbiegu przepisów art. 41 ust. 3 i art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zdecydowane pierwszeństwo ma ten pierwszy przepis. Nadto w niniejszej sprawie, co należy wyraźnie podkreślić, zbieg taki nie występował, wobec późniejszego, w stosunku do rozkazu o zwolnieniu ze służby, orzeczenia Komisji Lekarskiej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło