II SA/Kr 603/10
WyrokWSA w Krakowie2010-10-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli istnieją wątpliwości co do skali przedsięwzięcia, jego lokalizacji i potencjalnego wpływu na środowisko oraz bezpieczeństwo ludzi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty administracyjne, stwierdzając istotne naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania. Wskazano na błędy w oznaczeniu stron postępowania, brak należytego uzasadnienia decyzji, naruszenie zasady czynnego udziału stron oraz wadliwe procedowanie organów w zakresie opinii i postanowień. Sąd podkreślił, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego jest warunkiem koniecznym do oceny zasadności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwłaszcza w kontekście potencjalnego znaczącego oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Wójta Gminy B. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mostu. Wójt Gminy pierwotnie stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne i materialne. Skarżący zarzucali m.in. błędne zakwalifikowanie inwestycji jako przebudowy, a nie budowy nowego mostu, oraz nieuwzględnienie negatywnych wyników konsultacji społecznych i potencjalnych zagrożeń sejsmicznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy B. i postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a także uchylił postanowienie Wójta Gminy B. Zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skarg T. D. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza nieważność decyzji Wójta Gminy B. z dnia 12 października 2009 r. znak: [...]; III. uchyla postanowienie Wójta Gminy B. z dnia 1 października 2009 r. znak: [...]; IV. stwierdza nieważność postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia 14 września 2009 r., znak: [...]; V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego T. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; VI. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej H. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2009r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora A. (ul. [...]) w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mostu na rzece [...] w km [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], Wójt Gminy B. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dla tego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 49, art. 104 i art. 107 k.p.a., art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4, art. 73, oraz art. 84 art. 85 ust. 2 i ust. 3, art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, pz. 1227 z późn. zm.), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (Dz. U. Nr 257, póz. 2573 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że pełnomocnik inwestora zwrócił się w dniu 22 czerwca 2009 r. do Wójta Gminy B. z wnioskiem datowanym 18 czerwca 2009 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. Do wniosku dołączył dokumenty wymienione w art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tj. kartę informacyjną przedsięwzięcia, kopie mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie ono realizowane oraz wypis z ewidencji gruntów. We wniosku i karcie informacyjnej zostały zawarte informacje charakteryzujące planowane przedsięwzięcie.
Wyjaśnił dalej, że dla terenu objętego planowanym zamierzeniem inwestycyjnym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko , drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30 - zaliczane są do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane.
W oparciu o przekazane inwestora informacje wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w toku którego, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uzyskano następujące opinie: 1) pismo Starosty Powiatowego w Z. z dnia 18 sierpnia 2009 r., znak [...] - stwierdzającego, że inwestycja może zostać zwolniona z obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
2) postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] września 2009 r., znak [...] - stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Ponadto , na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dokonano analizy wniosku oraz karty informacyjnej przedsięwzięcia biorąc pod uwagę czy spełnia ono łączne uwarunkowania zawarte w powyższym akcie prawnym. W tym zakresie stwierdzono, że wszystkie uwarunkowania są spełnione, tzn. planowane przedsięwzięcie pewnych uwarunkowań nie dotyczy z uwagi na lokalizację czy jego charakter, lub planowane przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla środowiska przyrodniczego.
Na etapie prowadzonego postępowania nie wniesiono żadnych wniosków i zastrzeżeń do planowanej inwestycji.
W związku z powyższym, po zapoznaniu się z opiniami organów uzgadniających oraz dogłębnej analizie wniosku, Wójt Gminy B. w postanowieniu z dnia [...] października 2009 r., znak [...] stwierdził, że dla przedsięwzięcia polegającego na budowie mostu na potoku [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], w miejscowości B. nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również uwzględniając 104 §1 k.p.a. załatwił sprawę przez wydanie niniejszej decyzji.
Decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona terminie w drodze odwołania przez H.P.-G. , J.F. , H.W. , T.D. , S.K.-Ł. , W.S. i A.C. , w rozpoznaniu którego decyzją z dnia [...] grudnia 2009r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. działając na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84, art. 85 ust.1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr. 199 póz. 1227) uchyliło decyzję Wójta Gminy- B. z dnia [...] października 2009r. , znak [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Orzekając w ten sposób powołało następujące okoliczności
Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2009 r. dr inż. M.W. A. , działający z pełnomocnictwa J.G. Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. , zwrócił się do Wójta Gminy B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia budowy mostu na rz.[...] w B. , w km [...] drogi krajowej Nr [...], wraz z przebudową infrastruktury drogowej i dostosowaniem jej parametrów do obowiązujących przepisów. Do wniosku dołączono kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz wypis i wyrys z ewidencji gruntów.
Zgodnie z § 3 pkt 56 w związku z § 2 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 póz. 2573 z późn. zm.) planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W dniu 27 lipca 2009r. Wójt Gminy B. wykonując dyspozycję art. 64 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 156 ustawy zwrócił się do Starosty Powiatowego w Z. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o wyrażenie opinii w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowego przedsięwzięcia na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] września2009r. znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu w. zakresie ochrony zdrowia i życia ludzi.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2009r., znak [...] Starosta Powiatowy w Z. uznał, że przedmiotowa inwestycja może być zwolniona z obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Dysponując stanowiskiem organów inspekcji sanitarnej i ochrony środowiska Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] października 2009r, znak [...], na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, mając na uwadze zarówno skalę przedsięwzięcia, jego lokalizację i zasięg oddziaływania oraz brak znamion negatywnego wpływu na środowisko.
O wydanym postanowieniu strony postępowania zostały zawiadomione poprzez obwieszczenie publiczne, w trybie art. 49 k. p. a., w związku z art. 74 ust. 3 ustawy .
Decyzją z dnia [...] października 2009r., znak [...], Wójt Gminy B. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia wykonując dyspozycję art. 84 i art. 63 ust. 1 ustawy. Organ powołał się na uzyskane stanowiska Starosty Powiatowego i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wywodząc w konkluzji o braku zagrożenia dla środowiska wskutek realizacji przedsięwzięcia. Organ uwzględnił dane o przedsięwzięciu zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia .
Od decyzji odwołali się : H.P.-G. , J.F. , H.W. , T.D. , S.K.-Ł. , W. .S. i A.C. . Zarzucając naruszenie przepisów poprzez zwolnienie inwestora z obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko skarżący wskazywali na ogromne ("niebotyczne", "monstrualne") rozmiary projektowanych pylonów z linami podtrzymującymi konstrukcję mostu. Podawali też, że uchwałą zebrania wiejskiego 30 lipca 2009r. "odrzucony został w całości" przedstawiony przez inwestora projekt mostu, ponieważ struktura geologiczna [...] grozi wystąpieniem trzęsień ziemi, które mogą spowodować zawalenie się pylonów wraz z konstrukcjami liniowymi. To zaś spowoduje utworzenie zapory na potoku [...] i skierowanie nurtu na gęstą zabudowę wsi z zagrożeniem pozbawienia życia znacznej ilości ludzi.
Przekazując odwołanie Wójt Gminy B. nie odniósł się do zarzutów, wyjaśniając jedynie ponownie, że wydając decyzję dysponował stanowiskiem Starosty Powiatowego i Powiatowego Inspektora Sanitarnego, oraz uwzględnił dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.
Uwzględniając powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie zawiera żadnej istotnej dla sprawy argumentacji na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Kwestia ewentualnego zagrożenia
sejsmicznego może być przedmiotem uwag organu administracji geologicznej współdziałającego z organem właściwym w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w trybie przepisów art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.).
Niezależnie jednak od tego, dokonując kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego i wydanej decyzji oraz powtórnego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie zadośćuczynił przepisom prawa .
Jak wyjaśniło, w pierwszej kolejności należy stwierdzić naruszenie art. 10 § 1 i art. 106 § 2 , w związku z art. 49 k. p. a., bowiem w aktach sprawy brak jest dowodu na zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania, o decyzjach i innych czynnościach organu. Zawiadomienie bądź doręczenie uważa się bowiem za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, podczas gdy akta nie zawierają stosownego ogłoszenia z podaniem jego daty. Dotyczy to w szczególności: zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wystąpienia do organów współdziałających, postanowienia z dnia [...] października 2009r. oraz decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji. Kopia mapy ewidencyjnej dołączona do wniosku posiada nieczytelną numerację działek, nie pozwalającą na sprawdzenie prawidłowości ustalenia stron postępowania w obszarze, którego dotyczy inwestycja. Mapa ta zalegająca w aktach w formie kserokopii nie obejmuje przy tym całego obszaru objętego zamierzeniem. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy nie zwalnia organu od obowiązku ustalenia kompletowej listy stron postępowania.
W odniesieniu do przepisów prawa materialnego doszło do naruszenie przepisów art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 107 § 1 k. p. a. Należy bowiem stwierdzić, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i tym samym nie został opracowany raport o oddziaływaniu na środowisko, organ obowiązany jest zbadać przed wydaniem decyzji pełny zakres uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, a w przypadku gdy określone uwarunkowania nie występują, fakt taki wyczerpująco uzasadnić. Zaskarżona decyzja warunku tego nie spełnia, a uzasadnienie rozstrzygnięcia jest zbyt lakoniczne i niepełne. Decyzja ponadto zawiera niewłaściwie sformułowaną sentencje, w której nie określono przedmiotu rozstrzygnięcia, tzn. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jednobrzmiące skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] grudnia 2009r., znak [...] T.D. oraz H.P.-G. zarzucali naruszenie prawa materialnego - tj. art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. a -ustawy - Prawo ochrony Środowiska, jak również przepisów postępowania administracyjnego - a to art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w sprawie chodzi o przebudowę mostu, podczas gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest budowa nowego mostu po nowym śladzie z przebudową dróg dojazdowych oraz infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu skarg wskazywali na zachodzą wątpliwości, czy organ orzekający miał w pełni świadomość co jest przedmiotem postępowania. Kwestionowali także zasadność wydanych w sprawie opinii oraz nieuwzględnienie negatywnych wyników konsultacji społecznych zawartych w protokole z dnia 30 lipca 2009r. , jak również takiego stanowisko Wójta B. , wyrażonego w piśmie do Biura Projektowego A. z dnia 6 sierpnia 2009r., znak [...]. W tym zakresie podnosili w szczególności, że rozwiązania projektowo-techniczne są poprowadzone po nowym śladzie, nie zostały przeprojektowane i przemyślane, co zostało zarzucone w protokole z konsultacji społecznych. Podważali również podniesienie przebiegu drogi i najazdu od strony [...] na nowoprojektowany most przy powiększeniu istniejącego już zakrętu, w którym dodatkowo, w obrębie istniejącego zjazdu zaprojektowano rozjazdy pod same budynki mieszkalne o numerach porządkowych [...] i [...] , należących do ul [...], prowadzących w kierunku przysiółku "[...]", obsługujących kilka położonych dalej ulic. Podkreślali przy tym, że w budynku nr [...] mieści się Gminny Ośrodek Kultury, który służy nie tylko mieszkańcom B. , ale również innych miejscowości.
Zdaniem skarżących opracowanie rozwiązań technicznych dla planowanego przedsięwzięcia winno nastąpić z udziałem bezpośrednio zainteresowanych stron, z zachowaniem budowy mostu po starym śladzie.
Skarga T.D. została zarejestrowana do sygn. akt II SA/Kr 603/10, zaś skarga H.P.-G. do sygn. akt II SA/Kr 604/10.
W odpowiedzi na skargi Samorządowego Kolegium Odwoławcze w N. wnosiło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazywało nadto, że podawany w skardze art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy -Prawo ochrony środowiska został uchylony na mocy art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz-o ocenach oddziaływania na środowisko, zaś decyzja nie dotyczy przebudowy , lecz budowy nowego mostu z nowymi dojazdami. Taki zaś zakres przedsięwzięcia został podyktowany koniecznością poprawy parametrów drogi krajowej oraz utrzymania dotychczasowego mostu na okres budowy nowego, przy czym zastrzeżenia co do szczegółowych rozwiązań technicznych skarżący będą mogli wnosić na etapie ubiegania się inwestora o pozwolenie na budowę. Sygnalizowane w skargach zastrzeżenia do stanowisk organów ochrony środowiska oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stanowiące podstawę do wydania postanowienia Wójta Gminy B. z dnia 1 października 2009 r., znak [...] mogą być co najwyżej rozpatrzone przez organ pierwszej instancji w toku ponownego postępowania.
Wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia [...] października 201Or. , na podstawie art. 111§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządził połączenie sprawy o sygn. akt II SA/Kr 604/10 ( wszczętej ze skargi oraz H.P.-G. ) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z prowadzoną do sygn. akt II SA/Kr 603/10 (wszczętą ze skargi T.D. ).
Orzekając w ten sposób uwzględniono nadto fakt odrzucenia skargi J.F. i H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...]grudnia 2009r, znak [...], prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 201Or., sygn. akt II SA/Kr 605/10.
W uzupełnieniu pierwotnego stanowiska T.D. oraz H.P.-G. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również zasądzenia na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania. W obszernych wywodach kwestionowali prawidłowość ponownego rozpatrywania przez organ pierwszej instancji sprawy już po wydanie zaskarżonej decyzji niezgodnie z uchwałą zebrania wiejskiego z dnia 21 lutego 2010r. oraz uchwałą Rady Gminy B. Nr [...] z dnia 29 marca 201Or. Podnosili również liczne argumenty mające uzasadniać obowiązek przeprowadzenia dla planowanego przedsięwzięcia oddziaływania na środowisko, sporządzenia raportu oraz określenia odpowiednich warunków jego realizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podawane, których szczegółowe rozważanie w stanie faktycznym sprawy jest przedwczesne .
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] grudnia 2009r., znak [...] można uznać za trafną jedynie co do samego rozstrzygnięcia oraz niektórych jej motywów. Ocena legalności decyzji Wójt, Gminy B. z dnia [...] października 2009r. znak [...] wskazuje jednakże na istotne naruszenie jeszcze innych przepisów prawa, niewymienionych w zaskarżonej decyzji, pomimo że niektóre z nich skutkują nieważnością decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Analogiczna negatywna ocena dotyczy także pozostałych aktów administracyjnych wydawanych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji aktów administracyjnych, których Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy nie poddało prawidłowej ocenie. Nadto, organ drugiej instancji niewłaściwie odniósł się do zarzutów odwołania. Powyższe zaś powoduje, że tak wydania decyzja narusza prawo i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego .
Trzeba zgodzić się z organami wydającymi w sprawie niniejszej akty administracyjne, że postępowanie zainicjowane wnioskiem inwestora z daty 18 września 2009r. należało prowadzić na zajadach określonych w przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, pz. 1227 z późn. zm. - zwane dalej w skrócie ustawą), zaś projektowane przedsięwzięcie należy do wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (Dz. U. Nr 257, póz. 2573 z późn. zm. ). Trafne jest też wskazanie zawarte w odpowiedzi na skargę, co do braku podstaw stosowania w sprawie nieobowiązującego już w dacie wszczęcia postępowania art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo ochrony środowiska. Skarga nie jest uzasadniona również w części, w której zarzuca się organom administracji publicznej orzekanie o innej inwestycji niż objęta wnioskiem z daty 18 września 2009r. o wydanie decyzji, co wynika z porównania jego treści oraz opisu przedsięwzięcia zawartego w karcie informacyjnej ze wskazaniami zawartymi w wydawanych decyzjach.
W pozostałych kwestiach należy zauważyć, że wniosek inicjujący kontrolowane postępowanie administracyjne wskazuje jednoznacznie jako podmiot wnoszący to podanie oraz inwestora Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K . Na powyższe naprowadza też treść dołączonego do wniosku pełnomocnictwa udzielonego M.W. , w którym podano jedynie jako adres dla korespondencji - A. ul. [...] . Stroną postępowania i adresatem wydanych w przedmiotowej sprawie aktów administracyjnych winna być zatem jako wnioskodawca Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. , a nie A. , jak wskazano w osnowie decyzji organu pierwszej instancji. W żadnym innym fragmencie decyzji nie oznaczono przy tym prawidłowo wnioskodawcy.
Błędne oznaczenie adresata zawarte jest także w rozdzielniku do postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] września 2009 r., znak [...] , gdzie wskazano jako taki podmiot Wójta Gminy B. , zaś jako inwestora [...] Spółka Akcyjna Oddział w K. , Zakład Energetyczny w K.
Artykuł 156 §1 pkt 4 k.p.a. wskazuje jako jedną z przesłanek stwierdzenia nieważność decyzji skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Przepis ten stosuje się także do postanowień uzgadniających wydawanych przez organy współdziałające w toku postępowania administracyjnego na podstawie art. 106 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w trybie nadzwyczajnej wewnętrznej albo zewnętrznej kontroli aktu administracyjnego, stąd do wydania takiego rozstrzygnięcia nie był uprawniony w sprawie niniejszej organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było jednakże dostrzec wyżej wskazane wady wydanych w sprawie aktów administracyjnych, zaś co do postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...]września 2009 r., znak [...] wystąpić do organu wyższego stopnia nad tym organem o podjęcie z urzędu stosownych działań.
Postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] września 2009 r., znak [...] zostało wydane nadto z naruszeniem art. 106 k.p.a. W tym zakresie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą wydania zawartej w nim opinii stanowił art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy, który ma ścisły związek z regulacją zawartą w art. 63 ust. 1-4 ustawy.
Z art. 63 ustawy wynika w szczególności , że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając wymienione w nim liczne uwarunkowania ( ust. 1 ). Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( ust. 2 ), przy czym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obligatoryjnie, jeżeli możliwość realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1, jest uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( ust. 3 ). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 ( ust. 4 ).
Uwzględniając, że ochrona środowiska wymaga wiadomości z zakresu różnych dziedzin ustawodawca zastrzegł w art. 64 ust. 1 ustawy, że postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13115.
W kwestii formy, w jakiej ma zostać wydana opinia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznaje z trafne stanowisko prezentowane przez K. Gruszeckiego w Komentarzu do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( komentarz LEX/el. 2009 ), zgodnie z którym przy braku regulacji szczególnych decyduje o niej przede wszystkim charakter poglądów wypowiadanych przez organy opiniujące. Opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji i nie ma ona charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zarówno akceptując stanowisko organów opiniujących, jak i odstępując od niego, organ wydający postanowienie kończące ten etap postępowania, zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., powinien wskazać, jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy (co wynika bezpośrednio z mocy art. 65 ust. 1 ustawy). Opinie, o których mowa w analizowanym przepisie nie kończą postępowania w sprawie stąd nie mogą przybierać formy decyzji administracyjnej. Są one wydawane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego , a zatem zgodnie z regułami wynikającymi z art. 123 § 1 k.p.a. winny-mieć formę postanowienia. Nie można przyjąć, aby opinie były wydawane w trybie art. 106 k.p.a. albowiem przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku wydawania decyzji administracyjnej, zaś w analizowanej sytuacji opinie odnoszą się do postanowienia, które poprzedza wydanie decyzji. Na postanowienie w sprawie opinii nie przysługuje zażalenie, albowiem takiego środka nie przewidują przepisy szczególne. Podmiot kwestionujący prawidłowość opinii może stosowne zarzuty podnieść w zażaleniu wnoszonym na podstawie art. 65 § 2 ustawy . W przypadku, o którym mowa w art. 63 ust. 2 ustawy kontrola postanowienia opiniującego następuje poprzez wniesienie odwołania od decyzji. Uchybienie polegające na nieuzadanionym zastosowaniu trybu z art. 106 k.p.a., należą do istotnych albowiem powodują one przedłużenie postępowania oraz mogą prowadzić do bezpodstawnego uruchamiania toku instancji.
Wadliwa co do formy jest także wydana w sprawie niniejszej opinia Starosty Z. z dnia [...] sierpnia 2009 r, znak [...], która przybrała postać pisma. To uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Powracając kwestii uchybień popełnionych przez Wójta Gminy B. przy wydaniu z dnia [...] października 2009r. znak [...], należy w pełni podzielić negatywną ocenę wyrażoną w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] grudnia 2009r., znak [...]odnośnie naruszenia przez organ pierwszej instancji w stosunku do osób innych niż wnioskodawca zasady czynnego udziału stron w postępowaniu ( art. 10 § 1 k.p.a. ) oraz z nią związanych przepisów, a to :, art. 61 § 4 k.p.a. i art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 i art. 85 ust. 3 ustawy, poprzez brak zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania, o wystąpieniach do organów uzgadniających, zamiarze wydania decyzji , jak również brak dowodu podania do wiadomości stron jej treści. W tym zakresie organ pierwszej instancji naruszył także art. 7 k.p.a., art. 28 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak jakichkolwiek wskazań nie tylko w aktach administracyjnych na ustalony krąg takich stron oraz odpowiednich dokumentów umożliwiających ich właściwe, wyczerpujące ustalenie. Powyższe uchybienia należą do istotnych, albowiem mogą skutkować wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Zaskarżona decyzja została przesłana podmiotom uznanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. za strony, przy czym także organ drugiej instancji zaniechał wskazania zasad ich ustalenia oraz wyjaśnień dotyczących terminowości wniesionego odwołania. Taka kontrola co do kręgu stron była możliwa z uwzględnieniem załączników do wniosku, zaś co do terminowości złożenia odwołania poprzez porównanie dat wydania decyzji, dostanego w aktach pisma organu pierwszej instancji sygnalizującego zamiar jej publikacji oraz daty wniesienia tego środka, który złożono faktycznie z zachowaniem terminu.
Trafne są zawarte w zaskarżonej decyzji wywody dotyczące niewykonania przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 107 § 1 , 2 i 3 k.p.a. z uwagi na niezamieszczenie w uzasadnienie decyzji dostatecznych wyjaśnień o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takich dostatecznych wyjaśnień nie zawiera zresztą także postanowienie Wójt Gminy B. z dnia [...] października 2009 r., znak [...], w którym nadto nie określono jako jego adresata nawet wnioskodawcy.
Wadą decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2009r. znak [...], której poza już wytkniętymi na wstępie rozważań uchybieniami nie dostrzegł organ odwoławczy jest także to, że wbrew wymogom z art. 107 § 2 k.p.a.
1 art. 84 ust. 1 ustawy jest ona pozbawiona załącznika jaki stanowi charakterystyka inwestycji. Artykuł 84 ust. 1 stanowi, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W myśl regulacji zawartej w ust.
2 tego artykułu charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Charakterystyka przedsięwzięcia, która podobnie jak w przypadku przewidzianym w art. 82 ust. 3 ustawy stanowi niezbędny element każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winna zawierać stosowną adnotację opatrzoną podpisem i pieczęcią oraz wskazującą datę i numer decyzji, której stanowić ma integralną część ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 1999 r., IV SA 1757/98, LEX nr 47867; podobnie również w wyroku NSA w Gdańsku z dnia 12 marca 1997 r., SA/Gd 2939/95, LEX nr 30538 ).
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji nie wykonał prawidłowo obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy, co dotyczy także odpowiedzi na zawarte w nim zarzuty. Wady popełnione w postępowaniu przed organem pierwszej instancji już na etapie zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz następnie - włącznie z wydaniem decyzji , skutkowały koniecznością przeprowadzenia postępowania przed tym organem w całości, po uzupełnieniu materiałów służących prawidłowemu ustaleniu wszystkich stron. Także brak odpowiedniej analizy zagadnień wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy czynił przedwczesnym dokonywanie przez organ drugiej instancji konkretnych wskazań co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu, o którym mowa w art. 66 i nast. ustawy, w tym analizy proponowanych lub optymalnych jego wariantów. Wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego które uznało, że odwołanie nie zawiera żadnej istotnej dla sprawy argumentacji jest ogólnikowa i nieuprawnione. Odwołanie wskazuje bowiem na okoliczności powoływane w art. 63 ust. 1 ustawy, takie jak : usytuowanie inwestycji w rejonie górskim, jej powiązanie z innymi przedsięwzięciami, sygnalizuje zagrożenie dla walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz bezpieczeństwa ludzi, a także istniejące ryzyko wystąpienia poważnej awarii z uwagi odnotowywane w tym rejonie wstrząsy sejsmiczne.
W obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - tj. takie, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko oraz te, które mogą być wydane bez tej części postępowania ( art. 82 i 84 ustawy ). Jakiego typu decyzja winna zostać wydania w niniejszej sprawie jest możliwe do stwierdzenie jedynie w przypadku prawidłowego zastosowania w postępowaniu przed organem pierwszej instancji regulacji z art. 63 i 64 ustawy, co jak dotychczas nie nastąpiło. Nie jest również rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wskazane wyżej uchybienia stwarzają natomiast podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2009 r., znak [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a , jak również stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] października 2009r. znak [...] oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] września 2009 r., znak [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której zmierzają zarzuty skargi. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 oraz powołany uprzednio ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt l.- IV. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt V. - VI. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 200 p.p.s.a. i art. 205 §1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło