II SA/Po 58/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2009r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami budowy linii energetycznej [...], zlokalizowanej na granicy działek nr ewid.[...], [...] i [...] w rejonie [...] w [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i zebrania dodatkowych materiałów ustalono, że linia elektroenergetyczna [...] przebiegająca wzdłuż granicy wyżej wymienionych działek została zrealizowana na podstawie wydanego przez Urząd Wojewódzki w Poznaniu pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] 1986 r. na rzecz Przedsiębiorstwa A w zakresie modernizacji sieci elektroenergetycznej wraz z budową [...] stacji transformatorowych typu [...] i [...], które to stacje określono jako tymczasowe do 1995 r. Ponadto organ zauważył, iż w aktualnie obowiązującym dla przedmiotowej lokalizacji planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Suchy Las nr XXXII/307/2000 z dnia 26 października 2000 r., w § 6 ust. 2 pkt 6 przyjęto, że przedmiotowa linia [...] wraz ze słupami przeznaczona jest do likwidacji – do przełożenia jako [...], nie określając jednak terminu wykonania. Organ zauważył również, iż przedmiotem postępowania jest lokalizacja linii [...], a nie obecność stacji transformatorowych na sąsiednich działkach. Z tych przyczyn organ uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniosła skarżąca A.J. podnosząc, że organ I instancji błędnie założył, iż decyzja Urzędu Wojewódzkiego udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji była pozwoleniem na budowę linii elektroenergetycznej [...], jako odrębnego obiektu budowlanego, gdy tymczasem wymieniona decyzja dotyczy zgody na modernizację sieci w granicach jej dotychczasowego przebiegu i budowę [...] stacji transformatorowych, a nie na budowę nowej linii. Zdaniem skarżącej sporna linia [...] zasila stację transformatorową i jako integralna jej część winna ulec rozbiórce w 1995 r.; linia ta służy wyłącznie zasilaniu stacji transformatorowej i nie może być legalnie wykorzystywana do innych celów bez uzyskania zgody właściwego organu na zmianę użytkowania; stąd też aktualne użytkowanie tej linii jest nielegalne, gdyż alternatywnie: albo powstała wbrew treści pozwolenia na budowę albo, jako trwale związana ze stacja transformatorową, winna przestać istnieć wraz z tą stacją w 1995 r. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym tereny, dla których w planie miejscowym ustalono inne niż do tej pory przeznaczenie, mogą być wykorzystywane w dotychczasowy sposób do czasu ich zagospodarowania zgodnie z aktualnym planem, a skarżąca poinformowała organ I instancji, że zamierza wraz z sąsiadami przeprowadzić [...] zgodnie z udzielonymi warunkami zabudowy oraz pobudować [...] na głębokim fundamencie, zatem istnienie przedmiotowej linii koliduje z zamierzeniem właścicieli gruntu. Decyzją z dnia [...], listopada 2008 r., wydaną na podstawie ar. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, oz. 1118 ze zm.), Wielkopolski Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz podkreślił, że uchwała Rady Gminy zatwierdzająca nowy plan miejscowy nie wskazała terminu zmiany zagospodarowania terenu zgodnie z ustaleniami tego planu. Organ II instancji powołał się także na treść art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i wyrok NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1858/2000, odnoszący się do sposobu udowodnienia faktu wydania pozwolenia na budowę i uznał, że przedmiotowy odcinek sieci elektroenergetycznej powstał na podstawie wydanego przez Urząd Wojewódzki w Poznaniu pozwolenia na budowę nr [...], z dnia 30 kwietnia 1986 r. Organ zauważył, iż zgodnie z tą decyzją stacja transformatorowa "[...]", znajdująca się najbliżej nieruchomości nr[...], [...] i [...], powinna przestać istnieć w 1995 r., jednakże likwidacja stacji nie pociąga za sobą likwidacji odcinka sieci; stacja ta, podobnie jak stacje "[...]" i "[...]", została pobudowana na podstawie pozwolenia na budowę i nie stanowi samowoli budowlanej. Dalej organ stwierdził, że jeśli obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wynika w danej sprawie z decyzji o pozwoleniu na budowę, to inwestor jest nim związany z mocy samego prawa; wydanie decyzji w tym zakresie jest nie tylko niepotrzebne, ale i prawnie niedopuszczalne. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał wyrok NSA z dnia 5 września 1988 r., sygn. akt IV SA 644/88 i stwierdził, że co do takiego obowiązku należy przeprowadzić egzekucję w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zaś organem właściwym będzie organ administracji architektoniczno-budowlanej, który obowiązek nałożył. Ponadto organ zauważył, że stacja transformatorowa jest urządzeniem elektrycznym, gdzie następuje rozdzielanie energii elektrycznej o różnych poziomach napięć, wyposażonym w transformatory lub przekształtniki prądu i jako taka stanowi jeden z elementów sieci elektrycznej. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca domagała się stwierdzenia, że tymczasowy charakter i związany z tym nakaz rozbiórki dotyczy również spornej linii elektroenergetycznej, a nie wyłącznie stacji transformatorowej i wydania nakazu niezwłocznego wykonania przez organ odpowiedzialny obowiązku wyegzekwowania rozbiórki linii wraz ze stacją transformatorową. W uzasadnieniu skarżąca uznała, iż w sytuacji, gdy w nowym planie miejscowym określone tereny zostały przeznaczone pod zwarta zabudowę mieszkalną, zdarzeniem które wyznacza datę zmiany sposobu zagospodarowania terenu jest wydanie pierwszego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego; organ odwoławczy zaś błędnie uznał, iż tylko urzędowo oznaczona z góry data może jednoznacznie określać dzień zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto skarżąca zarzuciła chybione przytoczenie wyroku NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1858/2000 i naruszenie art. 80 kpa. W ocenie skarżącej wady w ustaleniach faktycznych nie pozwalają na stwierdzenia z czego organ wywiódł nietrafny wniosek co do pobudowania odcinka sieci na podstawie tej samej decyzji, na podstawie której wybudowano stację transformatorową. Skarżąca wskazała również dokumenty, których kopie zostały dołączone do skargi, stanowiące podstawę do wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, które w sposób jednoznaczny określają przeznaczenie linii zasilającej [...] i z których wynika, że tymczasowy charakter został ustalony nie tylko dla stacji transformatorowej "[...]", ale również dla przedmiotowej linii zasilającej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga jest uwzględniona tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. W związku z pismem skarżącej z dnia [...] 2006r., w którym skarżąca domagała się wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej [...] położonej w [...] na granicy działek o nr geod.[...], [...] i [...], organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie legalności wybudowania linii energetycznej we wskazanym fragmencie. Postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. 84 i art. 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) które określają, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy między innymi kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmująca kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają podstaw do ingerencji i zobowiązane są do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Prowadzone przez organ poszukiwania doprowadziły do odnalezienia dokumentacji budowlanej, w oparciu o jaką wybudowano linię energetyczna której legalność powstania kwestionowała skarżąca. Urząd Wojewódzki w Poznaniu decyzją z dnia [...] 1986r. nr [...] udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej modernizację sieci elektroenergetycznej wraz z budową [...] stacji transformatorowych typu [...] i [...] oraz załącznikiem graficznym do decyzji w postaci mapy. Mimo, iż nie odnaleziono kompletu dokumentacji projektowej, organ prawidłowo przyjął, że wskazane pozwolenie na budowę obejmuje budowę linii napowietrznej [...]. Świadczą o tym dokumenty poprzedzające wydanie decyzji pozwolenie na budowę. Jest nią decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia [...] 1985r. wydana przez Naczelnika Gminy [...]. Jednym z warunków uzgodnienia było, wymienione w pkt.4 decyzji, wykonanie [...] km linii [...]. Potwierdzają to również dokumenty wskazywane przez skarżącą, to jest informacja o terenie z dnia [...]1985r., oraz protokół z dnia [...]1986r. nr [...] uzgodnienia dokumentacji projektowej obiektu. W obu tych dokumentach wymienia się linię [...] jako element planowanej inwestycji. W tych warunkach uznać należało, że ustalenia organu co do zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę były prawidłowe. Prawidłowo organ przyjął, że w niniejszej sprawie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie zachodził. Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) obowiązek taki powstawał tylko wtedy gdy wydano nakaz dokonania zmian lub przeróbek lub w przypadku nałożenia takiego obowiązku przez `właściwy organ. W tych warunkach uprawniony był wniosek organu, iż omawiana decyzja o pozwoleniu na budowę jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają prawa ingerować i zobowiązane są do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. ( por. wyrok WSA w w-wie dnia 29.11.2005r. sygn. VII SA/Wa 639/05 Lex nr214367). Zarówno w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego jak i w skardze podnoszono, iż bezprawność inwestycji, poza nielegalnością wzniesienia wynika z jej tymczasowego charakteru. Faktycznie w treści decyzji z dnia [...]1986 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę umieszczono informację następującej treści "Stacje transformatorowe oznaczone symbolami [...], [...], i [...] należy traktować jako tymczasowe do roku 1995". Zdaniem skarżącej zapis o tymczasowości dotyczyć winien również linii [...], która jest funkcjonalnie związana z jedną ze stacji transformatorowych wzniesionych tymczasowo, na co wskazują informacje zawarte w dokumentach poprzedzających wydanie decyzji pozwolenie na budowę. Słusznie jednak organ nadzoru budowlanego nie czynił ustaleń w tym zakresie. Obowiązek wykonania rozbiórki obiektów, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), wynika bezpośrednio z tego przepisu prawa i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej [(art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. Nr 24, poz. 151 z późn. zm.) por. wyrok NSA w W-wie z dnia 24.02.1987r. sygn. IV SA 900/86]. Oznacza to, że rozbiórka obiektów budowlanych wzniesionych na czas określony w decyzji następuje bez dodatkowego orzeczenia nakazującego rozbiórkę, bowiem obowiązek rozebrania tych obiektów nie wynika z nakazu dokonania rozbiórki lecz bezpośrednio z przepisu. Tak więc, co do obiektów o których mowa w art. 38 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 24.10 1974r. wyłączone jest wydawanie decyzji nakazujących przymusową rozbiórkę. Gdyby decyzję taką organ nadzoru budowlanego wydał, to byłaby to decyzja nieważna, wobec wydania jej bez podstawy prawnej. Nie ma racji skarżąca żądając aby organ nadzoru budowlanego samodzielnie ustalił datę przewidzianej w pkt. 7 § 6 Uchwały NR XXXII/307/2000 Rady Gminy Suchy Las z dnia 26 .10.2000r. likwidacji omawianej linii energetycznej. Zadania i kompetencje organu nadzoru budowlanego określone zostały w sposób wyczerpujący w art. 84 ustawy z dnia 07.07. 1994r. Prawo budowlane i nie należy do nich weryfikacja miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalanych na podstawie art. 4 ustawy z dnia 27.03 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska