I OZ 106/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1019/10 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z 26 października 2010 r. w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.J. sporządzenia i doręczenia odpisu wyroku tego Sądu z dnia 2 listopada 2010 r. wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż rozprawa, na której zapadł wyrok w przedmiotowej sprawie, odbyła się w dniu 26 października 2010 r., o którym terminie skarżący został poinformowany. Pismem z dnia 22 października 2010 r. – które wpłynęło do Sądu w dniu 27 października – M.J. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie. Sąd uznał, iż wniosek ten jest przedwczesny w myśl art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i jako taki nie może zostać uwzględniony. W zażaleniu na to postanowienie M.J. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną i nadał pismo zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku przed terminem rozprawy z uwagi na chęć dochowania terminu do złożenia tego środka w sytuacji, gdy pisma przekazywane są przez pocztę w ciągu 6 – 9 dni, a wiążącym jest termin doręczenia takiego pisma. Ponadto żalący się podkreślił, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakazują wniesienia środka procesowego przed terminem i nie regulują tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie jako posiadające uzasadnione podstawy. Wprawdzie wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku został sporządzony przed wydaniem orzeczenia, jednakże wpłynął on do Sądu w dzień po tym, jak zapadł wyrok w przedmiotowej sprawie. Treść wniosku skarżącego wskazuje, iż strona nie zrozumiała pouczenia jakiego udzielił jej Sąd, a pismo zawierające wniosek złożone zostało niejako asekuracyjnie. Art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z § 2 tegoż artykułu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Tak więc do czynienia mamy z dwiema odrębnymi sytuacjami – po pierwsze ze sporządzeniem uzasadnienia wyroku z urzędu w sprawach, w których skarga została uwzględniona oraz z sytuacją, gdy uzasadnienie sporządza się na wniosek strony w sprawach, w których skarga podlegała oddaleniu. W tej drugiej sytuacji strona związana jest siedmiodniowym terminem na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Przytoczony powyżej przepis zakreśla więc termin do dokonania czynności procesowej. Nie wypowiada się on natomiast co do kwestii przedwczesnego złożenia takiego wniosku w sytuacji, kiedy strona powiadomiona już została o wyznaczonej rozprawie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem zgłoszony przed ogłoszeniem wyroku lub przed doręczeniem wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym jest przedwczesny i nie wywołuje skutków procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, iż stanowisko to nie znajduje oparcia w świetle przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Ustawa nie wypowiada się jednak co do skuteczności czynności podjętych z wyprzedzeniem terminu, więc przepis art. 85 nie może mieć w tym przypadku zastosowania. Zatem czynność podjęta wcześniej, chociaż wadliwa może wywoływać skutek prawny. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela pogląd wyrażony w doktrynie, że wprawdzie w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd winien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia, jednakże jeśli sąd nie uczyni tego do czasu ogłoszenia orzeczenia, to złożony przez stronę wniosek przestaje być przedwczesny i należy nadać mu bieg, w szczególności wzywając stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (patrz w Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 305). Szczególnego wskazania wymaga też, że w przedmiotowej sprawie wniosek M.J. – sporządzony wprawdzie przed wydaniem wyroku – wpłynął do Sądu w dniu 27 października 2010 r., a zatem dzień po rozprawie, na której zapadło orzeczenie. Odmowa sporządzenia uzasadnienia tego wyroku w takiej sytuacji jest – zdaniem Sądu odwoławczego – nadmiernym formalizmem. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.