II SA/Ol 585/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-10-26
Skład orzekający: Irena Szczepkowska, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę roczną za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając, że waloryzacja tej opłaty nie stanowiła rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie przeprowadziło postępowanie, ponieważ nie wyjaśniło podstawowej kwestii dotyczącej oceny rażącego naruszenia prawa i nietrafnie objęło oceną materiał dowodowy. Waloryzacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. dokonana decyzją z 1998 r. była nieprawidłowa, gdyż ustawa z dnia 4 września 1997 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., a zatem opłata za 1997 r. nie mogła być waloryzowana decyzją z 1998 r. w sposób obejmujący świadczenie za 1997 r. Tym samym decyzje organów zapadły z naruszeniem przepisów proceduralnych, co uzasadnia ich uchylenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji ustalającej opłatę roczną za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość waloryzacji tej opłaty, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że waloryzacja nie była rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu; orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia "[...]" Samorządowego Kolegium Odwoławczego; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzjami z dnia "[...]" Przewodniczący Zarządu Miasta "[...]" orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki Nr "[...]" o powierzchni "[...]", położonej w obrębie nr "[...]" w "[...]" przy ul. "[...]" należącej do L. i J. T. (decyzja Nr "[...]") oraz określił opłatę roczną, odpowiednio waloryzowaną corocznie średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen i usług za rok poprzedni, płatną przez okres 14 lat licząc od dnia "[...]", za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki na kwotę "[...]" zł (decyzja Nr "[...]").
Wnioskiem z dnia "[...]" L. T. zwróciła się do Burmistrza Miasta "[...]" o zbadanie poprawności decyzji ustalającej opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lub, ewentualnie o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji z dnia "[...]", Nr "[...]", w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.)
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz "[...]" odmówił zmiany decyzji Przewodniczącego Zarządu Miasta "[...]" (decyzja Nr "[...]") ustalającej opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzja ta, ze względu na uchybienia proceduralne, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".
Następnie, w toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji L. T. zażądała stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]" ustalającej opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Zarządu Miasta "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", oraz odmówiło stwierdzenia, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 157 § 1, art. 158 § 1 i § 2 w zw. z art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja z dnia "[...]" określająca opłatę roczną za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]" należącej do L. i J. T. na kwotę "[...]" i orzekająca o rozłożeniu tej opłaty na 15 rat rocznych została wydana w oparciu o stan prawny, obowiązujący w dniu orzekania, to jest o stan obowiązujący przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. K/8, orzekającym o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 2a, art. 5, art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 28, poz. 352). Podniosło, że opłata roczna za użytkowanie wieczyste obowiązująca użytkowników wieczystych w 1997 r. i wynosząca "[...]" została zwaloryzowana dwukrotnie, w roku 1998 – wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni w stosunku do roku 1998 tj. za rok 1997, wynoszącym 1,149 i wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni w stosunku do roku 1999, tj. za rok 1998, wynoszącym 1,118. Ponadto wskazało, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, zawarte w art. 156 k.p.a. Skoro bowiem decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa - nie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Podniosło, że weryfikacja zaskarżonej decyzji mogłaby być dokonana jedynie po dniu 14 kwietnia 2000 r., to jest po dniu publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 145 a k.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. T., powołując się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 22 listopada 1999 r. (sygn. akt OPK 23/99) oraz z dnia 25 października 1999 r. (sygn. akt OPK 18/99) podniosła, że opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, winna być ustalana na poziomie opłaty rocznej naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r., a w przypadku ustalania opłaty za przekształcenie w późniejszych latach należy dokonywać waloryzacji kwoty bazowej za rok 1997. Dlatego też organ pierwszej instancji dokonał wadliwej waloryzacji opłat rocznych z tytułu przekształcenia, co świadczy o naruszeniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności i uzasadnia jednocześnie konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]", Nr "[...]".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 i art. 158 § 2 oraz art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w całości w mocy decyzję własną z dnia "[...]", Nr "[...]". Argumentowało m.in., że zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest jej ocena wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek zawartych wart. 156 § 1 k.p.a. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie został ugruntowany pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a funkcjonowanie tej decyzji wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Wskazało, iż w myśl art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - wysokość raty rocznej, o której mowa w ust. 1 art. 5, to jest wysokość raty rocznej, na które podzielona została opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, równa jest wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r., waloryzowanej corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. Zapis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. nakazywał ustalenie raty rocznej na poziomie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r., waloryzowanej corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. W przedmiotowej sprawie opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego została zwaloryzowana dwukrotnie - w roku 1998 wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług za rok 1997 oraz w roku 1999 - wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług za rok 1998. Podniosło, że zakwestionowana decyzja nie jest rażąco niezgodna z zapisem zawartym w art. 5 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, bowiem rozumowanie organu pierwszej instancji przeprowadzone w sprawie ustalenia opłaty rocznej i jej waloryzacji nie może być uznane za odbiegające od prawidłowego rozumienia treści powyższej normy prawnej w stopniu uzasadniającym przyjęcie, iż rażąco narusza prawo. Z kolei warunkiem uznania, iż wystąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny, inaczej mówiąc rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w przypadku ewidentnego błędu w interpretowaniu prawa. Konkludując wskazało, iż podtrzymuje własne stanowisko, co do możliwości wszczęcia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny zakwestionuje ważność przepisów, na mocy których decyzja została wydana i w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w trybie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie L. T. żądając jej uchylenia lub, ewentualnie jej zmiany poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Przewodniczącego Zarządu Miasta "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]". Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak oparcia decyzji na materiale zgromadzonym w sprawie i brak jego oceny opartej na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji nie rozważenie skutków społeczno-gospodarczych, jakie wywarła decyzja dla strony, co ma istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy decyzja rażąco narusza prawo;
- naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności poprzez błędną, zbyt wąską ich wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż zaskarżona decyzja z dnia "[...]", Nr "[...]", nie narusza rażąco prawa.
Podniosła, iż przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. był jasny i czytelny, a dokonana przez organ jego interpretacja była nie tylko ewidentnie błędna, ale także dokonana na szkodę skarżącej. W następstwie błędnej, dwukrotnej waloryzacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego musiała bowiem i musi uiszczać znaczenie wyższe opłaty, co jest okolicznością bardzo dotkliwą materialnie. Wskazała, że wyznaczniki oceny rażącego naruszenia prawa świadczą o tym, iż Kolegium zbyt wąsko zbadało sprawę, w drodze zbyt dużej dowolności i daleko posuniętego uznania, co doprowadziło do wadliwego uznania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w rażącym wymiarze. Organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji nie rozważyły nadto skutków społeczno-gospodarczych jakie wywarła decyzja dla strony. Reasumując wskazała, iż decyzja Przewodniczącego Zarządu Miasta "[...]" z dnia "[...]" rażąco narusza art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, o czym świadczy rażąco błędna interpretacja tego przepisu oraz społeczno-gospodarcze skutki naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdza, ze doszło do naruszenia prawa - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, bowiem kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazała, że decyzje te zostały podjęte z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia "[...]", odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Zarządu Miasta "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", oraz odmawiającą stwierdzenia, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zasadniczą zaś kwestią wymagająca wyjaśnienia w sprawie jest ustalenie, czy waloryzacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego została dokonana w sposób prawidłowy.
Na wstępie należy podnieść, że kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym, nieważnościowym. Organy nadzorcze prowadząc postępowanie nieważnościowe przede wszystkim winny dokładnie ustalić, czy kontrolowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie jej wydania.
Przesłanka nieważności wskazana przez skarżącą, a wymieniona w pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a., daje podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto, gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony – jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (vide: wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984r., sygn. II SA 738/84).
Przechodząc do meritum wskazać należy, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, o którym stanowiły przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, ma charakter odpłatny (art. 4 ustawy), a wysokość opłaty uzależniona jest od czasu trwania użytkowania wieczystego.
Przepis art. 5 ust. 1 w pkt 1 i 2 różnicował wysokość opłaty za przekształcenie określając, iż w przypadku trwania użytkowania wieczystego przez lat 5 i krócej składa się ona z rat rocznych płatnych przez 15 lat, zaś w przypadku okresu użytkowania wieczystego trwającego ponad 5 lat, lecz krócej niż 20 lat - z rat rocznych płatnych przez 10 lat. Ust. 2 tego artykułu przy ustalaniu wysokości raty rocznej nakazywał posługiwać się wysokością opłaty rocznej naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r., waloryzowanej corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. Z treści omawianego przepisu wynika, iż ustawodawca posłużył się waloryzacją przy ustalaniu odpłatności za przekształcenie prawa.
Zasada waloryzacji ma miejsce wówczas, gdy z powodu zachwiania równowagi gospodarczej w stosunkach, w których uczestniczy pieniądz, dochodzi do poważniejszych wahań między wartością nominalną i wartością nabywczą pieniądza. Zasada ta służy ochronie interesu stron, a przez ustawodawcę jest z reguły stosowana przy ustalaniu wysokości świadczeń, które są lub mogą być spełnione w okresach dłuższych. Wówczas z woli ustawodawcy wielkość świadczeń podlega przerachowaniu według ustalonego miernika, mającego zrównoważyć zachwiane warunkami ekonomicznymi interesy stron stosunku prawnego (zob. Komentarz do Kodeksu cywilnego t. I - pod redakcją K. Pietrykowskiego - Wydawnictwo CH. Beck W-wa 1997 str. 609-611).
Skoro art. 5 ust. 2 wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r. ustalał, jako podstawę do wyliczenia opłaty rocznej nakazując jej waloryzację corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni, to nasuwa się logiczny wniosek, iż waloryzacji dokonywało się tylko w sytuacji, gdy opłaty były uiszczane corocznie, w okresach wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy z 4 września 1997 r. opłatę można było uiścić jednorazowo lub w ratach stanowiących wielokrotność opłaty rocznej. W przypadku ustalania opłaty decyzją wydaną w 1999 r. opłata roczna za użytkowanie wieczyste za 1997 r. (stanowiąca podstawę do wyliczenia) nie mogła podlegać waloryzacji decyzją z 1998 r., gdyż prowadziłoby to - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - do sytuacji, że waloryzacja obejmowałaby świadczenie za 1997 r., w którym to roku ustawa z 4 września 1997 r. nie miała jeszcze mocy obowiązującej. Na podstawie art. 8 tej ustawy weszła ona bowiem w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Zatem prawidłowe odczytanie treści art. 5 ust. 2 ustawy - przy uwzględnieniu celów, jakim służyła waloryzacja świadczeń - prowadzi więc do wniosku, iż przy ustalaniu wysokości jednorazowej opłaty decyzją wydaną w 1998 r. opłata roczna za użytkowanie wieczyste w 1997 r. nie podlegała waloryzacji. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż podniesione w skardze argumenty dotyczące kwestii wadliwego dokonania waloryzacji opłaty należy uznać za zasadne.
Dlatego też w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium w sposób wadliwy przeprowadziło postępowanie, w tym również odwoławcze, ponieważ nie wyjaśniło podstawowej kwestii dotyczącej oceny rażącego naruszenia prawa i nietrafnie objęło oceną, w trybie art. 156 § 1 k.p.a., materiał dowodowy sprawy. Tym samym decyzje Kolegium zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Przepisy te wymagają od organów administracyjnych podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej.
Kolegium winno mieć na względzie, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie, oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2003 r., sygn. akt. IV SA 905/02, publ. Lex Polonica nr 364318). Ponadto w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przed stwierdzeniem nieważności decyzji niezbędne jest zatem dokonanie oceny naruszenia jej podstawy prawnej, jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych k.p.a.
Jednocześnie wskazać należy, że organ nadzorczy badając czy zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa winien w pierwszej kolejności dokładnie ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. Dopiero po wyjaśnieniu tych okoliczności można przystąpić do analizy czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto nie wystarczy samo wykazanie oczywistości naruszenia prawa. Do zbadania przesłanki rażącego naruszenia prawa organ winien rozważyć też charakter przepisu, który został naruszony oraz wskazać konkretne racje ekonomiczne lub gospodarcze przemawiające za wyeliminowaniem wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Wynik tych ustaleń zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winien znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. W uzasadnieniu organu odwoławczego brak jest takich rozważań odnoszących się do konkretnych racji ekonomicznych lub gospodarczych przemawiających za uznaniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa.
Z tych względów należy uznać, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję.
Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wykonalności decyzji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło