VII SA/Wa 1458/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. ( [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. ([...]) którą stwierdzono nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. ([...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na następujące ustalenia i rozważenia: Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 1997r. zatwierdził Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] projekt powykonawczy budynku biurowego zlokalizowanego na działce nr. [...] przy ulicy [...] w [...] i udzielił pozwolenia na użytkowanie tego budynku dla potrzeb Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na okres czasowy – do dnia [...] grudnia 1998r. Powyższa decyzja ( z dnia [...] listopada 1997r. ) została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] ( decyzją z dnia [...] grudnia 1997r. [...]). Następnie decyzją z dnia [...] października 1998r. Prezydent Miasta [...] w trybie art. 155 kpa udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na dalsze użytkowanie budynku biurowego tj. na okres czasowy do dnia [...] grudnia 1999r. Pismem z dnia [...] czerwca 2000r. Spółdzielnia o której wyżej mowa wniosła o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu na czas nieokreślony. W następstwie powyższego pisma Prezydent Miasta [...] ( na podstawie art. 155kpa) wydał w dniu [...] sierpnia 2000r. decyzje którą udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na dalsze użytkowanie budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił pogląd organu I instancji ([...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa z powodu rażącego naruszenia art. 155kpa. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie przewidzianym w art. 155ka ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi tzn. takimi które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Na podstawie art. 155 kpa mogą być uchylane lub zmieniane także prawidłowe decyzje ostateczne. Przepis ten ustanawia trzy przesłanki które muszą wystąpić łącznie aby można było wzruszyć decyzję. 1. Musi to być decyzja która tworzy prawa nabyte dla stron postępowania 2. Strony wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji 3. Za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Określenie w decyzji administracyjnej terminu jej ważności powoduje , że wygasza ona z upływem terminu na który została wydana. Z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia. Wygaśnięcie decyzji oznacza zatem, że przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne , czy też wywoływać dla jej adresatów jakiekolwiek inne skutki prawne. Utrata mocy obowiązującej decyzji sprawia , że nie może być ona zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 kpa , nie ma bowiem przedmiotu zmiany lub uchylenia. Wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej czy też o jej uchylnie może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym , a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. Z powyższych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji który uznał że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 155kpa ( co wypełnia przesłankę z art. 156 §1 pkt 2 kpa.). Decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] zarzucając jej: 1. naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 156§1 pkt 2 przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie 2. art. 107§3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn dla których organ ocenił naruszenie art. 155kpa jako rażące 3. art. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie wyrażonej w tym przepisie zasady poszanowania praw nabytych i zasady ochrony zaufania do państwa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji wydanej w I instancji 2. zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Sąd zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa . Przede wszystkim podkreślić należy że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156§ 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania który stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji . Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem, postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia a mianowicie czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156§ 1 pkt 1-7 kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie jest między innymi rażące naruszenie prawa ( art. 156§1 pkt 2 kpa) , które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa a przy tym także które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest przy tym wskazanie jaki konkretny przepis został naruszony przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. W sprawie niniejszej organy orzekające w obu instancjach obowiązek o którym wyżej mowa spełniły. Wykazały bowiem, iż przy podejmowaniu decyzji której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności ( tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000r.) doszło do rażącego naruszenia art. 155kpa. Organ nie mógł bowiem w dniu [...] sierpnia 2000r. udzielić pozwolenia na dalsze użytkowanie spornego budynku z powołaniem się na art. 155kpa w sytuacji kiedy poprzednia decyzja dotycząca pozwolenia na takie użytkowanie udzielała go na okres który upłynął w dniu 31 grudnia 1999r. W kwestii uznania jako rażącego takiego naruszenia art. 155kpa o jakim wyżej mowa wypowiadało się wielokrotnie orzecznictwo sądowe. Dla przykładu warto tu wskazać: 1. wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. sygn. akt IVSA 1440/97 – lex nr 48240 w którym uznano że wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym , a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie. 2. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001r. sygn. akt IISA 480/00- lex nr 51221 w którym wyrażono pogląd iż utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego w tym także zmieniona lub uchylona w trybie art. 155kpa. Identyczne stanowisko jw. zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch innych wyrokach a mianowicie: - w wyroku z dnia 13 września 2002r. sygn. akt ISA 531/02 – lex nr 156834 , oraz - w wyroku z dnia 9 listopada 1006r. sygn. akt IIOSK 1316/05 – lex nr 310883 W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się ze skarżącą która twierdzi że w postępowaniu przed organami doszło do naruszenia art. 156§1 pkt 2 kpa oraz art. 107§3 kpa. Nie może być również mowy o naruszeniu art. 2 konstytucji RP. Naruszenie tego przepisu mogłoby być rozważane co najwyżej wówczas gdyby w postępowaniu administracyjnym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 ppsa. Wobec braku stosownej podstawy prawnej sąd nie zasądził na rzecz uczestnika W.T. poniesionych przez niego kosztów postępowania.