III SA/Gl 1746/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych i zakładów wzajemnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. "A" z siedzibą w B. utrzymał w mocy własną decyzję I instancji nr [...] z dnia [...] 2010r., odmawiającą przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego, udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...]r. W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 138 ust.1 i art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych ( Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ). W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną. Podkreślono, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. na mocy wydanej w dniu [...] r. decyzji nr [...], udzielił Spółce z o.o. "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego. Przed upływem ważności uzyskanego uprawnienia Spółka w dniu [...]r. wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z wnioskiem z dnia [...] 2009r. "o przedłużenie zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na obszarze województwa [...]". Przywołaną przez wnioskodawcę podstawą wystąpienia o przedłużenie zezwolenia był art. 32 ust.1, w związku z art. 24 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j.: Dz. U. z 2004r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Do wniosku dołączono odpis aktu notarialnego umowy Spółki; odpis pełny z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; oznaczenie imienne udziałów z określoną ich wartością; dane osobowe wspólników, członków władz Spółki, rady nadzorczej oraz osób sprawujących zarząd nad punktami gier o niskich wygranych; odpisy umów zobowiązujących do wynajmu miejsca w lokalu, wykaz miejscowości oraz lokali, w których będą urządzane gry; szacunkową wielkość zatrudnienia z określeniem stanowisk pracy; studium ekonomiczno-finansowe, zawierające określenie inwestycji i przewidywanej rentowności; projekt regulaminu gier; proponowane warunki złożenia zabezpieczenia, określonego w art. 38 ustawy; dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału; zaświadczenie z urzędu skarbowego o terminowym wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych wobec budżetu państwa; zaświadczenie z zakładu ubezpieczeń społecznych o terminowym opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne; zaświadczenie z Krajowego Rejestru Skazanych o niekaralności, oświadczenia wspólników, osób wchodzących w skład zarządu Spółki, prokurenta oraz nadzorujących punkty prowadzenia gier o niskich wygranych, że nie toczy się przeciwko nim postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości w sprawach przestępstw, określonych w art. 299 Kodeksu karnego. Następnie wniosek był 4-krotnie uzupełniany: w dniu [...] 2009r. dot. umowy najmu oraz przesłano nowy wykaz punktów gier; [...] 2009r. - przekazanie brakującej umowy najmu; [...] 2009r. - uzupełnienia brakujących umów do dwóch lokali oraz zmiana pierwotnego wniosku z dnia [...] 2009r. poprzez nie uwzględnianie dwóch umów lokali, które złożono wcześniej; [...] 2009r. – wniosek o uwzględnienie umowy najmu lokalu o nazwie "B" s. c. w K.. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedłużał 6-krotnie prowadzone postępowanie uzasadniając to koniecznością szczegółowego i wnikliwego zapoznania się ze sprawą tj. do [...] 2009r., do dnia [...] 2009r., do dnia [...] 2009r. – w związku z koniecznością wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wskazanych we wniosku lokali; do [...] 2009r. i do [...] 2009r. – z uwagi na konieczność uzupełnienia dokumentów odnoszących się do zgłoszonych punktów gier. Ostatnie wskazanie nowego terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] 2009r. nastąpiło z powodu nie wyjaśnienia wątpliwości, które były związane ze wskazanymi lokalami. Przed zakończeniem prowadzonego przez organ postępowania nastąpiła zmiana przepisów kompetencyjnych i w dniu [...] 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która w art.197 pkt 11 przeniosła kompetencje dyrektorów izb skarbowych w sprawie udzielania zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie, m.in., gier na automatach o niskich wygranych (art. 24 ust.1 b o grach i zakładach wzajemnych) na dyrektorów izb celnych. W oparciu o nowe normy kompetencyjne Dyrektor Izby Skarbowej w K. przekazał Dyrektorowi Izby Celnej K. w dniu [...] 2009r. akta dotyczące Spółki z o.o. "A" wraz z zebranym materiałem dowodowym z prowadzonego postępowania o przedłużenia zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] 2004r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego. Dyrektor Izby Celnej w K. kontynuując dotychczasowe postępowanie zapoznał się z przekazanym materiałem dowodowym i w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz uzupełnienia materiału dowodowego przedłużył termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia [...] 2010r. Wystąpił do dyrektorów izb celnych o przekazanie opinii na temat działalności gospodarczej Strony, w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jeśli taka działalność była przez Spółkę prowadzona na terenie ich właściwości miejscowej oraz do naczelników podległych urzędów celnych z zapytaniem, czy urzędy są w posiadaniu informacji, które mogłyby mieć wpływ m.in. na przedłużenie zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2004r. na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, m.in. w zakresie terminowego składania przez Spółkę deklaracji dla podatku od gier, terminowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych wobec budżetu państwa oraz zapytanie dotyczące ewentualnych postępowań karnych skarbowych. Natomiast w celu weryfikacji warunków określonych art. 27b ust. 1 i art. 33 ustawy o grach i zakładach wystąpił z zapytaniami do właściwych organów o udzielenie informacji o osobach będących wspólnikami, członkami zarządu lub rady nadzorczej Spółki oraz do naczelników urzędów celnych, którzy są właściwi ze względu na lokalizacje punktów gier, przeprowadzenie ich weryfikacji, pod kątem sprawdzenia, czy dany lokal spełnia warunki, określone w ustawie z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych oraz przepisach wykonawczych. W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010r. ustawa z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych i w myśl art. 118 - do postępowań wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie, stosuje się przepisy ustawy, o ile nie stanowi ona inaczej. Zgodnie natomiast z art. 8 tej ustawy - do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Natomiast w art. 129 ust. 1 ustawy zapisano, iż działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym je udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie w art. 138 ust. 1 ustawy ustanowiono, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. W konsekwencji powyższych uwarunkowań Dyrektor Izby Celnej K. występując jako organ I instancji na podstawie wyżej cytowanego art. 138 ust. 1 ustawy z dnia [...] 2009r. o grach hazardowych decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r. odmówił przedłużenia Spółce "A" zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] 2004r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], z uwagi na obowiązujący stan prawny tj. brak podstawy prawnej do przedłużania zezwolenia z 2004r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Kwestionując zasadność i prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia Spółka z o.o. "A" wniosła odwołanie żądając ponownego rozpoznania sprawy oraz przedłużenia przedmiotowego zezwolenia. Zarzuciła rażące naruszenie prawa tj. art. 34 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach stwierdzając, że ustawa ta obowiązywała w momencie złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia i do niej powinien się dostosować organ, który rozpatrywał wniosek. Błędem było więc zastosowanie przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który formalnie zaczął obowiązywać po dniu 19 grudnia 2009r. tj. po przeszło 10-ciu miesiącach od dnia złożenia wniosku do Dyrektora Izby Skarbowej w K. jako wówczas organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Podkreślono, że organ prowadzący postępowanie zgodnie z art. 34 ustawy miał 6 miesięcy czasu, a nie przeszło 11 - do dnia wydania decyzji. Dyrektor Izby Celnej K. - występując jako organ odwoławczy - nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów wykazując brak ich zasadności. W szczególności powołano się na art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych akcentując, że podmiot, któremu wygasało zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, mógł wystąpić o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat, z zastrzeżeniem art. 36 ust. 4 ustawy. Wniosek o przedłużenie zezwolenia należało złożyć nie później niż na sześć miesięcy przed wygaśnięciem zezwolenia i nie wcześniej niż na rok przed upływem tego terminu, przy czym, należało również spełniać nadal odpowiednie warunki określone w art. 32 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych - tj. takie, jak przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia. Odnosząc się do przywołanego przez Spółkę art. 34 w/w ustawy stanowiacego, że rozpatrzenie wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku wskazano, że w dniu 31 października 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej zmieniająca właściwość organów w przedmiotowym zakresie spraw i przenosząca kompetencje na dyrektorów izb celnych. Z brzmienia art. 239 w/w ustawy o Służbie Celnej, przywołanego przez Stronę w odwołaniu wynika, że postępowania kontrolne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub dyrektorów izb skarbowych na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, przejmują właściwi naczelnicy urzędów celnych. Wszystkie podjęte w postępowaniu czynności pozostają w mocy. Dalej zauważono, że postępowanie, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy stricte postępowania kontrolnego, zdefiniowanego w rozdziale III w/w ustawy, a nie postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, czy ustawę z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Niemniej art. 238 ustawy o Służbie celnej w ust. 1 wskazuje, że do postępowań wszczętych i niezakończonych prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z ust. 2 - właściwości organów, o których mowa w ust.1, określa się na podstawie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W związku z powyższym zgodnie z art. 24 ust.1 b ustawy o grach i zakładach wzajemnych właściwym do udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych jest dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Mając na względzie powyższe uregulowania prawne organ celny podkreślił, że był zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, a uwzględniając szczególny charakter prowadzonej przez Spółkę działalności oraz kierując się brzmieniem art. 33 ust. 1 powyższej ustawy dokonać pełnej weryfikacji danych niezbędnych do uzyskania zezwolenia oraz osób będących członkami władz, bądź zasiadających w radzie nadzorczej Spółki, co z kolei skutkowało koniecznością przedłużenia terminu załatwienia sprawy celem przeprowadzenia czynności sprawdzających i wyjaśniających. W konsekwencji więc organ stwierdził brak przesłanek do uznania słuszności zarzutu, że świadomie i z premedytacją działał na niekorzyść Spółki "A", łamiąc przepisy ustawy, którą powinien respektować. Ustosunkowując się do zarzutu rażącego lekceważenia prawa przez organ I instancji, który powołując się na art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych odmówił przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i bezprawnie odmówił wydania pozytywnej decyzji, prowadząc pozorne "sprawdzenia", a mając w swej dyspozycji wszelkie wcześniej przeprowadzone sprawdzenia - Dyrektor Izby Celnej w K., zauważył, iż powyższe stanowi subiektywną ocenę strony, która nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym i art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka "A" zakwestionowała powyższą decyzję ostateczną i wniosła o jej uchylenie. Powtórzono dotychczasową argumentację akcentując rażące lekceważenie prawa przez organ, przewlekłość prowadzonego postępowania, pozorność podejmowanych czynności sprawdzających oraz dwukrotne wydanie decyzji przez ten sam organ w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo powołując się na art. 13 § 1 pkt 2 lit. b) i lit. c), art. 221 Ordynacji podatkowej, art. 24 ust. 1 b ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 135 ustawy o grach hazardowych - uzasadnił swoją właściwość w dwukrotnym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy tj. jako organ I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi. Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu, tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość wydania przez Dyrektora Izby Celnej w K. decyzji odmawiającej przedłużenia Spółce "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego, udzielonego wcześniej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] 2004r. Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010r. nie zawierając przepisów przejściowych co do toczących się postępowań, a wręcz przewidując obowiązek stosowania nowych regulacji w tym zakresie. W przepisie art. 129 ust. 1 jednoznacznie ustawodawca wskazał, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier - prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana jedynie do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier - wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się (ust.2). W konsekwencji więc w powoływanej ustawie o grach hazardowych w art. 138 ust. 1 ustawodawca zabronił w ogóle przedłużania zezwoleń, o których mowa w art. 129 ust. 1. Dlatego też powoływanie się przez stronę skarżącą na regulacje ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, zwłaszcza na art. 34 ust. 1, w myśl którego rozpatrzenie wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2, oraz zatwierdzenie regulaminów gier i zakładów wzajemnych następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku oraz na art. 36 ust. 3 tj. p_@POCZ@__@KON@_odmiot, któremu wygasa zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat – nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z zasadą praworządności organy są zobowiązane orzekać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zaś wobec wyeliminowania z dniem 1 stycznia 2010 r. z systemu prawa powyższej ustawy niemożliwym było w dacie orzekania oparcie się na uchylonych regulacjach. Ustosunkowując się do argumentu braku umocowania Dyrektora Izby Celnej do działania w I i II instancji należy zauważyć, że z dniem [...] 2009r. dotychczasowe kompetencje w zakresie udzielania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, loterii fantowej, loterii audioteksowej, gry bingo fantowej i loterii promocyjnej urządzanych na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej przekazano temu dyrektorowi izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Uprawnienie zatem Dyrektora Izby Celnej w K. do orzekania w niniejszej sprawie miało zakotwiczenie w mocy art. 238 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, w świetle którego do ustalania właściwości organów w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, należy stosować przepisy dotychczasowe._@KON@_ W przypadku zaś wydania decyzji w pierwszej instancji m.in. przez dyrektora izby celnej odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym (art. 221 Ordynacji podatkowej). Odnosząc się natomiast do zarzutów przewlekłości postępowania i symulo-wania przez Dyrektora Izby Celnej w K. konieczności przeprowadzania czynności wyjaśniających należy zauważyć, iż w takich sytuacjach ustawodawca przewidział prawo strony, zainteresowanej w szybkim załatwieniu sprawy, do wniesienia skargi na bezczynność organu. Stosowny tryb w tym zakresie uregulowano w art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi i wówczas sąd administracyjny wyznacza organowi termin załatwienia sprawy. Jednakże strona skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia. Reasumując powyższe okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy należało skonkludować, że Dyrektor Izby Celnej w K. wydając decyzję kończącą prowadzone od 9 lutego 2009r. postępowanie zobowiązany był zastosować aktualne w dacie orzekania przepisy prawa i w konsekwencji odmówić skarżącej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego, udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] r.. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.