I SA/Lu 334/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lutego 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. G., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 24 września 2007 r. odmawiającą przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie z "Wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" złożonego w dniu 13 listopada 2006 r. przez M. G. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że w dniu 31 listopada 2006 r. M. G. złożył "Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" wraz z załącznikami. Decyzją z dnia 18 maja 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Od powyższej decyzji strona odwołała się. Decyzją z 12 lipca 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 18 maja 2007 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Decyzją z dnia 24 września 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ponownie odmówił przyznania Panu M. G. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Strona odwołała się. W dniu 9 stycznia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Decyzja powyższa została następnie uchylona, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009r., Sygn. akt I SA/Lu 278/09 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na skutek skargi wniesionej przez M. G. Sąd uzasadnił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r., które miało wpływ na treść decyzji. Wadliwa interpretacja ww. przepisu doprowadziła do wadliwego ustalenia, że roślinami uprawianymi w plonie głównym były rośliny wskazane przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie płatności obszarowych, które ze względu na klęskę suszy nie weszły w okres wegetacji, a ustalona na tej podstawie wielkość EJW nie odpowiada wskazanej w tym przepisie prawa (jest mniejsza od 2 EJW). Po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 24 września 2007 r. odmawiającą przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie z "Wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" złożonego w dniu 13 listopada 2006 r. przez M. G. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iz w sprawie niniejszej mamay do czynienia z okolicznością wyłączającą zastosowanie dyspozycji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa") stanowiącego, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia", z uwagi na zaistnienie istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego czyniącej pogląd prawny nieaktualnym. Organ wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późno zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2237 z późno zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej: Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określanej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Przepis ten dodany ustawą z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.) ma za zadanie uszczegółowienie normy zawartej w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1698/2005. W przytoczonym powyżej rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1320/2006 został wskazany między innymi termin kwalifikowalności odnoszący się do możliwości wydawania decyzji dla działania PROW 2004-2006 "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Termin ten upłynął dnia 31 grudnia 2008 r. Z uwagi na powyższe wydanie decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w ramach działania PROW 2004-2006 po upływie ww. terminu kwalifikowalności byłoby działaniem sprzecznym z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz z ograniczeniami dotyczącymi kwalifikowalności wynikającymi z rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. Organ powołał się na wyrok NSA w sprawie SA/Wr 96/95 (niepubl.), w którym Sąd stwierdził, że "Organ odwoławczy może umorzyć postępowanie co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe (art. 138 § 1 pkt 2 KPA)" Postępowanie w sprawie przyznania M. G. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości wydania decyzji w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz realizowania płatności na podstawie takiej decyzji wydanej po terminie 31 grudnia 2008 r. dla działania PROW 2004-2006 "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR M.G., działający przez pełnomocnika – ojca J. G., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części umarzającej postępowanie oraz o zobowiązanie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do wydania, w terminie miesięcznym decyzji merytorycznej w przedmiocie wniosku z dnia 13 listopada 2006 r. oraz zobowiązanie organu do przekazania Sądowi akt w sprawach o sygnaturach: I SA/Lu 166/08, II GSK 825/08 i I SA/Lu 278/09, w których skarżący był stroną. Zdaniem autora skargi M. G. spełnił wszystkie warunki rozporządzenia Rady Ministrów, uprawniające do otrzymania pomocy finansowej na wsparcie gospodarstwa niskotowarowego. Organy w sprawie niniejszej działały w sposób opieszały, a świadczy o tym to, że w ciągu trzech lat od złożenia wniosku nie wywiązały się z prawem nakazanej powinności wydania decyzji. Zwłaszcza, że w ocenie skarżącego nie było przeszkód do załatwienia sprawy w terminie. Warunki przyznania pomocy zawarte zostały w §3 rozporządzenia Rady Ministrów – ich spełnienie jest wystarczające do przyznania pomocy, a że sprawa jest w toku, nie dotyczą jej więc daty progowe. Na koniec zwrócono uwagę na zasadę wnikliwości i szybkości postępowania, która powinien kierować się organ rozpoznający i powinność dążenia organu do załatwienia sprawy co do istoty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Spór w sprawie niniejszej dotyczy kwestii zasadności umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem M. G. o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, rozstrzygnięcia podejmowane przez organ administracyjny przy tym samym stanie faktycznym, lecz zmienionym stanie prawnym w ponownym rozpoznaniu sprawy, odmienne od oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku sądu, nie naruszają powołanego powyżej przepisu art. 153 ustawy i nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy administracji naruszyłby przepis art. 153 ppsa, gdyby po ponownym rozpoznaniu sprawy – wbrew ocenie prawnej i wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2009 r. odmówiły skarżącemu przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Podkreślenia wymaga fakt, iż ocena sądu jest dla organu wiążącą tylko wtedy, gdy dana kwestia była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu, albo w inny sposób w aktach sprawy (zob. m. in. T. Woś i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 618) – por. wyrok w sprawie III SA/Po 522/10 (niepubl.). Tymczasem w powołanym wyroku WSA nie mógł i nie zajmował się kwestią bezprzedmiotowości postępowania. Jeżeli zatem organ, ponownie rozpoznając sprawę umorzył postępowanie i takie działanie miało oparcie w przepisach obowiązującego prawa, to nie można organowi zarzucić naruszenia prawa. Związanie sądu oraz organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego, w żadnym razie nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne i prawne rozpatrywanej sprawy w pełni uzasadniają decyzję umarzającą postępowanie. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r., przy czym termin ten jest terminem materialnym, co oznacza, że nie może on być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. Wniosek M. G. o przyznanie płatności został złożony w dniu 31 listopada 2006 r. Sąd nie oponuje, iż kierując się zasadami ogólnymi zawartymi w przepisach kodeksu administracyjnego, między innymi powoływaną przez stronę zasadą szybkości postępowania, powinnością organów było załatwienie sprawy poprzez wydanie odpowiedniej decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznania płatności) do dnia 30 czerwca 2008 r. Jednak, co wymaga podkreślenia, nawet przewlekłość postępowania, której w sprawie stwierdzić nie można, nie mogłaby uzasadniać innego rozstrzygnięcia. Decyzja pozytywna byłaby decyzją niewykonalną, bo płatności z PROW 2004-2006 nie mogłyby być zrealizowane z uwagi na termin kwalifikowalności – 31 grudnia 2008 r., wynikający z rozporządzenia Komisji Nr 1320/2006 W przypadku upływu tego terminu organ nie był już władny do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania (polegającą na niemożności załatwienia sprawy w formie decyzji merytorycznej) prawidłowo organ urzekł o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W rozumieniu bowiem art. 105 § 1 Kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne(wyrok z dnia 29 kwietnia 2009 r. VII SA/Wa 1295/08, LEX 550284). Reasumując stwierdzić należy, że upływ terminu materialnoprawnego wskazanego w art. 5 ust. 3a powołanej wyżej ustawy, przesądza o braku podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, dlatego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzając upływu terminu wyznaczonego do wydania w sprawie decyzji merytorycznej zasadnie wydał decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.