II OZ 1370/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-20

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, gdy strona nie wykazała w pełni swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu do uzupełnienia oświadczeń?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające, sąd może wezwać do złożenia dodatkowych dokumentów. Brak wykonania tego obowiązku przez stronę uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek opierała na braku dochodów i prowadzeniu samodzielnego gospodarstwa domowego, będąc jednocześnie właścicielką nieruchomości. Sąd wezwał ją do uzupełnienia oświadczeń o źródła utrzymania i wysokość wydatków, na co M.G. przedstawiła jedynie zaświadczenie o bezrobociu i braku korzystania z pomocy społecznej, nie wykazując jednak szczegółów finansowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/GI 952/10 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2010 r. [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego i powołania kierownika budowy postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M.G. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżąca w swoim wniosku oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów, oraz że jest właścicielką mieszkania, nieruchomości o pow. 1,14 ha i współwłaścicielką nieruchomości o pow. 7,92 ha. Sąd wezwał skarżącą pismem z dnia 30.09.2010 r. do uzupełnienia oświadczeń zawartych we wniosku poprzez wskazanie źródeł utrzymania się, wysokości comiesięcznych wydatków oraz dokumentów poświadczających uzyskanie statusu bezrobotnego i otrzymywanie ewentualnej pomocy z właściwego ośrodka pomocy społecznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała zaświadczenie z Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, pozbawiona prawa do zasiłku oraz dokumenty z GOPS Radziechowy – Wieprz o nieskorzystaniu z pomocy społecznej. Zdaniem Sądu okoliczności przedstawione przez stronę nie mogą stanowić przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, nie wskazują one bowiem, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd I instancji zauważył, iż skarżąca nie wykazała w żaden sposób wysokości swoich wydatków ani nie wskazała żadnego źródła utrzymania, nie uściśliła też rodzaju i przeznaczenia nieruchomości, będących jej własnością. Brak ustosunkowania się skarżącej do wezwania z dnia 30.09.2010 r. uniemożliwił wszechstronną i obiektywną ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej i finansowej, co mogłoby stanowić przesłankę przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.G., wnosząc o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu żaląca się podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, jakoby nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, nie widzi też podstaw do żądania wskazania wysokości ponoszonych przez nią kosztów Skarżąca podkreśliła, że nie osiąga żadnych dochodów, nie korzysta też z pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei art. 255 powołanej ustawy stanowi, że jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości to strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 30.09.2010 r. skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów zmierzających do wyjaśnienia jej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedstawiła jedynie zaświadczenie o pozostawaniu osobą bezrobotną oraz o niekorzystaniu z pomocy społecznej. W żaden sposób nie wykazała jednak swoich źródeł utrzymania oraz wysokości ponoszonych przez nią wydatków, zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż niemożliwym była pełna ocena sytuacji materialnej strony. Mając na względzie, iż to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy, a skarżąca wezwany do wyjaśnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej nie wykonała w pełni wezwania Sądu, odmowę przyznania prawa pomocy należy uznać za zasadną. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło