III SA/Kr 317/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej skargę oddala. Zaskarżoną przez M. K. decyzją z 2 lutego 2010r. ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2009r. ([...]) orzekającą o odmowie uznania M. K. za osobę bezrobotną od dnia 30 lipca 2009r. Za podstawę prawną decyzji przyjęto art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosta orzekł o odmowie uznania M. K. za osobę bezrobotną od dnia 30 lipca 2009r. W uzasadnieniu decyzji powołał się na załączony do akt sprawy dokument w postaci świadectwa pracy, z którego wynika, że w dniu 30 czerwca 2009r. pracodawca skarżącej A Centrum Rehabilitacyjno – Medyczne Sp. z o.o. w B rozwiązał z nią umowę o pracę za wypowiedzeniem na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844). Świadectwo pracy potwierdza również, że M. K. była zatrudniona na stanowisku inspektora ds. kadrowych oraz była członkiem zarządu. W aktach znajduje się ponadto oświadczenie skarżącej, że jest jednym z likwidatorów w/w spółki, co w ocenie organu powoduje, że nie jest osobą gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, dlatego nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Organ powołał się nadto na opinię Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z 9 września 2009r. z której wynika, że osoba – członek władz spółek kapitałowych w sp. z o. o (członkowie zarządu, rady nadzorczej, likwidatorzy) nie mogą uzyskać statusu osoby bezrobotnej z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniosła, że organ w żaden sposób nie wskazał i nie uzasadnił w jaki sposób pełnienie formalnie funkcji przez likwidatora uniemożliwia pozostawanie w stanie gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Podniosła przy tym, że nie pozostaje w stosunku pracy i nie otrzymuje żadnej gratyfikacji związanej z pełnieniem funkcji jednego z likwidatorów. Spółka z dniem 30 czerwca 2009r. zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej, rozwiązując umowę o pracę ze wszystkimi pracownikami a także nie posiada żadnego majątku. Likwidatorzy nie dokonują żadnych czynności faktycznych związanych z działalnością spółki. Ponadto wskazała, że nie udostępniono jej treści opinii Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej i ma wątpliwości odnośnie jakiego stanu faktycznego opinia ta dotyczyła. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Bezspornym dla organu jest przy tym okoliczność, że skarżąca na dzień wydania decyzji pierwszej instancji pełniła funkcję likwidatora spółki A Centrum Rehabilitacyjno – Medyczne Sp. z o.o. w B, o czym świadczy postanowienie Referendarza Sądu Rejonowego z 3 kwietnia 2009r. (sygn. akt: [...]). Ten fakt uzasadnił w ocenie organu odwoławczego odmowę uznania skarżącej za osobę bezrobotną. W skardze na decyzję organu odwoławczego M. K. podniosła naruszenie art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415), naruszenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) przez nierozpoznanie zarzutów zawartych w odwołaniu, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony prawa zapoznania się z aktami przed zakończeniem postępowania i zagłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, a także naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego. Podniosła przede wszystkim, że organ odwoławczy bez jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji a także powoływał się na orzeczenia zapadłe w odmiennym stanie faktycznym. Na rozprawie w dniu 27.10.2010 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca nie mogła złożyć rezygnacji z funkcji likwidatora, gdyż istniało prawdopodobieństwo, że nie zostałby zakończony proces likwidacji. Nie byłoby bowiem osoby, która podpisałaby stosowne dokumenty. Skarżąca jako likwidator nie zawarła po ustaniu stosunku pracy żadnej umowy (ani pisemnej ani ustnej ) co do pełnienia funkcji likwidatora. Została wyznaczona przez zgromadzenie. Uchwała zgromadzenia nie zawierała żadnych ustaleń dotyczących wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie podlega uwzględnieniu. Problematyka związana ze statusem osoby bezrobotnej uregulowana została w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o promocji (...). Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunkiem posiadania statusu bezrobotnego jest nadto zachowanie wymogów wymienionych w lit. a - k przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji (...). Przesłanki uzyskania statusu osoby bezrobotnej są ściśle określone i organ administracyjny nie ma możliwości orzekania na podstawie uznania administracyjnego a postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia czy zachodzą w sprawie wyliczone w art. 2 ust. 1 pkt 2 okoliczności faktyczne. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy w sposób uzasadniony treścią powołanego przepisu uznały, że skarżąca M. K. nie spełnia przesłanki uzyskania statusu osoby bezrobotnej z uwagi na pełnienie funkcji likwidatora "A" Centrum Rehabilitacyjno Medycznego Sp. z o.o, tj. przesłanki bycia osobą "zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy". Okoliczność pełnienia przez M. K. funkcji likwidatora jest bezsporna. Wynika po pierwsze z treści znajdującego się w aktach odpisu postanowienia Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego z dnia 03.04.2009r. sygn. akt [...], gdzie w podrubryce 1 widnieje nazwisko skarżącej jako likwidatora oraz z oświadczenia samej skarżącej z dnia 10.08.2009r. , że jest jednym z likwidatorów spółki A. W tym oświadczeniu zawarła też informację, że nie uzyskuje z tytułu pozostawania likwidatorem przychodów podlegających opodatkowaniu w Urzędzie Skarbowym. Art. 276 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych – ksh (Dz.U. z 2000r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.) stanowi, że likwidatorami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są członkowie zarządu, chyba, że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej. O zakresie obowiązków likwidatorów stanowi z kolei art. 282 § 1 ksh w ten sposób, że likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Należy zwrócić szczególną uwagę na treść art. 280 stanowiącego , że do likwidatorów stosuje się przepisy członków zarządu, chyba, że przepisy rozdziału stanowią inaczej. W orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Pogląd ten wyrażony w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2002r. sygn. akt II SA 2902/01 oparty był na regulacji ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 514), niemniej zachowuje aktualność na gruncie obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, "w/w ustawa mając na celu między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego zawartą w art. 2 z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, że chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. W samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, że osoba, która ma uzyskać status prawny bezrobotnego, nie ma pracy i nie prowadzi innej działalności zarobkowej". Uwagę tę można odnieść do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy gdzie osoba starająca się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej jest jednocześnie likwidatorem spółki prawa handlowego. Osobą bezrobotną może zostać osoba, która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia i należy przyjąć, że funkcja likwidatora ze swej istoty (rodzaju czynności do których likwidator jest zobowiązany) wyłącza możliwość orzeczenia o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśnić przy tym należy, że nie jest obowiązkiem organu prowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu każdorazowe ustalenie jakie konkretne czynności dana osoba podejmuje czy wykonuje w związku z pełnieniem funkcji likwidatora. Inaczej rzecz ujmując, nie jest rolą organu ustalanie zakresu dyspozycyjności danej osoby w stosunku do możliwości podjęcia zatrudnienia. Istotne i wystarczające jest ustalenie, że dana osoba pełni funkcję likwidatora i nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z funkcji likwidatora. Nie może mieć znaczenia okoliczność podniesiona przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, że M. K. nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z funkcji likwidatora z powodów faktycznej niemożliwości przyjęcia tego oświadczenia przez uprawniony organ czy zwołania zgromadzenia. W tym miejscu należy powołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2008r. sygn. akt I OSK 1184/07, że postawienie osobie ubiegającej się o status bezrobotnego warunku w postaci żądania przeprowadzenia likwidacji spółki i wykreślenia jej ze stanowiska członka zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym, umożliwiającego jej zarejestrowanie się jako bezrobotnej jest nieuzasadnione, gdyż czynnością wystarczającą dla pozbycia się tej funkcji byłoby złożenie rezygnacji z funkcji. Wyrok ten został wydany w szczególnym stanie faktycznym, gdyż po pierwsze dotyczył pełnienia przez ubiegającą się osobę o status osoby bezrobotnej funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która faktycznie nie prowadziła działalności z powodu strat jakie poniosła wskutek powodzi w 1997 roku przy czym zaginięciu uległy także dokumenty niezbędne do likwidacji spółki. Natomiast decyzje odmawiające przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej oparte na ustaleniu, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki . Decyzje w wyniku uwzględnienia skargi zostały uchylone ze wskazaniem na konieczność odniesienia rozstrzygnięcia do stanu faktycznego, który wskazywał na to, że spółka od dziewięciu lat nie prowadziła działalności a w związku z tym skarżąca nie mogła podejmować żadnych czynności wynikających z jej funkcji. W stosunku do niniejszej sprawy wskazany różnicujący element stanu faktycznego tj. niemożność przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego w warunkach powodzi prowadzi do wniosku, że ocena "zdolności i gotowości do pracy" M. K. jest odmienna, to znaczy brak jest obiektywnych przeszkód by skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji z funkcji likwidatora, zwłaszcza, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny nie jest koniecznym likwidacja spółki w rozumieniu przepisów kodeksu spółek handlowych a wystarczy jedynie oświadczenie o rezygnacji z pełnionych funkcji. Pełnienie przez M. K. na dzień dzisiejszy funkcji likwidatora A Centrum Rehabilitacyjno – Medyczne Sp. z o.o. w B wyklucza uznanie jej za osobę bezrobotną, bowiem w świetle powołanych przepisów kodeksu spółek handlowych pełnienie funkcji likwidatora wiąże się z obowiązkami, które mogą ograniczać gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu. W ocenie Sądu jest to warunek wystarczający do odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej. Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a postępowanie przed organami nie dostarczyło podstaw do stwierdzenia uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu skarga M. K. podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.