II OZ 1054/11

Dnia 3 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2011 roku sygn. akt II SA/Bd 119/10 o odmowie przyznania I.S. prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I.S. na postanowienie Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2009 roku Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: oddalić zażalenie. 3 4 Postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił I.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia połowy kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zwrotu wniosku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że dniu 11 sierpnia 2011 r. skarżąca złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając dochód w wysokości ok. 2300 zł; jako posiadany majątek skarżąca zadeklarowała budynek wielolokalowy oraz wymieniła wydatki na łączną kwotę 1934 zł. Następnie skarżąca zmodyfikowała wniosek poprzez ograniczenie go do zwolnienia z połowy kosztów sądowych. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł. Zwolnienie od kosztów w połowie oznacza tym samym, iż skarżąca domaga się zwolnienia jej z poniesienia kosztu w wysokości 50 zł. Uwzględniając, że różnica pomiędzy dochodem skarżącej (2300 zł) a deklarowanymi przez nią wydatkami (1934 zł) wynosi 366 zł – zdaniem Sądu I instancji skarżąca ma możliwość poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd I instancji zwrócił ponadto uwagę, że w piśmie poprzedzającym złożenie formularza PPF skarżąca podała jedynie ogólne informacje, z których wynika, iż lokatorzy posiadanej przez nią kamienicy uchylają się od płacenia czynszu, nie podając konkretnych informacji, ilu jest lokatorów, czy nie płacą wszyscy, czy tylko część z nich, jak duże powstało zadłużenie. Podobnie, skarżąca informuje, że musi pomagać matce, jednakże w formularzu PPF nie wskazała, że prowadzi wraz z matką wspólne gospodarstwo domowe, czy matka uzyskuje jakikolwiek dochód oraz w jaki sposób i w jakiej wysokości pomaga matce. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie. Wskazała, że lokatorzy nie płacą czynszu, a ona na własny koszt musi pomagać matce w rekonwalescencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżąca posiada stały, miesięczny dochód. Dochód ten nie jest dochodem wysokim, ale uwzględnić również należało, że obecne koszty postępowania zamykają się w kwocie 50 zł. Zestawienie kwoty osiąganego przez skarżącą dochodu oraz kwoty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej przemawia za uznaniem, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania swojego i swojej rodziny. Podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Okoliczność, że skarżąca nie otrzymuje dochodów z tytułu własności budynku nie może uzasadniać wniosku, bowiem nie jest to jedynie źródło utrzymania skarżącej. Sąd nie mógł również wziąć pod uwagę wydatków związanych z pomocą świadczoną matce skarżącej, skoro skarżąca nie wskazała, że prowadzi z matką wspólne gospodarstwo domowe, ani też jakie są chociaż w przybliżeniu koszty związane z tą pomocą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie zatem uznał, że skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. ----------------------- 3 2