III SA/Gd 275/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi "A" Spółki w ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego "A" Spółki w ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 8000 (osiem tysięcy) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 9 grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 238 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 52 b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania wszczętego postanowieniem z dnia 7 października 2009 r. cofnął w całości zezwolenie udzielone w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2005 r. "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D.M. – w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]o. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że spółka w terminach określonych w stosownych decyzjach (ostatni termin - do dnia 29 maja 2009 r.) pomimo dwukrotnego przedłużania terminu nie uruchomiła wszystkich punktów gier na automatach o niskich wygranych objętych zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2005 r., co stanowiło naruszenie pkt VI wydanego zezwolenia. Dyrektor Izby Celnej z uwagi na powyższe uznał, że dalsze wydłużanie terminu rozpoczęcia działalności może jedynie wydłużyć stan, którego konsekwencją jest nieuiszczanie podatku od gier od działających punktów oraz blokowanie możliwości urządzania gier w tych punktach przez inne podmioty. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach i zakładach wzajemnych zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych obejmuje "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności", zaś zgodnie z art. 37 tej ustawy jedno zezwolenie jest udzielane na prowadzenie określonej w zezwoleniu liczby punktów. Oznacza to, że inny podmiot wykazujący wolę podjęcia działalności w tych właśnie miejscach nie może uzyskać stosownego zezwolenia. Co istotne, "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy w ocenie organu odnieść do całego zezwolenia, a więc do wszystkich punktów urządzania gier na automatach o niskich wygranych, o których mowa w zezwoleniu, gdyż z upływem terminu rozpoczęcia działalności wszystkie punkty wymienione w zezwoleniu powinny działać. Inna interpretacja doprowadziłaby do sytuacji, w której spółka prowadząc działalność w części punktów blokowałaby konkurencję na swoim terenie. Spółka miała zaś możliwość wystąpienia w trybie art. 155 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego o zmianę decyzji poprzez wykreślenie punktów, których nie miała zamiaru uruchamiać. W odwołaniu od w/w decyzji spółka podniosła, że z pism z Izby Skarbowej jak i z treści ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie wynikało, że spółka może zwrócić się o wykreślenie nie uruchomionych punktów z załącznika do zezwolenia. Co istotne, spółka działała w przeświadczeniu, że ewentualne postępowanie będzie dotyczyło wykreślenia punktów nie uruchomionych. Argumentacja powyższa została następnie powtórzona w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr [...] działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 52 ust. 2 w zw. z art. 52b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 238 ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 grudnia 2009 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do dyspozycji art. 35 ustawy o grach i zakładach wzajemnych i orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że wyrażenie "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy traktować jako określenie terminu, w którym podmiot posiadający zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności na automatach o niskich wygranych winien rozpocząć działalność we wszystkich punktach objętych zezwoleniem. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że spółka nie uruchomiła określonej w zezwoleniu liczby punktów i występowała dwukrotnie o zmianę zezwolenia w zakresie nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten został dwukrotnie zmieniony zgodnie z wnioskiem jednak ostatecznie i tak nie został on dotrzymany w odniesieniu do wszystkich punktów. Okoliczność ta stanowiła zaś naruszenie warunków zezwolenia, co skutkowało – w świetle art. 48a ustawy o grach i zakładach wzajemnych – podjęciem działań w ramach czynności nadzorczo – kontrolnych i w dalszej perspektywie wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia. Argumentacja strony podniesiona w odwołaniu nie zasługiwała z kolei na uwzględnienie. W interesie podatników leży bowiem analizowanie przepisów prawa materialnego oraz procesowego związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka wniosła o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej: - naruszenie art. 121 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia w całości w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przez organ administracji publicznej jedynie w zakresie nieaktywnych punktów gier na automatach o niskich wygranych; - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez przyjęcie, iż przepis ten zobowiązuje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia w całości, a nie w części, w sytuacji kiedy posiadacz pozwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie uruchomił jedynie części punktów gier wskazanych w treści zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia czy organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w dniu 22 kwietnia 2010 roku a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U z 2009 r., Nr 201, poz.1540) - co nastąpiło 1 stycznia 2010 roku - był uprawniony do rozstrzygania na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Odnosząc się do powyższego wskazać należy na przepis art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w myśl, którego do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, iż w omawianej sprawie zachodzi taka sytuacja albowiem niniejsze postępowanie administracyjne nie zakończyło się przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, gdyż decyzja organu drugiej instancji wydana została 22 kwietnia 2010r. i wówczas dopiero można mówić o zakończeniu postępowania administracyjnego. Zatem organ odwoławczy nie mógł rozstrzygać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych. Zauważyć należy, w odniesieniu do argumentu organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż podstawa taka nie wynika z art. 238 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 169, poz. 1323). Przepis ten odnosi się do postępowań wszczętych i niezakończonych prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych ale tylko w czasie gdy ustawa ta obowiązywała. Po wejściu w życie przepisów nowej ustawy o grach hazardowych tj. po 1 stycznia 2010 roku należało zgodnie z jej art. 118 stosować przepisy prawa materialnego zawarte w nowej regulacji. W reasumpcji powyższych rozważań stwierdzić trzeba, iż organ rozstrzygając na podstawie nieobowiązujących przepisów nie rozważył wszystkich przesłanek wynikających z przepisów obowiązującej ustawy o grach hazardowych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 w/w aktu prawnego. Jednocześnie na mocy art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 w/w ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem decyzji przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku. Istnieją zatem podstawy aby odnieść się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien uwzględnić powyższe rozważania odnoszące się do prawidłowości prowadzonego postępowania na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego.