I OZ 346/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-18
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził zwrot kosztów postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika, w oparciu o obowiązujące przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie?Ratio decidendi
Zażalenie Dyrektora Izby Skarbowej zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zasądził zwrot kosztów postępowania, w szczególności wynagrodzenie pełnomocnika. Sąd nie wykazał w sposób precyzyjny podstawy prawnej i sposobu wyliczenia tej kwoty, nie wskazując konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości ani okoliczności uzasadniających ewentualne przyznanie wynagrodzenia powyżej stawek minimalnych. W związku z tym wyrok w części dotyczącej kosztów postępowania został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 3 117 zł tytułem zwrotu kosztów, w tym 3 000 zł wynagrodzenia pełnomocnika. Organ zarzucił naruszenie przepisów PPSA i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wskazując, że zasądzona kwota wynagrodzenia pełnomocnika przekracza dopuszczalne stawki minimalne.Rozstrzygnięcie
Uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 363/10 w punkcie 2 i przekazano sprawę temu Sądowi w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 363/10 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności za holowanie i dozór pojazdów postanawia: uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 363/10 w punkcie 2 i przekazać sprawę temu Sądowi w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
W punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 363/10 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności za holowanie i dozór pojazdów zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz skarżącego kwotę 3 117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wniósł zażalenie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jednocześnie wniesiono o zmianę zakwestionowanego postanowienia bądź jego uchylenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na zasądzoną przez Sąd tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składa się kwota 3 000 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, 100 zł tytułem zwrotu wpisu uiszczonego przez skarżącego i 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zdaniem organu zasądzając kwotę 3 000 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika Sąd naruszył przepis art. 205 § 2 p.p.s.a. który do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Tymi odrębnymi przepisami jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., które w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wskazuje, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawki minimalne w innych sprawach wynoszą 240 zł. Natomiast niniejsza sprawa była sprawą z zakresu postępowania egzekucyjnego i objęta została wpisem stałym od skargi w kwocie 100 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie natomiast do art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Tymi odrębnymi przepisami w sytuacji gdy pełnomocnikiem strony jest adwokat jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, zgodnie z dyspozycją § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Przy czym podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5, a opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna, ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2 powyższego § 2).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 3 117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wydaje się że należy podzielić stanowisko organu, iż kwota ta obejmuje opłatę od skargi w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i wartość faktury VAT Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczącej wynagrodzenia reprezentującego stronę pełnomocnika w kwocie 3 000 zł. Niemniej jednak kwota ta w żaden sposób nie wyjaśnia przyjętej przez Sąd pierwszej instancji metody wyliczenia wynagrodzenia pełnomocnika w oparciu o obowiązujące i dopuszczalne w tej sprawie normy prawne. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny z oczywistych przyczyn nie mógł skontrolować poprawności uzasadnienia w części dotyczącej zaskarżonego postanowienia, tym bardziej, że wskazany art. 200 p.p.s.a. dotyczy generalnej zasady przyznawania stronie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w razie uwzględniania skargi przez sąd pierwszej instancji. Zasądzając zaś konkretną kwotę tytułem wynagrodzenia pełnomocnika Sąd winien precyzyjnie wskazać nie tylko ogólne przepisy dotyczące tej kwestii ale i konkretny przepis odpowiedniego rozporządzenia – w przypadku pełnomocnika będącego adwokatem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. A gdy wynagrodzenie to jest wyższe niż wskazane w rozporządzeniu stawki minimalne, dodatkowo winien wskazać okoliczności zdecydowanie zwiększające nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków pełnomocnika i uzasadniającej przyznanie wynagrodzenia powyżej minimalnej wysokości. W tym miejscu wskazać należy, że przyznanie wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości przez niego ustalonej winno mieć miejsce wyjątkowo w oparciu o § 3 ust. 3 tego rozporządzenia.
Ponadto wskazać należy, że decydujące znaczenia dla sposobu obliczenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika będzie miało określenie charakteru tej sprawy. Zatem zależnie od przyjęcia czy do tej sprawy będzie miał zastosowanie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a czy § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c przedmiotowego rozporządzenia inaczej zostanie określona wysokość wynagrodzenia pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe argumenty na podstawie art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło