II SA/Po 455/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2010r. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J. Zieliński /-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...]2010 r. nr [...] organ I instancji odmówił J. J. przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na Jego rzecz. Od powyższej decyzji odwołała się D. J. nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją i wnosząc o przyznanie wnioskowanego świadczenia dla syna J. J. Do odwołania Skarżąca załączyła jednocześnie upoważnienie syna p. J. J. do reprezentowania go przez matkę p. D. J. we wszelkich sprawach urzędowych. Również J. J. pismem z dnia [...] 2010 r. ustosunkował się do zaskarżonej przez matkę decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2010 r. składając osobiście odwołanie i wnosząc o uchylenie decyzji pierwszej instancji. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu przedstawiono tok postępowania, z którego wynika , że dnia 23.09.2009 r. J. J. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na swoją rzecz. Ze zgromadzonego materiału tj. zaświadczenia szkoły wyższej potwierdzającego kontynuację nauki w roku akademickim 2009/2010 oraz oświadczenia wnioskodawcy wynika, iż wnioskodawca jest studentem II roku na Bucks New University w Buckinghamshire oraz podjął pracę na terenie Wielkiej Brytanii. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.): "W przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy wierzyciela przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa". W związku z powyższym organ I instancji w dniu 30.12.2009 r. przekazał wniosek p. J. J. wraz z wymaganymi dokumentami do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w P. Pismem z dnia 12.01.2010 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego odpowiedział, iż w ww. sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ w Wielkiej Brytanii nie występuje świadczenie tożsame z polskim świadczeniem z funduszu alimentacyjnego, a co za tym idzie Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 1a ust. 2 cytowanej ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów: "Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres świadczeniowy, w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego (...)". Dalej podano, że J. J. w swoim piśmie z dnia 02 marca 2010 r. podał, iż ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie definiuje przesłanki zamieszkania. Jego zdaniem należy w tej sytuacji sięgnąć do definicji zawartej w Kodeksie cywilnym, który w art. 25 sianowi: "Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". J. J., mając na uwadze powyższą definicję twierdzi, iż miejscem jego zamieszkania jest miasto P., zwłaszcza, iż po zakończeniu studiów zamierza wrócić i osiedlić się na stałe w P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie podzieliło stanowiska prezentowanego przez odwołującego bowiem nie przebywa On na terenie Rzeczypospolitej Polskiej a wręcz przeciwnie mieszka, studiuje i pracuje na terytorium Wielkiej Brytanii. Tak więc w ocenie SKO J. J. nie spełnia kryterium z cytowanego wcześniej art. 1a ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc nie zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co jest koniecznym warunkiem do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Powyższa decyzja została zaskarżona osobiście przez J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że jego miejscem zamieszkania jest P., tutaj znajduje się jego centrum życiowe, wszystkie rzeczy osobiste i dom w którym mieszka od dziecka. Podjęcie studiów w Wielkiej Brytanii nie zmienia tego stanu rzeczy, a podjęta przez niego tam praca ma charakter dorywczy i dostarcza środków potrzebnych do utrzymania podczas studiów. Skarżący podał, że po zakończeniu studiów nie zamierza na stałe osiedlać się poza rodzinnym miastem. Przyjęcie, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania jest w ocenie skarżącego nieprawdziwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoja dotychczasową argumentacje . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest zasadna ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego co może mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego tutaj przepisów ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U Nr 1 poz. 7 z 2009 r.). Podkreślenia wymaga, że tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny i to zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną może być podstawą do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W niniejszym stanie faktycznym organa administracji państwowej zbyt pochopnie i z naruszeniem reguł dowodowych przyjęły, że wnioskujący o świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie zamieszkuje na stałe na terenie Polski. Powyższe ustalenie pozostaje w sprzeczności ze znajdującym się na karcie 16 akt administracyjnych dokumentem sporządzonym w języku angielskim przez szkołę w której obecnie wnioskodawca się uczy. Z dokumentu tego wynika, że stałym miejscem zamieszkania studenta jest Polska. Słówko w j. angielski "permanent" oznacza: stały, ciągły, trwały (wpisano dokładnie adres z ulicą i kodem pocztowym), obok z prawej strony wpisano: podany adres na semestr, czasowy podając także dokładny adres w Wielkiej Brytanii. Z powyższego dokumentu w powiązaniu z twierdzeniem skarżącego nie sposób przyjąć, że nie zamieszkuje on na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Art. 1a ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 jeżeli zamieszkują na terenie Rzeczpospolitej Polskiej przez okres świadczeniowy, w którym otrzymują świadczenie z funduszu alimentacyjnego, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W ocenie Sądu użyty w tym przepisie zwrot "zamieszkuje na terytorium Rzeczpospolitej Polskie" nie wyklucza czasowego pobytu poza granicami RP spowodowany podjęciem nauki w innym kraju .Odmienna interpretacja przyjęta przez organ poważnie narusza fundamentalną zasadę wypracowaną w Unii Europejskiej tj. zasadę swobodnego przepływu ludzi. W tym stanie faktycznym ustalenia organu, że skarżący na stałe nie mieszka w Polsce nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym i pozostają w sprzeczności z zgromadzonymi dowodami. Ponownie rozpoznając wniosek organ pierwszej instancji będzie miał na uwadze poczynione powyżej rozważania prawne odnośnie sposobu interpretacji pojęcia "zamieszkuje na terenie Rzeczpospolitej Polskiej" zawartego w art. 1a ust. 2 ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i poczyni konieczne ustalenia odnośnie spełnienia wszystkich innych przesłanek koniecznych do udzielenia takiego wsparcia. Ponadto konieczne jest, aby podczas wykładni ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mieć na uwadze preambułę do tej ustawy, w której ustawodawca podał, że konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. W konsekwencji zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania które mają istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego szczególnie art. 1a ust. 2 ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dlatego Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30.08.2002 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, a na zasadzie art. 152 p.p.s.a. jak w pkt. II wyroku. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono ponieważ skarżący z ustawy jest zwolniony od ich ponoszenia. /-/ J.Zieliński /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska MK