II GZ 156/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. G. i T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III SAB/Wr 14/10 w zakresie oddalenia wniosku o uznanie za stronę postępowania w sprawie w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III SAB/Wr 14/10 oddalił wniosek T. G. o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd pierwszej instancji relacjonując stan sprawy podał, że pismem z dnia 31 maja 2010 r. B. G. wniosła skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W dniu 28 października 2010 r. skarżąca udzieliła swojemu mężowi T. G. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. oddalono skargę B. G. Pismem z dnia 28 października 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie powołanego wyżej wyroku. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej – T. G., złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Sąd pierwszej instancji oddalił ten wniosek, wpisując sentencję postanowienia do protokołu rozprawy. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, T. G. złożył dopiero na etapie rozpoznawania wniosku o uzupełnienie wyroku. W ocenie Sądu w tym stadium postępowania brak jest normy prawa materialnego, która została naruszona i która decydowała o posiadaniu przez T. G. prawa uczestniczenia w postępowaniu przed Sądem na prawach strony. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli B. G. i T. G. Zdaniem wnoszących zażalenie, złożenie wniosku o dopuszczenie T. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania "dopiero na etapie rozpoznawania wniosku", nie ma żadnego znaczenia prawnego. Ponadto zażalenie skupia się na wykazaniu interesu prawnego, uprawniającego T. G. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie znajduje usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania - przed sądem administracyjnym - może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W świetle regulacji wyżej powołanego przepisu, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zainteresowany podmiot może złożyć w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowoadministracyjne nie zostanie zakończone. Redakcja przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. wskazuje na to, że użyte w nim określenie "tego postępowania" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego w którym ma być skontrolowany wydany uprzednio akt, czynność lub bezczynność. W rozpoznawanej sprawie skarga B. G. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, została rozstrzygnięta nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 28 października 2010 r. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania T. G. złożył na etapie rozpoznawania wniosku skarżącej o uzupełnienie tego wyroku. Zgodnie natomiast z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Stosowanie do § 3 ww. przepisu orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. We wniosku z dnia 28 października 2010 r. skarżąca wnosiła o uzupełnienie wydanego w sprawie wyroku w zakresie rozstrzygnięcia. Zatem wszczęcie przez skarżącą postępowania o uzupełnienie wyroku z dnia 28 października 2010 r. miało w jej zamiarze doprowadzić do ukształtowania jego merytorycznej treści dotyczącej żądania skargi. Zatem w momencie rozpoznawania przez Sąd pierwszej instancji wniosku T.G. o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi B. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych – nie zostało zakończone. W tym kontekście zgodzić się należy ze stanowiskiem zajętym w zażaleniu, iż złożenie wniosku o dopuszczenie T. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania dopiero na etapie rozpoznawania wniosku o uzupełnienie wyroku, nie mogło mieć w sprawie żadnego znaczenia. Sąd pierwszej instancji błędnie więc przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że na etapie postępowania o uzupełnienie wyroku brak jest normy prawa materialnego, która została naruszona i która decydowałaby o posiadaniu przez T. G. prawa do uczestniczenia w postępowaniu przed Sądem na prawach strony. Z uzasadnienia tego wynika, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał występowania po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (por. M. Romańska w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Interes prawny, to taki, który jest chroniony przez prawo i ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Z tych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 185 p.p.s.a.).