I OSK 2050/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-12

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Joanna Runge-Lissowska, Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne, jeśli organ nie udowodnił spełnienia wszystkich wymogów proceduralnych określonych w tym przepisie, w szczególności przechowywania pisma przez 14 dni w placówce pocztowej i prawidłowego zawiadomienia adresata?
Ratio decidendi
Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. jest fikcją prawną, która może być uznana za skuteczną tylko wtedy, gdy organ administracji wykaże, że wszystkie wymogi proceduralne określone w tym przepisie zostały ściśle spełnione. Brak dowodów na przechowywanie pisma przez 14 dni w placówce pocztowej oraz na prawidłowe zawiadomienie adresata uniemożliwia uznanie takiego doręczenia za skuteczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji. Komendant Stołeczny Policji uznał, że decyzja została skutecznie doręczona M.S. w trybie art. 44 k.p.a., mimo że przesyłka została zwrócona przez pocztę po dwukrotnym awizowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, uznając doręczenie za nieskuteczne z powodu braku dowodów na spełnienie wymogów art. 44 k.p.a. Komendant Stołeczny Policji wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1544/10 w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1544/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. S. , uchylił postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd przedstawił następująco stan sprawy: Ww. postanowieniem Komendant stwierdził uchybienie przez M. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wyjaśniając, że decyzja ta została przesłana M. S. na adres w G., tj. lokalu służbowego, którego jest najemcą, a także na adres w N., gdzie ma miejsce stałego zameldowania, ale żadna z przesyłek nie została odebrana, tylko zwrócona przez pocztę po dwukrotnym awizowaniu. Odwołanie zostało wniesione 21 czerwca 2010 r. – data nadania w urzędzie pocztowym, zaś zdaniem Komendanta, termin wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w trybie art. 44 k.p.a. upłynął dnia 1 czerwca 2010 r. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził: Dopuszczalne jest przyjęcie takiego doręczenia decyzji, co wynika z art. 44 k.p.a., jednak jest to możliwe tylko wówczas, gdy zaistniały przesłanki w przepisie tym zawarte. Wymaga on, aby w razie niemożności doręczenia pisma w sposób ustalony w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowała pismo przez okres 14 dni, zawiadomiła o możliwości odebrania w terminie 7 dni, a w przypadku nieodebrania pozostawiła powtórne zawiadomienie, za każdym razem umieszczając zawiadomienie w miejscach wskazanych w art. 44 k.p.a. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego z 14 dni. W sprawie brak jest dowodu, że przesyłka zawierająca decyzję Komendanta Powiatowego, wysłana na adres wskazany jako miejsce zamieszkania – G. – była faktycznie przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni, gdyż z adnotacji i pieczęci na kopercie wynika jedynie, że przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym 14 maja 2010 r., pierwszy raz awizowano ją 18 maja 2010 r., a po raz drugi 25 maja 2010 r., ale nie wiadomo kiedy została zwrócona nadawcy, nadto na pieczęci brak jest informacji o sposobie powiadomienia o niej adresata. W takim stanie rzeczy nie można było uznać doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne. Reprezentowany przez radcę prawnego, Komendant Stołeczny Policji wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 44 i art. 77 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że fakt podwójnego awizowania przesyłki wynika z adnotacji listonosza poczynionych na kopercie, tj. że próbowano doręczyć decyzję 18 maja 2010 r. i w tym dniu ją awizowano, a powtórnie w dniu 25 maja 2010 r., a ponieważ nie została odebrana w żadnym terminie, zwrócono ją po 14 dniach do nadawcy, a skoro skarżący złożył odwołanie 21 czerwca 2010 r. to nastąpiło to z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów postępowania, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej. Istotne w sprawie jest czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ocenił, że Komendant Stołeczny Policji, uznając, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. została doręczona M. S. w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. naruszył ten przepis. Art. 44 k.p.a., jak to podkreślił Wojewódzki Sąd, stwarza fikcję doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym. Jednak, jak to też słusznie Sąd zauważył, aby można było takie doręczenie fikcyjne – zastępcze uznać za skuteczne muszą być spełnione warunki w przepisie tym postawione. Stanowi on, w § 1, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. poczta (pkt 1) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce, zawiadomienie o tym pozostawieniu wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, biura, czy innego pomieszczenia, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (§ 2), jeżeli przesyłka w terminie siedmiu dni nie zostanie podjęta, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od pierwszego zawiadomienia (§ 3), czyli w terminie kolejnych siedmiu dni, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego z czternastu dni (§ 4). Z przepisu tego wynika zatem, aby można było uznać skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. pismo musi być przechowane przez czternaście dni w placówce pocztowej, zawiadomienie o tym adresata imiennie dwukrotnie w miejscach wskazanych, a dowodem takiego postępowania jest ostemplowanie koperty i wypełnienie poświadczenia odbioru. Z tych bowiem dokumentów wynika jakie i w jaki sposób zostały dokonane czynności przez pocztę. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd stwierdził, iż z koperty zawierającej przesyłkę, tj. decyzję Komendanta Powiatowego Policji wynika, że była ona dwukrotnie awizowana, tj. 18 i 25 maja 2010 r., jednakże brak jest informacji kiedy została zwrócona do nadawcy, nadto brak jest jakiejkolwiek informacji o zawiadomieniu adresata o możliwości odbioru przesyłki. Z takimi ustaleniami Wojewódzkiego Sądu należy się zgodzić, co wynika z akt sprawy. W takim stanie rzeczy nie można stwierdzić czy zachowane zostały czynności, o których mowa w art. 44 § 1 i § 2 k.p.a., to tym samym skuteczności doręczenia, zgodnie z § 4 tego artykułu. Jak powiedziano wyżej, doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. jest fikcją, a wobec tego niezbędne jest ścisłe wypełnienie wymagań postawionych w tym przepisie, aby można było uznać, że pismo zostało doręczone adresatowi, choć w istocie nie miało to miejsca, bowiem pozostawione ono zostało w aktach sprawy z takim tylko skutkiem. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło