I SO/Gd 6/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2006 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Spółka z o.o. "A" [...] wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2010 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie cyt. przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca spółka podała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 5.127.656,10 zł, za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w wysokości 1.187.827,70 zł, na rachunku bankowym nie posiada środków pieniężnych – ich stan jest ujemny i wynosi 102.097,75 zł. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w roku bieżącym ponosi stratę, która w styczniu kształtowała się na poziomie 500.000 zł, łączne zadłużenie spółki wynosi 12.307.507,37 zł. Nadto wskazała, że na stanie środków trwałych znajduje się m. in. wartość nieużytkowanego gruntu, którego zakup sfinansowany został środkami pochodzącymi z kredytu bankowego. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2010 r. (doręczonym w dniu 3 września 2010 r.) skarżąca spółka zobowiązana została do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) odpisu zeznania podatkowego spółki za ostatni rok podatkowy wraz z odpisem sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o jego niezłożeniu, (2) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, (3) kopii zgłoszenia NIP-2 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, (4) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, (5) dokumentów potwierdzających aktualny stan zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa, banków i innych podmiotów. Jednocześnie poinformowano spółkę, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W piśmie z dnia 16 września 2010 r. pełnomocnik spółki wniosła o przedłużenie terminu do nadesłania wymaganych dokumentów. Przedmiotowy wniosek został uwzględniony i zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r. (doręczonym w dniu 29 września 2010 r.) wyznaczono nowy termin, zobowiązując spółkę do przedstawienia wymaganych dokumentów w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. W dniu 6 października 2010 r. pełnomocnik skarżącej ponownie wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów do dnia 29 października 2010 r. W uzasadnieniu podniosła, iż niemożność dostarczenia dokumentów spowodowana jest opieszałością biura rachunkowego oraz oczekiwaniem na wyciągi bankowe. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 2 listopada 2010 r. odmówił uwzględnienia przedmiotowego wniosku. W tym stanie faktycznym stwierdzić należało, że spółka pomimo nałożonego na nią zobowiązania nie przedłożyła żadnego z wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności. Podkreślić należy, iż uchylenie się przez skarżącą od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Nadto, bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że 14-dniowy termin do przedłożenia wymaganych dokumentów został spółce przedłużony o siedem dni. Wyznaczony zatem spółce termin do udokumentowania swojej sytuacji finansowej obejmował okres od dnia 3 września 2010 r. do dnia 6 października 2010 r. Tym samym przyjąć należy, że dysponowała ona wystarczającym czasem do ich nadesłania. Mając na uwadze powyższe uznano, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.