II SA/Po 933/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. /-/ B. Drzazga /-/ M. Kwiecińska /-/ W. Batorowicz Pismem z dni [...].07.2007 r. T. B. wniósł o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektrowni wiatrowej (o funkcji produkcyjnej). Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...].10.2007 r. umorzył postępowanie z wniosku skarżącego uznając je za bezprzedmiotowe. Jednak na skutek odwołania wnioskodawcy decyzja ta została uchylona w dniu [...].12.2007 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...].03.2008 r. powtórnie umorzył postępowanie z wniosku skarżącego, a wskutek złożonego przez skarżącego odwołania Kolegium decyzją z dnia [...].05.2008 r. ponownie uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę Wójtowi do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznawszy sprawę Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...].06.2008 r. na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) odmówił T. B. lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektrowni wiatrowej na terenie położonym w D., gm. B. na działce nr [...], [...], [...], obręb S.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że budowa elektrowni wiatrowej nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani w rozumieniu ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W dalszej kolejności podkreślono, że o celu publicznym można mówić jako o celu dotyczącym ogółu osób, powszechnego, ogólnie dostępnego dla społeczeństwa. W związku z czym nie można uznać za cel publiczny budowy przedmiotowej elektrowni wiatrowej. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniósł T. B. domagając się uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i podnosząc, że budowa spornej elektrowni wiatrowej służyć ma zaspokajaniu potrzeb lokalnych. Obiekt będzie produkować energie elektryczną i dostarczać ją do sieci państwowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].08.2008 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w myśl art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami elektrownia wiatrowa służąca do wytwarzania energii elektrycznej nie jest inwestycją celu publicznego. Podkreślono, że planowana przez skarżącego inwestycja nie mieści się w katalogu zawartym w art. 6 ust. 1-9b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak również przepisów szczególnych, które pozwalałyby uznać elektrownię wiatrową za inwestycję celu publicznego. W skardze do sądu administracyjnego T. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 6 pkt 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną jego wykładnię i wyjaśnił, że sporna inwestycja będzie służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych lokalnych lub poza lokalnych. Elektrownia produkować będzie energie elektryczną i dostarczać do sieci państwowej. Skarżący podniósł, że w myśl ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) na sprzedawcy z urzędu (w rozumieniu ustawy Prawo energetyczne) ciąży obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii przyłączonych do sieci znajdujących się w obszarze działania sprzedawcy z urzędu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają wymogom przepisów prawa. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie, sprowadza się do ustalenia czy budowa elektrowni wiatrowej stanowi realizację inwestycji celu publicznego. W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że co do zasady o ładzie przestrzennym na danym obszarze decydować powinien miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez radę gminy. W razie braku planu właściwy organ (wójt, burmistrz, prezydent miasta) obowiązany jest na wniosek zainteresowanego podmiotu wydać decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, bądź lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpoznawanej sprawie wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, złożono wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustawodawca definiując na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojęcie "inwestycji celu publicznego" wskazał, że należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim, krajowym) stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca określił cele publiczne w sposób konkretny, dokonując ich wyliczenia, zastrzegając jednak (pkt 10), że w ustawach odrębnych może nastąpić określenie innych celów publicznych. Przepis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera listę celów publicznych, która nie może zostać poszerzona w drodze wykładni. Budowy elektrowni wiatrowej nie sposób, jednak zakwalifikować jako inwestycji należącej do któregokolwiek z celów wymienionych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak również przepisów szczególnych, które przesądzałyby o taki statusie elektrowni wiatrowej. Zasadność żądania, aby budowa elektrowni wiatrowej uznać za budowę inwestycji celu publicznego wywodzić można ewentualnie z brzmienia art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami definiującego jako cel publiczny budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ustawodawca nie określa jednak jakie urządzenia należy uznać za niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Jednoznaczne w tej kwestii stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny zauważając, że poszukując między obiektami i urządzenia zależności, o której mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyjąć należy, iż chodzi o nieodzowność w znaczeniu technicznym. W konsekwencji, dla uznania za inwestycję celu publicznego, elektrownia wiatrowa musiałaby być niezbędna dla korzystania z sieci przesyłowych. Tymczasem, nie budzi wątpliwości, że przewody i urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej funkcjonują niezależnie od takiej elektrowni. W judykaturze podkreśla się natomiast, że tylko budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej stanowi w tym zakresie cel publiczny, natomiast pozostałe zamierzenia inwestycyjne z tej sfery gospodarki energetycznej do uzyskania takiej kwalifikacji potrzebują wykazania się dodatkową cechą "niezbędności do korzystania" (por. wyrok NSA z dnia 15.05.2008 r., sygn. II OSK 548/07). Skoro więc, jak wskazano powyżej elektrownia wiatrowa nie została wymieniona wprost w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie charakteryzuje się ona wspomnianą cechą "niezbędności do korzystania", brak było możliwości uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego. Dodatkowo podkreślić należy, że zgodnie z wolą ustawodawcy decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego ma charakter wyjątku od zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Katalog inwestycji określonych jako cel publiczny nie może być odczytywany rozszerzająco. Odnosząc się do argumentów skargi wyjaśnić również należy, iż o publicznym charakterze inwestycji decyduje wyłącznie fakt realizacji określonych ustawo celów. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, przewidziana ustawą Prawo energetyczne, dotycząca zakupu energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii przyłączonych do sieci. Wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego możliwe jest wyłącznie, jeżeli planowanie zamierzenie inwestycyjne jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycja objęta wnioskiem to jest elektrownia wiatrowa tak zakwalifikowana być nie może i z tego powodu wydana decyzja jest zgodna z prawem. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak sentencji wyroku. B.Drzazga /-/ M.Kwiecińska /-/ W. Batorowicz za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie wyroku podpisała sędzia /-/ M.Kwiecińska MK