V SA/Wa 1413/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-03
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania płatności na zalesienie może zostać wydana bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza w sytuacji, gdy podstawa pierwotnej decyzji została uchylona?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez zebrania wystarczającego materiału dowodowego. Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, że nowe zaświadczenie dotyczące zgodności zalesienia z planem nie odnosi się do stanu faktycznego z 2006 roku, podczas gdy pierwotne postanowienie, na którym oparto decyzję, zostało uchylone. Sąd uznał, że organ powinien samodzielnie ustalić stan faktyczny lub wezwać stronę do przedłożenia odpowiedniego zaświadczenia, a brak takiego działania stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący K. N. ubiegał się o przyznanie płatności na zalesienie. Po początkowych ustaleniach, organ odmówił przyznania płatności, opierając się na zaświadczeniu nadleśniczego wskazującym na niezgodność zalesienia z planem. Po uchyleniu przez WSA w Olsztynie postanowienia nadleśniczego, skarżący złożył nowy wniosek o przyznanie płatności, dołączając nowe zaświadczenie potwierdzające zgodność zalesienia z planem. Organ odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając nowe dowody za nieadekwatne do stanu faktycznego z 2006 roku. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania płatności na zalesienie. Uchyla zaskarżoną decyzję
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] grudnia 2009r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] września 2009r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z [...] października 2006r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...] lipca 2006r., którą odmówiono skarżącemu przyznania płatności na zalesienie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
K. N. pismem z 15 lipca 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. postanowieniem z [...] listopada 2005 r. stwierdził, że wnioskodawca spełniania warunki niezbędne do przyznania płatności gruntów rolnych.
Skarżący w dniu 19 maja 2006 r. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Pismem z [...] czerwca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków w oświadczeniu o wykonaniu zalesienia poprzez załączenie zaświadczenia nadleśniczego o zgodności zalesienia z planem zalesienia. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] kwietnia 2006r. dotyczące braku zgodności wykonanego przez zainteresowanego zalesienia z planem zalesienia z [...] lipca 2005r. wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi zakupu sadzonek oraz informacją o braku współpracy z nadleśnictwem.
Wobec powyższego pismem z [...] czerwca 2006r. ponownie wezwano skarżącego do dostarczenia zaświadczenia, które będzie jednoznacznie wskazywać czy zalesienie określonych działek zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez Nadleśniczego. W odpowiedzi skarżący złożył pismo z [...] maja 2006 r. wydane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z informacją, że żądane przez niego zaświadczenie nie może być wydane, gdyż zalesienie nie zostało dokonane zgodnie z planem zalesienia sporządzonym w dniu [...] lipca 2005 r.
Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją z [...] lipca 2006r. odmówił przyznania płatności na zalesianie. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] października 2006r.
Pismem z 6 lipca 2009r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesienie. Do wniosku załączył zaświadczenie z Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] czerwca 2009 r. wskazujące, iż aktualnie uprawa leśna jest zgodna z Planem Zalesienia sporządzonym dnia [...] lipca 2005r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. oraz kopię wyroku sygn. Akt II SA/Ol 838/08 z 11 marca 2009r. uchylającego postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z [...] czerwca 2006r. Z treści uzasadnienia wymienionego wyroku wynika, że zaświadczenie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] maja 2006r. będące podstawą ustaleń faktycznych organów wydających ww. decyzje z [...] lipca 2006r. i [...] października 2006r., zostało zaskarżone przez K. N. w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Odwołanie od tegoż zaświadczenia zostało złożone do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. Wymieniony Dyrektor pismem z [...] czerwca 2006r., [...] uznał wniesiony środek zaskarżenia za niezasadny. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez K. N. skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Rozpoznanie skargi odbyło się w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 838/08 zakończonej wydanym ww. wyrokiem z 11 marca 2009r. W wyroku Sąd stanął na stanowisku, iż zarówno pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O. jak i pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z [...] czerwca 2006r. są defacto postanowieniami administracyjnymi, które jednakże nie spełniają wymogów określonych prawem dla postanowień.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uznał, iż skarżący pismem z [...] lipca 2009r. żąda wznowienia postępowania i w związku z tym postanowieniem z [...] sierpnia 2009r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z [...] października 2010r. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., czyli wyjście na jaw nowych, nieznanych organowi, istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzję z [...] września 2009r. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] października 2006r. Następnie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] grudnia 2009r. wydaną w wyniku złożonego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2009r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR nie zgodził się z organem I instancji w zakresie uznania załączonych dokumentów za nowe dowody, gdyż nie istniały one w dacie wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] lipca 2006 r. o odmowie przyznania płatności na zalesianie.
Zdaniem organu przedstawione przez skarżącego dowody w postaci wyroku WSA w Olsztynie z 11 marca 2009r. oraz nowe zaświadczenie z 26 czerwca 2009 r. powinny zostać rozpatrzone w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc w sytuacji gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednakże organ podniósł, iż wydane w wyniku wydania powyższego wyroku WSA w Olsztynie z nowe zaświadczenie dotyczy aktualnego stanu faktycznego, a nie roku 2006r. i nie zmienia stanu faktycznego, który istniał w chwili wydawania decyzji z [...] lipca 2006r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności na zalesianie.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanął na stanowisku, iż zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające fakt wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia, należało przedłożyć Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w O. w terminie wynikającym z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, zpóźn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM z 11 sierpnia 2004r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. N. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2009r. Skarżący w skardze przedstawił tzw. rys historyczny sprawy i stanął na stanowisku, iż Sąd wcześniejsze oględziny uznał za nieważne. Złożone zaświadczenie odnosi się do aktualnego stanu tego lasu, który jest zgodny z planem zalesienia. Skarżący przedstawił również postanowienie z [...] maja 2009r. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. uchylające postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] maja 2006r.
W odpowiedzi na skargę Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z przepisami k.p.a., Sąd dopatrzył się uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem skarżonego orzeczenia i uznał, iż decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, iż organ I instancji nieprawidłowo powołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę również stoi na podobnym stanowisku, gdyż jak słusznie zauważył organ odwoławczy w sprawie nie wyszły na jaw nowe dowody istniejące już w dacie wydania decyzji, której dotyczy wznowienie postępowania. Słuszne jest również stanowisko Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazujące, iż jako podstawę wznowienia postępowania należało zastosować art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Z całości materiału dowodowego niewątpliwie wynika, iż decyzja, co do którego strona wniosła o wznowienie postępowania została oparta na orzeczeniu (postanowieniu), które następnie zostało uchylone. Należy wskazać, iż zarówno Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję z [...] lipca 2006r., jak i Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nie dokonywali żadnych własnych ustaleń faktycznych, tylko oparli swoje rozstrzygnięcia na postanowieniu Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] maja 2006r., które w wyniku wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 838/08 z 11 marca 2009r. zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. z [...] maja 2009r. W związku z tym prawidłowe było wznowienie postępowania, jednakże jako podstawę należało powołać art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Mimo nie powołania w decyzji organu I instancji powyższego przepisu, to podstawa prawna istniała i ta nieprawidłowość nie może stanowić podstawy uchylenia skarżonego aktu, tym bardziej, iż organ odwoławczy również dostrzegł tą nieprawidłowość.
Podstawę uchylenia skarżonego aktu stanowi natomiast przepis art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ kwestionowana decyzja została wydana przedwcześnie, bez zebrania wystarczającego materiału dowodowego umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004r. producent rolny, w terminie 14 dni od dnia złożenia informacji, o której mowa w ust. 1, jednakże nie później niż do dnia 31 maja:
1) roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo
2) roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią
- składa kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające ten fakt.
W związku z tym powyższy przepis zakłada swoiste współdziałanie nadleśniczego, który wydaje zaświadczenie lub odmawia postanowieniem wydania zaświadczenia i kierownika biura powiatowego ARiMR. Należy wskazać, iż skarżący zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. o wydanie stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgodność zalesienia z planem zalesienia. Nadleśniczy Nadleśnictwa O. pismem z [...] maja 2006r. (uznanym wyrokiem WSA w Olsztynie z 11 marca 2009r. za postanowienie) odmówił wydania stosownego zaświadczenia. Jednakże, jak wynika z akt administracyjnych powyższe postanowienie z [...] maja 2006r. Nadleśniczego Nadleśnictwa O. zostało uchylone postanowieniem z [...] maja 2009r. i w następstwie czego Nadleśniczy Nadleśnictwa O. wydał zaświadczenie z [...] czerwca 2009r. wskazujące, że uprawa leśna założona na określonych działkach cyt. "aktualnie (wg protokołu oględzin z [...] czerwca 2009r.) jest zgodna z planem zalesienia sporządzonym dnia [...] lipca 2005r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O.". Zgodzić się należy z organem, iż załączone zaświadczenie z [...] czerwca 2009r. nie potwierdza stanu zgodności z planem zalesiania założonej uprawy leśnej na dzień wydania decyzji ostatecznej, co do której organ wznowił postępowanie. Jednakże z treści tegoż zaświadczenia nie wynika czy stan zalesienia był badany w kontekście wniosku skarżącego inicjującego wydanie pierwotnego zaświadczenia z [...] maja 2006r., które w następstwie wniesionych środków zaskarżenia zostało uchylone. Wobec tego, że postanowienie z [...] maja 2006r. zostało uchylone, zaświadczenie z [...] czerwca 2009r. nie odnosi się do stanu sprawy na 2006 rok, a organ nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego odnoszącego się do zgodności uprawy leśnej z planem zalesienia, to należy uznać, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została wydana przedwcześnie. Trzeba również mieć na względzie, iż skarżący w stosownym terminie wystąpił o wydanie zaświadczenia do właściwego nadleśniczego. Na podstawie tego wniosku uzyskał dokument, który następnie został uchylony, co oznacza, że nowy dokument powinien odnosić się również do daty złożenia wniosku. Należy podkreślić, iż skarżący nie ze swojej winy przedstawił określone dokumenty. To działanie organów państwa (podmiotów wykonujących określone zadania zlecone) doprowadziło do wydania nieprawidłowego postanowienia z [...] maja 2006r. Skarżący dochował wszelkiej staranności w swoim zachowaniu. Powyższe wskazuje, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję z [...] lipca 2006r. ustalił w sposób nieprawidłowy stan faktyczny sprawy, gdyż oparł się wyłącznie na uchylonym postanowieniu z [...] maja 2006r., sam organ w żaden sposób nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Dlatego też obecnie brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zgodność (lub jej brak) założonej uprawy z planem zalesienia na datę decyzji, co do której nastąpiło żądanie wznowienia postępowania. Na obecnym etapie nie można ustalić, czy decyzja odmawiająca przyznania płatności na zalesienie była prawidłowa.
Organ rozpoznając sprawę na nowo winien ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy mianowicie, czy na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie założona uprawa leśna była zgodna z planem zalesienia, czy też nie. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy (por. wyrok NSA z 9 maja 2002 r., sygn. akt II SA 944/00, LEX nr 83811). Nie jest więc wyłączone podważenie okoliczności potwierdzonych zaświadczeniem. W związku z tym organ winien bądź wezwać skarżącego do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zgodność uprawy leśnej z planem zalesienia na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie, bądź samemu dążyć poprzez inne środki dowodowe do jego ustalenia.
Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia stosownej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło