I SA/Wa 1019/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku L. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2010 r., nr [...], oddalającym skargę L. B. na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości B. przy ul. [...], utrzymał w mocy postanowienie z [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie S., obręb B., oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Minister Infrastruktury podniósł, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister wyjaśnił, że organ wojewódzki pismem z 3 sierpnia 2009 r. skierował do L. B. upomnienie nr [...], wzywające do wykonania obowiązku wydania działki nr [...] o pow. [...] ha, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] września 2009 r., nr [...], Wojewoda [...] wezwał L. B. do wykonania w terminie 4 dni od otrzymania zaskarżonego postanowienia, obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości z zagrożeniem zastosowania w razie niewykonania obowiązku, środka egzekucyjnego w postaci przymusowego jej odebrania. W dniu 18 września 2009 r. do Wojewody [...] wpłynęła skarga L. B. na czynności egzekucyjne wykonane przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego, polegające na odebraniu nieruchomości. Skarżący stwierdził, iż postępowanie egzekucyjne jest prowadzone wadliwie, ponieważ przed Ministrem Infrastruktury toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2009 r. L. B. podniósł, iż przed Sądem Rejonowym w P. toczy się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...]. Powyższa skarga przekazana została Ministrowi Infrastruktury przy piśmie Wojewody [...] z [...] września 2009 r. Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury oddalił skargę L. B. na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości B. przy ul. [...]. Pismem z 28 stycznia 2010 r. L. B. złożył do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł, aby sprawę rozpatrzył ponownie inny zespół urzędników. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury wskazał, iż w postępowaniu zakończonym postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2010 r. stwierdzono, iż skarżący w żaden sposób nie wskazał czynności egzekucyjnej, która mogłaby podlegać zaskarżeniu w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być (oprócz przewlekłości postępowania) wyłącznie poszczególne czynności egzekucyjne i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia takich czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt: III SA 827/99, publ. LEX nr 43032). Obowiązkiem zaś organu egzekucyjnego jest zbadanie z urzędu w postępowaniu, czy wniesione skargi spełniają powyższe warunki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2004 r. sygn. akt: III SA 1503/05, publ. LEX nr 113578). Minister wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, zarówno w skardze na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z [...] stycznia 2010 r., L. B. zakwestionował przede wszystkim zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zdaniem organu wnioskodawca nie wskazał i nie uzasadnił swoich zastrzeżeń wobec tej czynności, którą faktycznie zaskarżył, a więc czynności polegającej na odebraniu nieruchomości. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. B. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z [...] stycznia 2010 r. Skarżący podniósł, iż nie została mu doręczona decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Wskazał, iż wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Skarżący przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego, wskazując, że było ono prowadzone niesolidnie, nierzetelnie i niedbale, bez przestrzegania ustawowych terminów. W ocenie skarżącego doprowadziło to do niezgodnego z prawem odebrania mu działki nr [...], a w konsekwencji do odcięcia dostępu do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innej przyczyny niż w niej wskazana. Otóż pismo skarżącego z 16 września 2009 r., nazwane: ,,skarga na czynności egzekucyjne", jest w istocie skargą w rozumieniu działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest skargą na: 1) pracowników urzędu wojewódzkiego, którym skarżący zarzuca zbyt ufne traktowanie dokumentów przekazywanych przez GDDKiA, 2) działalność GDDKiA, której zarzuca wprowadzanie w błąd zarówno pracowników Wojewody, jak i Ministerstwa Infrastruktury przez zatajanie informacji o toczącym się postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] (zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), na podstawie której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne oraz informacji o toczącym się przed Sądem Rejonowym w P. postępowaniu o zasiedzenie, m.in. działki nr [...]. Wobec tak sformułowanych zarzutów, które nie odnosiły się do ani do konkretnych czynności egzekucyjnych i nie wskazywały na czym czynności te miały by polegać i w jakiej dacie były podjęte, niedopuszczalne było uruchamianie trybu określonego w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej zwana u.p.e.a. Zaważyć należy, że w każdym postępowaniu przed organem władzy publicznej obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie jej rozpoznania w danym trybie (m.in. orzeczenie TK z dnia 3 grudnia 1996 r. sygn. akt K 25/95). Przed wszczęciem postępowania w każdej sprawie organ obowiązany jest ustalić treść pisma i odnieść ją do przepisu prawa warunkującego dopuszczalność określonego postępowania. Nie może kierować się wyłącznie formą pisma, czy też jego nazwą. Jeżeli treść podania budzi wątpliwości, to obowiązkiem organu jest wezwanie wnoszącego podanie do jego sprecyzowania, pod kątem uruchomienia adekwatnej procedury. Jednakże w niniejszej sprawie takie wątpliwości nie zachodziły, ponieważ z treści pisma bezspornie wynika, ze jest to skarga obywatelska. Nie można więc zgodzić się ze stwierdzeniem organu naczelnego, że pismo z 16 września 2009 r. dotyczyło czynności egzekucyjnej polegającej na odebraniu nieruchomości oraz ze skarżący zakwestionował zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Podkreślić trzeba, że przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., na podstawie którego następuje oddalenie skargi, dotyczy takiej sytuacji, kiedy przedmiotem skargi są czynności wskazane w § 1 lub przedmiotem jest bezczynność, a postępowanie wykaże, że skarga jest bezzasadna merytorycznie, tj. w przypadku gdy wskazana przez skarżącego czynność egzekucyjna była prawidło przeprowadzona, egzekutor działał zgodnie z prawem oraz nie wystąpiła bezczynność. Skoro, jak wskazuje organ naczelny, w postanowieniu z [...] stycznia 2010 r. skarżący nie zaskarżył żadnej czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., co zdaniem Sądu potwierdza treść podania z 16 września 2009 r., mylnie nazwanego ,,skarga na czynności egzekucyjne", to organ nie był uprawniony do rozpoznania sprawy w tym trybie. Wprawdzie podanie zostało wniesione w związku z wydaniem postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2009 r., wzywającego skarżącego do wydania nieruchomości, jednakże od tego postanowienia skarżący złożył zarzuty. Już chociażby z tej przyczyny niedopuszczalne było uruchamianie trybu określonego w art. 54 u.p.e.a. Jak organ sam wskazał (z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych), skarga z omawianego przepisu nie przysługuje w sytuacjach, gdy stronie służą inne środki zaskarżenia np. zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji. Z tego słusznego wskazania organ naczelny wyprowadził wadliwie konsekwencje prawne. Wydanie postanowienia na podstawie art. 54 u.p.e.a., zamiast zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi "obywatelskiej" oznacza, że zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające rażąco naruszają wyżej wskazany przepis. Zatem dotknięte są wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na postawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.