I OSK 1087/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-18
Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Banasiewicz, sędzia NSA Jan Paweł Tarno, sędzia del. WSA Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu administracji publicznej, działający z upoważnienia ministra i podpisujący decyzję w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji?Ratio decidendi
W stanie prawnym obowiązującym do 11 kwietnia 2011 r. pracownik organu administracji publicznej, działający z upoważnienia ministra i podpisujący decyzję w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., nawet jeśli brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji. Wynika to z faktu, że decyzja ministra nie podlega odwołaniu, a zatem nie można mówić o rozpoznawaniu sprawy w niższej lub wyższej instancji w rozumieniu tego przepisu. Zmiana art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 31 grudnia 2010 r. zaczęła obowiązywać dopiero od 11 kwietnia 2011 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. J. na decyzję Ministra Gospodarki odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej odszkodowanie za utracone mienie przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję Ministra, uznając, że naruszono art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ tę samą osobę (Monikę Studzińską) podpisała decyzję w pierwszej i drugiej instancji. Minister Gospodarki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną interpretację przepisów o wyłączeniu pracownika organu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał skargę kasacyjną za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Maciej Dybowski Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1382/10 w sprawie ze skargi O. J. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 19 maja 2010 r. nr BOL-II-460-85-01-MF/10 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od O. J. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1382/10 w sprawie ze skargi O. J. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 19 maja 2010 r. nr BOL-II-460-85-01-MF/10 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 19 maja 2010 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 6 lutego 2009 r., którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2003 r., wydanej w przedmiocie przyznania odszkodowania za utracone składniki majątkowe przedsiębiorstwa pn. S. M., wł. J. W. – B., ul. K., z ustalonej szkody powstałej na mieniu ruchomym i nieruchomym, poniesionej w związku z decyzjami Kierownika Ministerstwa Rynku Wewnętrznego z dnia 1 lipca 1991 r., i Ministra Kultury z dnia 4 lipca 2002 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że żadna okoliczność i dowód przedłożony przez wnioskodawców nie stanowią przyczyn wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Minister wskazał, że ostateczną decyzją z dnia 15 listopada 2003 r., Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, stosownie do art. 160 § 3 i 4 w związku z § 1 art. 160 k.p.a., przyznał na rzecz A. W.-Ć., R. W., K. M., Z. W., M. S., E. J., T. J. i R. J. odszkodowanie w zakresie szkody powstałej na mieniu ruchomym i nieruchomym w konsekwencji uznania za nieważne decyzji administracyjnych, na podstawie których nad przedsiębiorstwem pn. S. M., wł. J. W. – B., ul. K. ustanowiono przymusowy zarząd państwowy i przejęto je na własność Państwa.
Minister podniósł, że odszkodowanie przyznano i wypłacono następcom prawnym M. J. i W. J., stosownie do udziałów spadkowych, stwierdzonych w prawomocnych postanowieniach sądowych o stwierdzeniu nabycia spadku.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosków wznowieniowych M. S., K.M. i Z. W., Minister Gospodarki postanowieniem z dnia 9 listopada 2007 r. – biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1238/06 – wznowił postępowanie zakończone decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2003 r. Podniósł, że wnioskodawcy, jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 listopada 2003 r., wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i pismach uzupełniających ten wniosek, odnoszących się do kwestii prawa własności do wymienionego przedsiębiorstwa, Minister wywiódł, iż nawet założenie, że przedsiębiorstwo przy ul. P. stanowiło współwłasność W.J. i jego pierwszej żony F. J. nie oznacza, że przedsiębiorstwo stolarni przy ul. K. stanowiło majątek odrębny W. J. i spadkobierców pierwszej jego żony F.. Przedsiębiorstwo przy ul. K., zostało zorganizowane w trakcie małżeństwa W. J. z drugą żoną M.J., zatem w świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 1955 r., sygn. akt IV CR 1338/1955 było objęte małżeńską wspólnością ustawową W. J. i M. J.. W celu wykazania, że przedsiębiorstwo stolarni przy ul. K. było majątkiem odrębnym W. J., gdyż zostało przeniesione z ul. P. na ul. K. w B., M. S. powołała się na treść pisma W. J. z dnia 1 lutego 1951 r., pisma z dnia 13 lutego 1951 r. Prezydium Rady Narodowej do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej oraz pisma B.F. A. skierowanego do Zjednoczenia Przemysłu Muzycznego z dnia 29 grudnia 1959 r. Pisma te, zdaniem Ministra, potwierdzają okoliczność, że maszyny i urządzenia, włączone do przedsiębiorstwa stolarni, zostały przeniesione z ul. P. Nie oznacza to jednak, iż chodzi o jedno przedsiębiorstwo, które zmieniło tylko swoją siedzibę. Przy ul. K., na gruncie należącym do M. J. zostało zorganizowane bowiem nowe przedsiębiorstwo, mające nową siedzibę, stanowiące małżeńską wspólność ustawową M. i W.J.
W ocenie Ministra nowo pozyskane dokumenty (tj. zgłoszenie przemysłu z dnia 31 maja 1947 r., odpis aktu małżeństwa F. P. i W. J., akt zgonu F. J. – pierwszej żony W. J., sprawozdanie z dnia 8 lutego 1950 r. z kontroli W.K.przy ul. P., protokół z czynności Komisji zwołanej na dzień 24 stycznia 1951 r., w sprawie wprowadzenia zarządcy przymusowego w posiadanie S. K., wł. W. J., pismo zastępcy Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 10 lutego 1950 r. oraz dokumenty w języku niemieckim z roku 1940 r. oraz kserokopie dokumentów nadesłanych przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i przy pismach uzupełniających nie dowodzą, by przedsiębiorstwo stanowiło wyłączną własność W. J.. Zdaniem organu, ustalenie przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w decyzji odszkodowawczej z dnia 15 listopada 2003 r., iż przedsiębiorstwo to stanowiło, majątek wspólny W. i M. J., jest prawidłowe.
W piśmie z dnia 9 marca 2009 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, M. S. podniosła, że akta w Archiwum Państwowym dotyczące warsztatu stolarskiego przy ul. P. i K. to oryginały pisane na maszynie lub ręcznie, tylko jeden dokument jest kserem – z dnia 8 i 10 lutego 1950 r., a dowód ten został sfałszowany. W odniesieniu do tego zarzutu Minister wskazał, iż dokument ten został nadesłany do akt sprawy przez samą M. S.. Wszelkie inwestycje poczynione przez W. J. na nieruchomości gruntowej stanowiącej majątek odrębny jego żony, jak podkreślił Minister, należy traktować co najwyżej jako nakłady i jako takie mogą być przedmiotem rozliczeń wyłącznie pomiędzy właścicielką gruntu a osobą, która ich dokonała. Dokument, na który powołuje się M. S., tj. pismo z dnia 22 lutego 1991 r. Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, skierowane do Ministerstwa Rynku Wewnętrznego, w którym znajduje się wzmianka, iż W. J. nie zdążył ujawnić swego prawa w księdze wieczystej, nie dowodzi, w ocenie organu, odrębnej własności do budynku i praktycznie nie ma większej wartości dowodowej. Poza tym dokument ten znajdował się w aktach sprawy przed wydaniem przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzji odszkodowawczej z dnia 15 listopada 2003 r.
Ponadto Minister zaznaczył, że przy ustalaniu tytułu własności do nieruchomości, bada się przede wszystkim wpis w księdze wieczystej. M. S., w ocenie organu, nie nadesłała żadnych nowych, istotnych dowodów, które wpłynęłyby na zmianę ustaleń dokonanych przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w decyzji odszkodowawczej z dnia 15 listopada 2003 r., w zakresie tytułu własności do budynku stolarni.
Natomiast w odniesieniu do kwestii potrącenia w decyzji z dnia 15 listopada 2003 r., kwoty 29.199,00 zł, "z tytułu zobowiązań" byłego przedsiębiorstwa stolarni wobec Skarbu Państwa, organ orzekający w sprawie stwierdził, że nowo powoływany dowód – pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 2 listopada 1953 r., nie jest dowodem na brak istnienia zobowiązań podatkowych, pomniejszających należne odszkodowanie.
Odnosząc się do kolejnego dowodu – ekspertyzy biegłego F. S. z dnia 15 maja 1951 r., Minister stwierdził, że wprawdzie jest on dowodem, który był nieznany organowi w dniu wydania decyzji odszkodowawczej z dnia 15 listopada 2003 r., jednak jego pozyskanie nie wpływa na zmianę ustaleń dokonanych w przedmiotowej decyzji. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydając swe rozstrzygnięcie oparł się min. na opinii biegłego – rzeczoznawcy A. L. z 2003 r. sporządzonej w przedmiocie ustalenia wartości szkody rzeczywistej na mieniu ruchomym przedsiębiorstwa, opinii tej i zawartych w niej wyliczeń nie zakwestionowały M. S. i K. M.
Za nieistotny dowód Minister uznał także protokół z dnia 24 stycznia 1951 r. w sprawie wprowadzenia zarządcy w posiadane przedsiębiorstwa.
Organ wskazał, że wysokość przyznanego odszkodowania wnioskodawcy mogli zakwestionować korzystając z przysługującego im prawa wystąpienia z pozwem do właściwego sądu powszechnego, o czym zostali pouczeni w decyzji odszkodowawczej, jednak nie skorzystali ze swego prawa.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są ponadto w ocenie Ministra: protokół otwarcia magazynu tego przedsiębiorstwa z dnia 22 maja 1951 r., szkic budynków z roku 1913, zaświadczenie Biura Notarialnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 1988 r., dotyczące księgi wieczystej Kw Bydgoszcz tom 41, nr wykazu 1580, odpis Kw Nr (...), biling rozmów telefonicznych i dwa oświadczenia o otrzymaniu od ówczesnego pełnomocnika Z. W. decyzji odszkodowawczej i innych pism urzędowych oraz fakt, że zdaniem M. S. jej pełnomocnik w sposób niewłaściwy prowadził sprawę.
W odniesieniu do zarzutów O. J., zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie, Minister wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż przedsiębiorstwo przy ul. K. istniało, natomiast kwestia rejestracji przedsiębiorstwa była bez znaczenia przy ustalaniu odszkodowania, zatem nieistotne jest, czy organ wydający decyzję z dnia 15 listopada 2003 r., posiadał informację, że W. J. nigdy nie zarejestrował przedsiębiorstwa na ul. K. Bez wątpienia przedsiębiorstwo przy ul. K. było przez W. J. prowadzone.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. J., domagając się stwierdzenia jej nieważności (art. 156 §1 pkt 3 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 25 stycznia 2011 r. o oddalenie skargi wniosła uczestniczka postępowania K. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w niej podniesione i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu, Minister Infrastruktury rozpoznając wniosek M. S. o ponowne rozpoznanie sprawy, naruszył przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegało na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji. Przepis art. 24 k.p.a. razem z art. 25 k.p.a. regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenie organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest fakt, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. W doktrynie przyjmuje się, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. (por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08 stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 k.p.a. ma zastosowanie instytucja przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem pracownik, rozpatrując z upoważnienia organu ponownie sprawę podlega wyłączeniu wówczas, gdy brał udział w pierwszej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał również należy, iż powyższe stanowisko potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, w której NSA stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Jak wskazano w uzasadnieniu tej uchwały, przepisy prawa procesowego zawierają cały system gwarancji procesowych bezstronnego, sprawiedliwego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Do gwarancji tych należy zaliczyć instytucje procesowe ustanowione w zasadach ogólnych, w tym zasadę ogólną prawdy obiektywnej. Do instytucji procesowych zapewniających bezstronne i sprawiedliwe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy należy zaliczyć instytucję wyłączenia pracownika, instytucję wyłączenia organu administracji publicznej oraz instytucję wyłączenia członka organu kolegialnego. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba ocenić, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika lub członka organu kolegialnego przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu. Pracownicy aparatu pomocniczego powiązani zależnością organizacyjną nie gwarantują bezstronnego działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy zarówno decyzję wydaną w pierwszej instancji, jak również decyzję wydaną w drugiej instancji podpisała, działająca z upoważnienia Ministra Gospodarki, Monika Studzińska. Biorąc pod uwagę uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. zdaniem tego Sądu należało stwierdzić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu organu, nie może być uznany za osobę piastującą funkcję organu, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Wobec tego, wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Ministra Gospodarki przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji tego samego organu, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Naruszenie powyższego przepisu stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r. wniósł Minister Gospodarki. Zaskarżonemu wyrokowi w całości Minister Gospodarki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Ministra Gospodarki przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki stanowiło naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., podczas gdy powyższe nie stanowi naruszenia tych przepisów.
Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku pozostaje w sprzeczności z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 oraz brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. W uchwale tej wskazano m.in., że pracownicy ministerstwa upoważnieni na podstawie art. 268a k.p.a. do wydawania i podpisywania decyzji zawsze wykonują kompetencje przysługujące ministrowi. W konsekwencji brak jest możliwości zastosowania w stosunku do tych osób, jako działających w imieniu ministra – organu monokratycznego art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Z powyższego wynika, że zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd jest wynikiem błędnej interpretacji stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uchwale z dnia 20 maja 2010 r.
Zasadność stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej potwierdza stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 r., I OSK 94/11 a także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., IV SA/Wa 193/10.
Ponadto słuszność przedstawionego przez Ministra Gospodarki poglądu potwierdza zmiana przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jako posiadająca usprawiedliwione podstawy podlegała uwzględnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko Ministra Gospodarki, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. z tej przyczyny, że decyzję tę wydała ta sama osoba upoważniona przez Ministra Gospodarki, która brała udział w wydaniu poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki.
Jak wskazano w skardze kasacyjnej analogiczny pogląd wyrażony został m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 13 kwietnia 2011 r., I OSK 94/11. Wówczas to Sąd ten stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym do 11 kwietnia 2011 r. podpisanie decyzji kończącej postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) przez tę samą osobę, która podpisała decyzję pierwszoinstancyjną nie jest równoznaczne z wydaniem zaskarżonej decyzji przez tę samą osobą, która brała udział w wydaniu decyzji w niższej instancji, ponieważ od decyzji wydanej przez ministra nie służy odwołanie, a co za tym idzie nie można w tym przypadku mówić o rozpoznawaniu sprawy w niższej lub wyższej instancji.
Powyższe stanowisko podzielone następnie zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r., I OSK 1001/11 w którym wskazano ponadto, że przedstawiona interpretacja znajduje potwierdzenie na gruncie wykładni historycznej. Konieczna bowiem była zmiana art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 31 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby móc przyjąć, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, niezależnie od środka prawnego, którym zaskarżono tę decyzję.
Podzielając powyższą argumentację odwołać się dodatkowo trzeba do wyrażonego w omawianym wyroku stwierdzenia, że w uchwale z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Natomiast uchwała ta nie udziela odpowiedzi w rozumieniu art. 269 § 1 p.p.s.a. w kwestii zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) w odniesieniu do pracownika urzędu podpisującego decyzję z upoważnienia ministra. Oznacza to, że do wykładni przytoczonych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powinny mieć zastosowanie reguły wykładni językowej. Te zaś nie upoważniają do przyjęcia wniosków, do jakich doszedł Sąd pierwszej instancji.
Powyższe rozważania mają w pełni zastosowanie do sprawy niniejszej, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął takie samo stanowisko, jak w przedstawionym wyżej przypadku.
Z przedstawionych względów za zasadny uznać należało zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd uwzględni przedstawione wyżej rozważania co do kwestii objętych skargą kasacyjną i rozpozna merytorycznie skargę.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, rozstrzygając ponadto o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło