III SA/Po 577/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi M. M. i L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2010 r. stwierdzającą nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r. dla M. M. i L. M. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Burmistrza z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r zapadła w następstwie wadliwego postępowania (wydanie decyzji nastąpiło na podstawie złożonych przez podatników deklaracji podatkowych zawierających historyczne, ale nierzetelne na dzień wydania decyzji dane) i nie objęła, – wbrew zasadzie powszechności i równości podatkowej oraz wbrew obiektywnemu charakterowi podatku – przedmiotu opodatkowania w postaci budynku. Decyzja zapadła w takich okolicznościach rażąco narusza prawo, co powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego (art. 247 §1 pkt 3 o.p.). Jak wskazał organ, wydając w dniu 7 lutego 2005r. decyzję wymiarową organ podatkowy dysponował danymi, stosownie do których przedmiotem opodatkowania winny być nie tylko grunty, ale i budynek. M. i L. M. w piśmie z dnia 1.10.2004r. wystąpili bowiem o oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym, a w piśmie z dnia 11.10.2004r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdzili, że "oddali do użytku budynek mieszkalny z garażem". Jak wskazał organ odwoławczy, pisma te jakkolwiek nie były składane w toku, czy na użytek postępowania podatkowego, to kierowane były do Burmistrza Miasta i Gminy, a zatem do organu podatkowego I instancji. M. M. i L. M. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, kwestionując zasadność powoływania się przez organ odwoławczy na składane przez podatników w październiku 2004r.pisma, podnieśli, że oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym nie jest związane i uzasadnione istnieniem lub użytkowaniem obiektu budowlanego na tej nieruchomości. Odnosząc się zaś do pisma z dnia 11 października 2004r., wskazali, że w lipcu 2004r. powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu przed zakończeniem wszystkich robót budowlanych. Po przeprowadzeniu kontroli, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 5 sierpnia 2004r. wstrzymał roboty budowlane (postanowienie [...]) i odmówił; zgody na użytkowanie obiektu (decyzja [...]). Decyzją z 31 października 2007r zezwolono na wznowienie robót budowlanych. Zdaniem skarżących przedstawione fakty powinny być znane zarówno Burmistrzowi jak i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Skarżący za nieuzasadnione uznali żądanie zapłacenia podatku od obiektu budowlanego za 2005r. w sytuacji, gdy jego budowa nie była ukończona, a w tym okresie obowiązywała odmowna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie przystąpienia do użytkowania budynku. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy nie wskazał na czym polegało rażące naruszenie przepisów przez Burmistrza. Zignorowano fakty dotyczące budowy domu związane z postępowaniem prowadzonym przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało na czym polegało rażące naruszenie przepisów przez Burmistrza W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przy czym, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważając skargę zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wydanej w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, Sąd stwierdził naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej oraz decyzji ją poprzedzającej, zgodnie z wnioskiem skargi. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją wydaną w dniu 11 maja 2010r. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2010r. stwierdzającą nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r. dla M. M. i L. M. W decyzji nr [...] z dnia 7 lutego 2005r., organ podatkowy - Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie informacji złożonej przez podatników oraz danych zawartych w ewidencji gruntów ustalił podatek od nieruchomości, tj. gruntów w kwocie 325,30 zł. W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że jedynie w postępowaniu podatkowym organ podatkowy w przypadku, gdy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, jest zobligowany do określenia zobowiązania podatkowego w drodze decyzji. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie rozstrzyga się ponownie o istocie sprawy. Celem takiego postępowania jest wyłącznie zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydając decyzję wymiarową organ podatkowy dysponował danymi stosowanie do których przedmiotem opodatkowania winny być nie tylko grunty, ale i budynek. Wydając zaś decyzję na podstawie złożonych przez podatników deklaracji podatkowych i nie obejmując nią przedmiotu opodatkowania w postaci budynku, organ podatkowy rażąco naruszył art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co powodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej przez ten organ decyzji na podstawie art. 247 §1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Dokonując oceny ww. decyzji, należy jednak zauważyć, ze rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Burmistrza Gminy, dokonane w oparciu o ustalony przez ten organ stan faktyczny, nie obejmowało przedmiotu opodatkowania w postaci budynku. Okoliczności, na które wskazuje organ odwoławczy, w tym faktyczne zakończenie budowy lub rozpoczęcie użytkowania obiektu jeszcze przed jego ostatecznym wykończeniem, co zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie wynikają ani z treści decyzji organu podatkowego, ani z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy. Nie wynika z akt administracyjnych, by organ podatkowy w istocie, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dysponował danymi stosowanie do których przedmiotem opodatkowania winny być nie tylko grunty, ale i budynek. Organ odwoławczy wskazuje wprawdzie na dwa pisma kierowane przez M. M. i L. M. do Burmistrza Miasta i Gminy, przyznając jednak, że nie były to pisma składane w toku, czy na użytek postępowania podatkowego. Nie ulega zaś wątpliwości, że tylko materiał zgromadzony w aktach rozstrzyganej sprawy mógł być podstawą dokonanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, jedynie w sytuacji, gdyby w istocie organ podatkowy w swoich rozważaniach i ocenie pominął, wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, okoliczności związane z istnieniem przedmiotu opodatkowania - budynku , to wówczas w stosunku do takiej decyzji można by rozważać, czy doszło do rażącego naruszenia prawa. Taka sytuacja jednak nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Należy również podkreślić, że wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji. Rażące naruszenie prawa zachodzi bowiem wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Zarówno z treści zaskarżonej decyzji, jak i materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w sposób niewątpliwy wynika, że rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji nie obejmowało przedmiotu opodatkowania w postaci budynku. Odnośnie tego przedmiotu, jak wskazano wyżej, brak jakiegokolwiek materiału w aktach sprawy, jakichkolwiek ustaleń i oceny. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało miejsce naruszenie prawa. Wskazuje na to również treść skargi wniesionej do Sądu i wskazane tam zarzuty dotyczące istnienia lub użytkowania obiektu budowlanego, decyzji podejmowanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Bez wpływu na przedstawioną wyżej ocenę Sądu pozostaje także wskazany w zaskarżonej decyzji argument nieuzasadnionego uszczuplenia dochodów Gminy, która jest beneficjentem podatku. Niedopuszczalnym jest bowiem dokonywanie oceny wystąpienia wady decyzji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej wyłącznie przez pryzmat skutku, jaki ta decyzja powoduje. Zaistnienie nawet poważnych społeczno – ekonomicznych skutków danej decyzji nie stanowi naruszenia prawa , o którym mowa we wskazanym przepisie. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych okoliczności, nawet gdyby przyjąć, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku za dany okres podatkowy nie objął decyzją wszystkich posiadanych przez podatników nieruchomości (budynku) w następstwie wadliwie przeprowadzonego postępowania, tak, jak to wskazuje organ odwoławczy, brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Wskazania, do ewentualnego dalszego postępowania wynikają z wyżej przedstawionych rozważań Sądu. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.