IV SA/Wa 1498/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-04
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o utrzymaniu w mocy postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, wydane pomimo wniesienia zażalenia po terminie, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki, wydane pomimo wniesienia zażalenia po ustawowym terminie, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego. Organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu i nie rozpatrywać go merytorycznie bez przywrócenia terminu. Błędne pouczenie o terminie zażalenia nie może skutkować przyznaniem stronie uprawnień wykraczających poza przepisy, lecz stanowi podstawę do przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Restauracja złożyła wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce w Warszawie. Organ pierwszej instancji sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu dotyczącym wpisu do rejestru zabytków. Postanowienie o sprostowaniu doręczono stronie 12 października 2009 r., a zażalenie zostało złożone 23 października 2009 r., czyli po ustawowym terminie siedmiu dni. Minister Kultury utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, rozpatrując zażalenie merytorycznie pomimo uchybienia terminu.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z marca 2010 r.; orzekł, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Restauracji [...] Spółki jawnej w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej Restauracji [...] Spółki jawnej w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent W., z upoważnienia którego działał [...] Konserwator Zabytków, postanowieniem z [...] października 2009r. sprostował oczywistą omyłkę zaistniałą w postanowieniu ww organu z [...] sierpnia 2009r. Postanowieniem tym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji wnioskowanej przez Restaurację "A." [...] Sp. j. z siedzibą w W., a polegającej na budowie zespołu obiektów małej architektury służących rekreacji na dziedzińcu budynku A. przy ul. [...] w W. na działce ewidencyjnej o nr [...]. Oczywista omyłka polegała na błędnym wskazaniu nazwy ulicy i numeru wpisu do rejestru zabytków jej układu urbanistycznego w drugim i trzecim wersie uzasadnienia postanowienia z [...] sierpnia 2009r., zaś sprostowania dokonano w ten sposób, że fragment "układ urbanistyczny ul. [...] wpisany został do rejestru zabytków pod nr rej. [...] " zastąpiono fragmentem "układ urbanistyczny ul. [...] wpisany został do rejestru zabytków pod nr rej. [...] ".
Postanowienie o sprostowaniu doręczono wnioskodawcy 12 października 2009r, a 23 października 2009r. zostało wniesione zażalenie.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - postanowieniem z [...] marca 2010r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Restauracja "A." [...] Sp. j. w skardze - złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie organu odwoławczego z [...] marca 2010r. - wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie poniesionych kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7, art. 77, art. 113 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na wadliwym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, błędnej wykładni przepisu regulującego instytucję sprostowania przez uznanie, że oczywistą omyłką może być błąd w numerze ewidencyjnym, pod którym wpisany został budynek A. i układ urbanistyczny ul. [...] oraz istnieniu przesłanek do uchylenia postanowienia o sprostowaniu.
Sygn. akt IV SA/Wa 1498/10
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - w odpowiedzi na skargę -wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej daiej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, aczkolwiek z przyczyny którą wziął pod uwagę z urzędu. W konsekwencji stwierdził nieważność postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2010r., uznając ów akt administracyjny za wydany z rażącym naruszeniem prawa, czyli na skutek zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stosownie do art. 113 § 3 K.p.a. na postanowienie w sprawie sprostowania służy zażalenie. Zażalenie - zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. - wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie [...]. Oznacza to, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy postanowienie z [...] października 2009r. o sprostowaniu zostało doręczone skarżącej w dniu 12 października 2009r., co znajduje odzwierciedlenie w załączonym do akt administracyjnych sprawy zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru oraz w treści zażalenia z 23 października 2009r. W tej sytuacji bieg ustawowego terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się od dnia następnego po dacie doręczenia postanowienia, tj. od 13 października 2009r., a upłynął 19 października 2009r.
Sygn. akt IV SA/Wa 1498/10
Natomiast skarżąca zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, za pośrednictwem Prezydenta W., złożyła w dniu 23 października 2009r., co z kolei bezspornie wynika z pieczęci nadawczego urzędu pocztowego widniejącej na kopercie, w której nadano zażalenie.
Przytoczone okoliczności świadczą niewątpliwie o wniesieniu zażalenia z kilkudniowym opóźnieniem, czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W przedstawionym kontekście sprawy podkreślić należy, iż obowiązkiem organu odwoławczego, po wniesieniu zażalenia przez stronę, jest zbadanie - czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - stwierdzenie w formie postanowienia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu stosownie do treści art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. Rozpatrzenie zaś zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Oznacza to, bowiem weryfikację w postępowaniu zażaleniowym ostatecznego postanowienia.
W sytuacji, gdy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie rozstrzygnął sprawy przez wydanie aktu administracyjnego o wskazanej formie i treści, tylko dokonał merytorycznego rozpatrzenia wniesionego po terminie zażalenia, należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, z racji wydania go z rażącym naruszeniem prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Wskazać również należy, iż Sąd zauważył, że skarżąca wnosząc zażalenie w dniu 23 października 2009r. zastosowała się do treści pouczenia zawartego w postanowieniu o sprostowaniu. W pouczeniu tym zakreślono czternastodniowy termin na wniesienie zażalenia. Pouczenie to nie odpowiadało więc treści art. 141 § 2 K.p.a., który przewiduje siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia. Oczywistym w tym względzie jest fakt, iż stosownie do art. 112 w zw. z art. 126 K.p.a., błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa zażalenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. I chociaż przepisy te chronią stronę postępowania przed poniesieniem szkody z powodu zastosowania się do błędnego pouczenia, niemniej jednak nie mogą być podstawą do uzyskania przez nią szczególnych uprawnień procesowych wykraczających poza ustalone reguły postępowania administracyjnego. W związku z tym odwrócenie niekorzystnych dla skarżącej skutków nieprawidłowego pouczenia powinno się dokonać przy zastosowaniu instytucji procesowej - przywrócenia terminu
Sygn. akt IV SA/Wa 1498/10
unormowanej w art. 58 - art. 60 K.p.a. Błędne pouczenie będzie zatem stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jeżeli skarżąca zechce z tej możliwości skorzystać.
Sąd wobec zaistnienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, nie badał jego legalności od strony merytorycznej, czyli zgodności z prawem utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki, co z kolei wiąże się z brakiem odniesienia do treści skargi.
Organ odwoławczy - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - zastosuje się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w niniejszym orzeczeniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku. O kosztach postanowiono - w punkcie III - na zasadzie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło