IV SA/Wr 569/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-04
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska – Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, ma obowiązek pouczyć stronę o konsekwencjach zgłoszenia żądania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. i wskazać inne tryby wzruszenia decyzji ostatecznej, jeśli treść wniosku jest niejasna i nieprecyzyjna?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek, wynikający z art. 9 k.p.a., szeroko informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących wpłynąć na ich prawa i obowiązki. W przypadku niejasnego wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, organ powinien pouczyć stronę o konsekwencjach zgłoszenia żądania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., wskazać inne tryby wzruszenia decyzji ostatecznej oraz wezwać do zajęcia stanowiska co do charakteru żądania. Brak takiego pouczenia i wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania stanowi uchybienie postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Skarżący H. B. złożył wniosek o sprostowanie "błędu technicznego" w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, domagając się zmiany daty początkowej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z 2005 r. na 2003 r. Organy administracji odmówiły sprostowania, uznając, że wniosek dotyczy oczywistej omyłki i nie można go rozpatrywać w tym trybie, gdyż prowadziłoby to do merytorycznej zmiany orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 9 k.p.a., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka- Ostrowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia; III. przyznaje adw. R. S. od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 805,20 zł (osiemset pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków.
Przedmiotem zaskarżenia przez H. B. w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim z dnia [...]r. nr[...], którym to postanowieniem organ ten, powołując się na art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 14, poz. 92) oraz art. 141 k.p.a. w związku z art. 113 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia H. B. na postanowienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] w sprawie odmowy sprostowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] nr [...]– utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Sprawa niniejsza jest po raz drugi przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 82/10, wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez H. B., wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 33/09, którym to wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę.
Rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę Sąd I instancji ustalił, że wnioskiem z dnia 8 marca 2005 r., złożonym w trybie § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328), H. B. wystąpił do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z uwzględnieniem zmiany stanu zdrowia powstałej po uprawomocnieniu się wydanego przez tenże organ ostatecznego orzeczenia z dnia [...], nr [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczeniem z dnia [...] nr [...]uchylił w/w orzeczenie ostateczne, mocą którego skarżący był zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności i orzekł: w pkt I o zaliczeniu skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w pkt II, że ustalony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy oraz, że wydaje się orzeczenie do 30 kwietnia 2006 r., a w pkt III, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 8 marca 2005 r., natomiast niepełnosprawność istnieje od 1999 r.
W dniu 18 sierpnia 2008 r. skarżący złożył wniosek do Powiatowego Zespołu o uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie daty i miejsca wydania oraz o jego sprostowanie w pkt III. Zdaniem bowiem skarżącego, ustalony - umiarkowany - stopień niepełnosprawności, w sytuacji uchylenia poprzedniego orzeczenia winien datować się nie od dnia 8 marca 2005 r., lecz od dnia 6 maja 2003 r.
W odpowiedzi z dnia 2 września 2008 r., Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 5 i 6 rozporządzenia datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustala się na podstawie przebiegu schorzenia i dokumentacji medycznej. Jeżeli na ich podstawie nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu. W związku z powyższym, w ocenie Zespołu, treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 13 kwietnia 2005 r. zgodna jest z obowiązującymi przepisami i brak jest podstaw do jego uzupełniania i sprostowania.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, po rozpoznaniu którego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wydanym w dniu [...] zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem utrzymał w mocy orzeczenie I instancji, podtrzymując w całości wcześniejszą argumentację organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał, że tryb postępowania przewidziany w art. 113 k.p.a. ma na celu usuwanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie jest natomiast właściwy dla rozpatrywania prawidłowości decyzji organu administracji publicznej. Wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 5 i 6 rozporządzenia z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustala się na podstawie przebiegu schorzenia i dokumentacji medycznej, a jeżeli na ich podstawie nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu. W ocenie organu odwoławczego, wydając orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] organ I instancji prawidłowo ustalił datę powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na dzień 8 marca 2005 r., czyli na dzień złożenia wniosku w sprawie, bowiem dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach sprawy, jak również przebieg stwierdzonego u skarżącego schorzenia nie dają podstaw do ustalenia okresu powstania niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił wnioskowanego sprostowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu H. B. żądał "stwierdzenia nieważności postępowania" zarzucając, że organy działały w złej wierze, wadliwie przeprowadziły postępowanie administracyjne a Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie miał umocowania prawnego do działania w sprawie. Skarżący stwierdził, że tym samym dopuszczono się obrazy prawa materialnego, tzn. norm cytowanego rozporządzenia oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powołując się na powyższe, domagał się od Sądu sprostowania "oczywistej omyłki pisarskiej natury technicznej", czyli wpisania w zaskarżonym orzeczeniu, że umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od 2003 r., a nie od 2005 r. Podniósł też, że na skutek takiego sposobu rozstrzygnięcia został pozbawiony orzeczenia o stopniu niepełnosprawności za okres od 6 maja 2003 r. do 7 marca 2005 r. Domagał się także przeprowadzenia kontroli prawnej prawomocnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że żądanie strony wykracza poza przedmiotowy zakres stosowania art. 113 k.p.a.
Rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę pod sygn. III SA/Wr 33/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku sporządzonym na wniosek skarżącego wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] i tylko ono może być objęte kontrolą Sądu w kontekście oceny jego legalności, tym samym zakres kontroli sądowej w niniejszej sprawie nie może odnosić się do oceny prawidłowości orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] (od którego skarżący nie wniósł odwołania w związku z czym stało się ono ostateczne), lecz jedynie do oceny legalności ostatecznego w administracyjnym toku instancji postanowienia odmawiającego sprostowania tegoż orzeczenia. W tej zaś materii Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszeń prawa powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Dokonując analizy akt administracyjnych, orzekający po raz pierwszy w niniejszej sprawie Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który domagał się sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w pkt III wydanego w dniu [...] przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...], uznając za tę omyłkę zamieszczone w orzeczeniu określenie powstania daty stopnia niepełnosprawności, tj., że ustalony - umiarkowany - stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 8 marca 2005 r. Orzekający wówczas Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zdaniem skarżącego, określenie to jest wadliwe. Sąd ten wskazał, że skarżący z faktu uchylenia przez organ swojego poprzedniego orzeczenia z dnia [...], zaliczającego skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności, wywiódł obowiązek organu do sprostowania daty początkowej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w punkcie III i ustalenia innej daty powstania tej niepełnosprawności przypadającej na dzień 6 maja 2003 r.
Odnosząc się do powyższych ustaleń, Sąd I instancji w pierwszej kolejności podniósł, że treść żądania wyznacza przedmiot postępowania administracyjnego, a organ jest związany zakresem żądania strony. Analiza akt sprawy, zdaniem orzekającego wówczas Sądu I instancji wskazuje, że skarżący nie wnioskował o zmianę orzeczenia w trybie § 15 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności w związku z art. 155 k.p.a., ani też nie domagał się wyjaśnienia, w drodze zastosowania art. 113 § 2 k.p.a., wątpliwości co do treści orzeczenia. Mając na względzie treść wniosku skarżącego, Sąd ten uznał, że zawarte w nim żądanie skarżący w sposób niebudzący wątpliwości sformułował jako sprostowanie oczywistej omyłki i skorzystał z trybu określonego w art. 113 § 1 k.p.a.
Sąd ten wyjaśnił następnie, że w orzecznictwie oraz w doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym tryb sprostowania może dotyczyć jedynie nieistotnych wad, które nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, a przez "oczywistość omyłki" należy rozumieć widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu, niewłaściwy dobór słów, dokonane przez przeoczenie lub nieświadomie. Oczywistość omyłki musi również wynikać z merytorycznej treści rozstrzygnięcia - uzasadnienia, pozwalając na natychmiastowe rozpoznanie jej wystąpienia i samo sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany treści rozstrzygnięcia w decyzji, bądź postanowieniu. Nie jest więc dopuszczalne sprostowanie, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, nawet jeśli dopuszczono się omyłek w opisie stanu faktycznego, kwalifikacji prawnej lub stosowania prawa.
W ocenie tego Sądu, z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, że organ błędnie ocenił treść i zakres żądania strony. W konsekwencji, żądane przez skarżącego sprostowanie punktu III orzeczenia nr [...]z dnia [...] - określającego, od kiedy datuje się ustalony stopień niepełnosprawności prowadziłoby do niedopuszczalnej, niezgodnej z art. 113 § 1 k.p.a., istotnej ingerencji w meritum rozstrzygnięcia. W ten bowiem sposób doszłoby do znaczącej modyfikacji w zakresie ustalenia daty powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności u skarżącego. Sąd I instancji odwołał się do treści § 13 ust. 2 pkt 12 cytowanego wyżej rozporządzenia, z której wynika, że niezbędnym elementem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest również określenie daty lub okresu powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Nadto, sam ustawodawca co do rozstrzygnięcia w tym zakresie w § 14 ust. 5 i 6 rozporządzenia sprecyzował reguły dotyczące ustalania daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności. Według orzekającego po raz pierwszy w niniejszej sprawie Sądu I instancji oznacza to zatem, że rozstrzygnięcie co do daty lub okresu powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności nie może być zmieniane, ani weryfikowane w trybie postępowania o sprostowanie orzeczenia.
W rezultacie Sąd ten stwierdził, że, wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżone postanowienie wydał organ właściwy rzeczowo i miejscowo w sprawie, o czym świadczy treść art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.), w myśl którego wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności zostały powołane jako druga instancja nad orzekającymi w pierwszej instancji powiatowymi zespołami (ust.1 pkt 2). Z kolei właściwość miejscową organów ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych (ust. 2 ustawy).
Mając powyższe na uwadze, wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. sygn. III SA/Wr 33/09, oddalił skargę.
Od powyższego wyroku H.B., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił orzekającemu po raz pierwszy w niniejszej sprawie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu: - naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 9, art. 128, art. 222 k.p.a. oraz § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności w związku z art. 155 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że skarżący, wnosząc w dniu 18 sierpnia 2008 r. o sprostowanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wnosił żądanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a., tj. o sprostowanie oczywistej pomyłki, podczas gdy z treści pism skarżącego należało wnioskować, że wnosi on o zmianę decyzji w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w zakresie określenia terminu, od którego winien się datować umiarkowany jego stopień niepełnosprawności, co powinno było skutkować wszczęciem stosownego postępowania administracyjnego w trybie art. 155 k.p.a., albowiem nie forma zewnętrzna pisma, ale jego treść decyduje o tym, jaka jest intencja autora i do czego zmierza, zaś nieznajomość przez niego obowiązującego prawa, czy właściwych procedur nie może skutkować zaniechaniem przez organ należytego i wyczerpującego poinformowanie wnoszącego pismo o uprawnieniach i podjęcia próby uzyskania zgody na wszczęcie postępowania we właściwym trybie, a także nie może doprowadzić do poniesienia przez skarżącego szkody na skutek nieznajomości prawa.
Wskazując na powyższe, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kwoty wynagrodzenia według norm przepisanych za udział w postępowaniu kasacyjnym, oświadczając jednocześnie, że skarżący nie pokrył należności z tego tytułu ani w całości, ani w części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że skarżący wnosząc o sprostowanie niesatysfakcjonującego go orzeczenia, chciał wdrożyć taką procedurę administracyjną, która mogłaby skutecznie zweryfikować zaskarżone rozstrzygnięcie i nie wnikał w to, czy będzie to procedura oparta na art. 113 k.p.a., czy też na innej podstawie prawnej, w szczególności na art. 155 k.p.a. Tę kwestię pozostawił do rozstrzygnięcia organowi administracyjnemu, zaznaczając w pismach procesowych, że nie zna na tyle obowiązującego prawa, aby narzucać sposób procedowania w tej sprawie. Skarżący liczył, że wyrażając się jasno co do tego czego się domaga, spotka się z właściwą reakcją organów administracji.
Zdaniem skarżącego, rozbieżne i wewnętrznie sprzeczne jest stanowisko organów i orzekającego Sądu I instancji, bowiem z jednej strony organy i Sąd orzekły, że nie jest możliwe spełnienie żądania strony w drodze sprostowania, a jednocześnie podniosły, że żadna zmiana decyzji nie wchodzi w rachubę dlatego, że określenie terminu od kiedy trwała niepełnosprawność skarżącego w stopniu umiarkowanym jest prawidłowe i fakt ten nie budzi żadnych wątpliwości. W ten sposób, mimo procedowania w trybie art. 113 k.p.a., organy wydały nieformalnie rozstrzygnięcie w trybie art. 155 k.p.a., pozbawiając skarżącego możliwości zaskarżenia tej decyzji, naraziły go na szkodę i uniemożliwiły skuteczne dochodzenie swoich racji, co uszło uwadze Sądu I instancji , który powielił niejako błędy organów orzekających w niniejszej sprawie.
Po rozpatrzeniu powyższej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 82/10 uchylił wydany w niniejszej sprawie wyrok z dnia 27 października 2009 r. sygn. III SA/Wr 33/09 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania uznając, że wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, ze w rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 128 oraz art. 222 k.p.a. oraz § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności w zw. z art. 155 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 128 oraz art. 222 k.p.a. oraz § 15 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności w związku z art. 155 k.p.a., polegającym na błędnym uznaniu, że skarżący, wnosząc w dniu 18 sierpnia 2008 r. podanie, kierował swe żądanie w trybie art.113 § 1 k.p.a., stwierdził, że zarzut ten jest zasadny. Z zawartej bowiem w aktach administracyjnych dokumentacji wynika, że w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r. skarżący wnosił o "sprostowanie błędu technicznego" w pkt III orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, stwierdzając, że zamiast roku 2005 winien zostać wskazany rok 2003. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że biorąc pod uwagę użyte przez skarżącego sformułowanie, organ winien był w pierwszej kolejności pouczyć go o konsekwencjach zgłoszenia żądania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., wskazać tryby wzruszenia decyzji ostatecznej oraz wezwać skarżącego do zajęcia stanowiska w kwestii trybu i charakteru zgłoszonego żądania. Na organie administracji bowiem spoczywa wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek udzielania informacji stronom o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a obowiązek ten winien być rozumiany szeroko. Zauważył, powołując się na poglądy doktryny, że brak znajomości przepisów prawa może powodować nieudolne, a zwłaszcza w wielu przypadkach niezaspokajające w pełni interesu strony, określenie żądania. Wskazał, że dopiero po wypełnieniu przez organ obowiązku informacyjnego możliwe będzie ustalenie rzeczywistej treści zgłoszonego przez skarżącego żądania. Zawarte bowiem we wniosku z dnia 18 sierpnia 2008 r. sformułowanie: "sprostować błąd techniczny" może budzić uzasadnione wątpliwości co do trybu, w jakim żądanie zostało zgłoszone i charakteru zgłoszonego żądania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że nie ma wątpliwości, że skarżący żądnie swoje sformułował w kontekście trybu z art. 113 § 1 k.p.a., domagając się sprostowania oczywistej omyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyty przez skarżącego zwrot jest niejasny i nieprecyzyjny, w związku z czym Sąd II instancji uznał za zasadny również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił wydany w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji wyrok z dnia 27 października 2009 r. sygn. III SA/Wr 33/09 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o należnym od Skarbu Państwa wynagrodzeniu dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego za udzieloną pomoc prawną.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając z jednej strony na względzie treść zaskarżonych postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym toczącym się wskutek wniosku skarżącego H. B. z dnia 18 sierpnia 2008 r., z drugiej zaś treść wytycznych zawartych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 83/10, którymi to wytycznymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana, w myśl art. 190 p.p.s.a. jest związany, uznał, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego uchybienia formalne zaskarżonych orzeczeń dotyczące nienależytego wyjaśnienia i ustalenia przez rozpatrujące sprawę organy administracji treści żądania skarżącego sformułowanego we wniosku z dnia 18 sierpnia 2008 r. wszczynającym postępowanie administracyjne w sprawie i wyznaczającego przedmiot sprawy administracyjnej. We wniosku tym, skierowanym do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. skarżący podał, że zwraca się o uzupełnienie i sprostowanie orzeczenia tego organu nr[...], które w jego ocenie zawierają błędy. Wniósł o uzupełnienie orzeczenia o datę i miejsce wydania, których to elementów orzeczenie to, jak podał, nie zawiera oraz sprostowania "błędu technicznego" w pkt III orzeczenia. Podał, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od "08.03.2005 r." podczas, gdy jego zdaniem w sytuacji, gdy organ uchylił w całości orzeczenie ostateczne nr [...], nr [...] to winien był zmienić datę na dzień uchylenia orzeczenia, o czym mowa w uzasadnieniu orzeczenia na stronie 2. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, jak data ustalenia stopnia niepełnosprawności nie może być podany rok 2005, lecz zamiast "5" winno być "3", tj. "2003". We wniosku tym podał, że orzeczenie potrzebne mu jest do prowadzenia samodzielnego postępowania o nabycie praw do zabezpieczenia społecznego oraz, że oczekuje pozytywnego i niezwłocznego załatwienia sprawy w trycie do tego przewidzianym. W tych okolicznościach sprawy, jak zauważył w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, organ winien był w pierwszej kolejności pouczyć skarżącego o konsekwencjach zgłoszenia żądania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., wskazać tryby wzruszenia decyzji ostatecznej oraz wezwać skarżącego do zajęcia stanowiska w kwestii trybu i charakteru zgłoszonego żądania. Na organie administracji bowiem spoczywa wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek udzielania informacji stronom o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a obowiązek ten winien być rozumiany szeroko. Brak znajomości przepisów prawa może powodować nieudolne, a zwłaszcza w wielu przypadkach niezaspokajające w pełni interesu strony, określenie żądania. Dopiero po wypełnieniu przez organ obowiązku informacyjnego możliwe będzie - jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny - ustalenie rzeczywistej treści zgłoszonego przez skarżącego żądania. Zawarte bowiem we wniosku z dnia 18 sierpnia 2008 r. sformułowanie: "sprostować błąd techniczny" może budzić uzasadnione wątpliwości co do trybu, w jakim żądanie zostało zgłoszone i charakteru zgłoszonego żądania. Nie było w tych okolicznościach sprawy podstaw do przyjęcia przez organy obu instancji, że nie ma wątpliwości, że skarżący żądnie swoje sformułował w kontekście trybu z art. 113 § 1 k.p.a., domagając się sprostowania oczywistej omyłki. Użyty przez skarżącego zwrot "sprostować błąd techniczny" jest niejasny i nieprecyzyjny. Okoliczności te jednak winny być wyjaśnione na etapie postępowania administracyjnego zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 9 i art. 7 tego Kodeksu. Uchybienie przez organy rozpatrujące sprawę wyżej wskazanym przepisom postępowania administracyjnego skutkowało niewyjaśnieniem przedmiotu żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 18 sierpnia 2008 r., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powodowało zatem konieczność uchylenia wydanych w sprawie przez organy obu instancji postanowień.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji (pkt I wyroku).
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji winien pouczyć skarżącego o konsekwencjach zgłoszenia żądania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., wskazać tryby wzruszenia decyzji ostatecznej oraz wezwać skarżącego do zajęcia stanowiska w kwestii trybu i charakteru zgłoszonego żądania. Po wyjaśnieniu powyższych okoliczności ustalić w sposób prawidłowy przedmiot żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 18 sierpnia 2008 r. i rozpoznać sprawę we właściwym trybie zgodnie ze sprecyzowanym przez skarżącego wnioskiem oraz wydać w spawie właściwe orzeczenie.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, że postanowienie to w związku z jego treścią nie ma cech wykonalności (art. 152 p.p.s.a). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na przyznaną ustanowionemu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata kwotę 805,20 zł składają się koszty zastępstwa procesowego skarżącego w postępowaniu przed Sądem I instancji, który dwukrotnie rozpatrywał sprawę oraz wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Koszty te według oświadczenia złożonego w sprawie przez ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, nie zostały opłacone ani w części, ani w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło