I GSK 146/11

Sygn. akt I GSK 146//11 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "N." Spółki z o.o. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 644/10 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "N." Spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 644/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odrzucił skargę "N." Spółki z o.o. z siedzibą w L., zwanej dalej "skarżącą" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 30 września 2010 r. skarżąca została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi z dnia 24 sierpnia 2010 r. poprzez złożenie wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień złożenia skargi. Sąd pierwszej instancji przyjął, że pomimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie uzupełniła wskazanego braku formalnego skargi i w związku z tym na mocy art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a." skarga podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), dalej "u.p.s.a.", i art. 45 Konstytucji RP poprzez niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie zarządzenia z dnia 28 września 2010 r. o wezwaniu i wezwania z dnia 30 września 2010 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżącego z dnia 24 sierpnia 2010 r. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2010 r.; 2. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., art. 28 § 1 p.p.s.a. i art. 29 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w zarządzeniu i wezwaniu braku formalnego jakim dotknięta była odrzucona skarga, bądź ewentualnie nieprawidłowe wskazanie rzeczywistego braku formalnego jakim dotknięta była odrzucona skarga; 3. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1, § 5, § 6 ust. 2 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006 r. o ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasadach udzielania informacji z Rejestru i udostępniania kopii dokumentów z katalogu oraz Załącznikami nr 1 i 2 do tego rozporządzenia, poprzez wezwanie do złożenia dokumentu niemożliwego do uzyskania z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (KRS); 4. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych poprzez niepołączenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi z wezwaniem do uiszczenia wpisu; 5. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowego wezwania skarżącego do usunięcia jej braków formalnych, co spowodowało, iż termin do uzupełnienia braków nie zaczął biec, a wezwanie pozbawione było sankcji, a zatem nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie tego przepisu. W uzasadnieniu podniesiono, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2010 r. oraz doręczone skarżącemu wezwanie z dnia 30 września 2010 r. do usunięcia braków formalnych skargi zostało sformułowane w sposób niepełny i nieprecyzyjny. Zdaniem kasatora skoro ww. wezwanie budziło wątpliwości, to nie można z niego wywodzić skutków prawnych niekorzystnych dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, zatem ocena zasadności skargi kasacyjnej zostanie dokonana w nawiązaniu do sformułowanych w niej zarzutów. Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie zrobią, sąd uprawniony jest w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać je do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Jednak niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości. W wezwaniu należy dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania uniemożliwia zastosowanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Formułując treść wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych należy również mieć na względzie fakt, czy strona jest w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika czy nie. Zgodnie bowiem z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W niniejszej sprawie wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi było nieprecyzyjne. Sąd wezwał bowiem skarżącą do nadesłania "wypisu z KRS-u, aktualnego na dzień złożenia skargi". Po pierwsze jak słusznie podnosi skarga kasacyjna przedmiotowe wezwanie nie wskazuje faktycznego braku jakim była dotknięta wniesiona przez skarżącego skarga, polegającego na niedołączeniu dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu skarżącej spółki. Ponadto zasadnie kasator zwrócił uwagę, że w wezwaniu posłużono się nieprawidłowym oznaczeniem dokumentu, jaki mógł posłużyć do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z rejestru i udostępniania kopii dokumentów z katalogu (Dz. U. z 2006 r. Nr 247, poz. 1811 ze zm.), dalej: "rozporządzenie" Centralna Informacja wydaje na wniosek odpisy, wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje z Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie danych wyszukanych w rejestrze, dokładnie odpowiadających danym zawartym we wniosku. Zatem Centralna Informacja nie wydaje wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego do którego przedłożenia wezwał skarżącą Sąd pierwszej instancji. Wezwanie to nie wskazuje również czy żądany odpis z Krajowego Rejestru Sądowego ma być pełny czy aktualny. Natomiast stosowanie do treści § 5 rozporządzenia odpis z rejestru może być pełny lub aktualny. Żądanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. przedstawienia aktualnego na dzień wniesienia skargi odpisu (wskazanego jako wypis) z KRS było w omawianej sprawie niezasadne również z tego względu, że w świetle § 6 ust. 2 rozporządzenia aktualny odpis zawiera aktualną treść wpisów w rejestrze pod danym numerem KRS. Aktualna treść wpisu w rozumieniu omawianego przepisu dotyczy zatem stanu na dzień wystawiania odpisu. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wezwanie o złożenie "aktualnego na dzień wniesienia skargi" odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego otrzymała po złożeniu skargi, a więc aktualny odpis z KRS mogłaby uzyskać tylko po tej dacie, a taki z kolei odpis nie byłby "aktualny" na dzień wniesienia skargi i nie dawałby obrazu, czy w dacie wniesienia skargi osoba która ją podpisała była uprawniona do reprezentowania spółki. Z powyższych powodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i dlatego też Sąd ten na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł natomiast podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wynika to z faktu, że art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).