II SA/Rz 464/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Zarządu Województwa [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Zarządu Województwa [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia na rzecz Województwa [...] postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonej w gm. [...] obr. T., oznaczonej jako działka nr 2433/2 o pow. 0,0015 ha, zajetej pod pobocze z istniejącym rowem, a stanowiących część pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 985. W uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji Wojewoda powołując się na treść art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.) podniósł, że przepisy tej ustawy ograniczają wywłaszczanie nieruchomości do obszarów przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem organu, rozszerzanie zakresu obowiązywania tych przepisów o grunty nie objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i te dla których nie wydano indywidualnych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, jest nieuprawnione i nieuzasadnione przepisami prawa. Fakt, ze budowa i utrzymanie dróg jest celem publicznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania decyzji wywłaszczeniowej. Na decyzję tę Zarząd Województwa złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący naprowadził, że w związku z trwającą regulacją prawa własności Województwa do nieruchomości leżących w pasach dróg wojewódzkich stwierdzono, że pojedyncze działki, tak jak będąca przedmiotem skargi, stwarzają problemy w toku regulacji stanu prawnego dróg, hamują wpis w księgach wieczystych i mogą być nabyte na cel publiczny jedynie przez wywłaszczenie. W ocenie skarżącego, drogi publiczne, ich budowa, utrzymanie i przebudowa, stanowią cel publiczny. Przesądza o tym treść art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym celem publicznym jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego a także łączności publicznej i sygnalizacji. Zdaniem skarżącego oznacza to, że utrzymywanie i wykonywanie robót budowlanych dróg publicznych jest odrębnym celem publicznym, który jest realizowany także po wykonaniu inwestycji polegającej na budowie takiej drogi. Konsekwencją jest więc, że sporna działka nr 2433/2 zajęta pod pobocze i rów, stanowiąca część pasa drogowego drogi wojewódzkiej, spełnia warunki do wydania decyzji wywłaszczeniowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe, rozpoznając skargę Zarządu Województwa [...] Sąd przede wszystkim ustalił, że decyzja organu I instancji - Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. [...] została doręczona skarżącemu w dniu 31 grudnia 2009 r. /pieczęć i data na zwrotnym poświadczeniu odbioru/ z prawidłowym pouczeniem o trybie i sposobie do złożenia odwołania. Odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżący złożył za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w dniu 18 stycznia 2010 r. pismem datowanym 15 stycznia 2010r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 129 § 2 Kpa. W świetle takiego ustalenia, postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem przez skarżącego - Zarząd Województwa [...] winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zgodnie z treścią art. 134 Kpa. Decyzja bowiem organu I instancji, po bezskutecznym upływie terminu określonego art. 129 § 2 Kpa stała się ostateczna i nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych art. 58 Kpa. Skoro Wojewoda takich procedur nie zastosował, nie był organem uprawnionym do rozpoznania odwołania w postępowaniu odwoławczym. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy przez organ wyższej instancji. W ugruntowanym poglądzie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 Kpa /B. Adamiak J. Borkowski Postępowanie administracyjne str. 576, a także uchwała NSAzdnia 12.10.1998 r. OPS 11/98 ONSA1999/1/4/. Z mocy art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji. Wystąpienie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, której wydanie w ustalonym stanie faktycznym było niedopuszczalne z podanych wyżej przyczyn oznacza, że załatwienie sprawy nie zależy od interpretacji przepisów prawa materialnego czego domaga się skarżący. Z tych też powodów Sąd nie odniósł się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, jak i skierowanych do niego zarzutów. Z tych też powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 cyt. wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji.