II SA/Kr 1028/10

WyrokWSA w Krakowie2010-11-08

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mariusz Kotulski, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia lub odroczenia spłaty opłaty planistycznej, wydana na podstawie uchwały rady gminy, która odwołuje się do uchylonego przepisu ustawy o finansach publicznych, jest ważna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy, stanowiąca podstawę wydania decyzji, odwołuje się do uchylonego przepisu ustawy o finansach publicznych z 2005 r. W ocenie sądu, w świetle obecnie obowiązującego art. 59 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., brak jest podstaw do wydania takiej uchwały, co oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Jednakże, sąd nie stwierdził nieważności decyzji, powołując się na przepis art. 134 § 2 PPSA (zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego) oraz art. 156 § 1 pkt 2 KPA (przesłanka braku podstawy prawnej musi być oczywista, a w tym przypadku nie jest). Ponadto, sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Stan faktyczny
K.L. złożył wniosek o umorzenie 75% opłaty planistycznej i odroczenie spłaty pozostałej kwoty. Wójt Gminy odmówił umorzenia i odroczenia, ale rozłożył część opłaty na raty i zobowiązał do jednorazowej wpłaty pozostałej części. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu, Wójt wydał decyzję, która została utrzymana w mocy przez SKO. K.L. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwą wykładnię uchwały rady gminy i utożsamienie sytuacji materialnej strony z sytuacją rodziny. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, wysokimi wydatkami i potrzebą sprzedaży nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności gminy z tytułu opłaty planistycznej skargę oddala Decyzją z dnia [...].01.2010 r., (znak: [...]) Wójt Gminy S. działając na podstawie § 3, § 4, § 5 , § 6 i § 8 Uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 28.04.2009r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazania organów do tego uprawnionych (Dz.Urz. Woj. [...] - zwanej dalej Uchwałą) po ponownym rozpatrzeniu wniosku K.L. z dnia 8.12 2008r. oraz wniosku z dnia 26.05. 2009r., uzupełnionego w dniu 16.07. 2009 r. 1. odmówił K.L. umorzenia 75% (tj. kwoty 83.220,00zł) opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustalonej prawomocną Decyzją Wójta Gminy S. z dnia 18.11.2008r. Nr [...] , 2. odmówił odroczenia spłaty należnej kwoty na 24 miesiące, w ten sposób, aby pierwsza rata przypadała na dzień 31.07.2011r., a ostatnia na dzień 30.09.2012r. 3. rozłożył K.L. część opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 60.960,OOzł na 20 rat płatnych w kwotach i terminach szczegółowo określonych decyzją 4. w pozostałej części opłaty tj. w wysokości 50 OOO.OOzł zobowiązał K.L. do wpłaty jednorazowej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1). W dniu [...].11. 2008r. została wydana decyzja Wójta Gminy S. Nr [...] ustalająca wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 110.960,00 zł. 2). 9.12. 2008r, K.L. złożył wniosek o rozłożenie ustalonej opłaty planistycznej na 20 równych rat w wysokości 5 548,00 zł płatnych od miesiąca stycznia 2009 r., motywując go tym, iż opłata jest bardzo wysoka i naliczona w dużym odstępie czasu od daty sprzedaży oraz, że większość kwoty otrzymanej ze sprzedaży działki przeznaczył na cele mieszkaniowej. 3). zgodnie z żądaniem organu, zostało załączone zeznanie podatkowe roczne PIT 37, z którego. wynika, że K.L. osiągnął dochód brutto [...] zł., a jego żona [...] zł., 4). pierwszą decyzją z dnia [...].01.2009r. odmówiono rozłożenia na raty naliczonej opłaty ale decyzją (znak: [...]) z dnia [...].03. 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania zarzucając organowi I instancji lakoniczność uzasadnienia decyzji i nie wyjaśnienie sytuacji materialnej dłużnika. 5). w dniu 23.04.2009 r. Urząd wezwał K.L. do doręczenia wszelkich dowodów określających aktualną sytuację materialną i życiową rodziny. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 26.05.2009 r., K.L. złożył pismo, w którym domaga się umorzenia 75% naliczonej opłaty tj. kwoty 83.220,00zł i rozłożenia pozostałej kwoty tj. 27.740,00zł na 10 równych rat płatnych od czerwca 2009r., Wnioskodawca, przedłożył informacje o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2008r., osiągniętych przez niego i żonę I.,( PiT 11) informację z dnia 28.02.2009r. i 16.03.2009r. o zmianie oprocentowania kredytu z harmonogramem spłaty kredytu wystawioną przez Bank [...], rachunek zysków i strat za okres od 1.01. 2008r. do 31.12. 2008r. wystawiony przez [...] sp. z o.o. K, 6). decyzją z dnia [...].06. 2009 r., uwzględniono wniosek K.L. z dnia 9.12.2008 r., o rozłożenie na raty opłaty planistycznej, odmówiono natomiast umorzenia 75% opłaty planistycznej, odmówiono też odroczenia zapłaty należności na 24 miesiące, w ten sposób, aby pierwsza rata przypadała na dzień 31.07.2011r., a ostatnia na dzień 30.09.2012 r. Uwzględniając wniosek o rozłożenie na raty oparto się na dokumentach złożonych w toku postępowania przyjmując, że za rozłożeniem na raty wierzytelności przemawiają względy społeczne, tj. podane w piśmie trudności ze spłatą kredytu zaciągniętego na zakup domu, w którym rodzina wnioskodawcy mieszka (podstawa prawna § 6 Uchwały). Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...]09. 2009r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło organowi l instancji, iż nie końca wyjaśnił w postępowaniu dowodowym sprawy związane z trudną sytuację strony i jego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało również na to, że zastosowana ulga nie powinna być fikcją, lecz rozłożenie opłaty na raty powinno uwzględniać aktualny stan i możliwości materialne strony, 7). z oświadczenia wnioskodawcy z dnia 16.11.2009 r., wynika, że jego rodzina osiąga dochody w wysokości; [...]zł netto – K.L. oraz [...] zł netto jego żona I. Rodzina posiada dom jednorodzinny o pow. 220 m2, komfortowy, wybudowany w 2002 r. i drugi dom wybudowany w 2008r, również komfortowy, samochód marki [...]o wartości 10 OOO.OOzł, na koncie wykazano środki w wysokości 50. 000,00 zł. Rodzina składa się z 4 osób, w tym dzieci w wieku 9 i 6 lat. Jako wydatki strona ujawniła spłatę kredytu w wysokości 10.500,00 zł miesięczne , wydatki na naukę dzieci 500,00 zł, stałe koszty utrzymania domu 4.000,00 zł. Łącznie strona zadeklarowała wydatki miesięcznie w wysokości 15.000,OOzł. 8). § 6 Uchwały określa, kiedy Wójt może wierzytelność rozłożyć na raty, a w § 4 kiedy może wierzytelność umorzyć, pozostawiając nadto Wójtowi ocenę sytuacji dłużnika do uznania 9) wykazane wydatki miesięczne są znaczne, jednakże sytuacja materialna rodziny z uwzględnieniem deklarowanych przychodów, wartości posiadanych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności nie uzasadnia umorzenia 75% naliczonej opłaty planistycznej. Wnioskodawca nie spełnia przesłanek zawartych w obecnie jak i poprzednio obowiązującej uchwały co do umorzenia wierzytelności ponieważ dochód w jego rodzime w roku 2007 jest wyższy niż 351 zł na osobę zgodnie z obowiązującą wówczas Uchwałą Nr [...]Rady Gminy S. z dnia 27 kwietnia 2006r. i w 2008 r., jest wyższy niż 702 zł na osobę. Sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy pozwala na spłatę wierzytelności w sposób taki jak wynika to z sentencji decyzji tzn. część opłaty w wysokości 50.OOO.OOzł zostanie wpłacona jednorazowo, pozostała zaś część w wysokości 60.960,00zł zostanie spłacona w ratach zgodnie z rozstrzygnięciem. Rozwiązanie takie uzasadnione jest faktem, iż strona zadeklarowała oszczędności w środkach pieniężnych na rachunkach bankowych w kwocie 50.000,OOzł. należy wziąć pod uwagę również majątek ruchomy i możliwości renegocjacji z bankiem spłaty kredytu. Gmina nie może ponosić ryzyka podejmowanych przez wnioskodawcę inwestycji, a wnioskodawca wiedział, że opłatę należy uiścić. Otrzymał zapłatę za nieruchomość. Przed sprzedażą mógł się zwrócić do Urzędu o wstępne określenie wysokości opłaty na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. 10) wniosek o odroczenie spłaty należnej kwoty na 24 miesiące został rozpatrzony negatywnie, ponieważ strona nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów na to, iż takie odroczenie skutkowało będzie zwiększeniem możliwości spłaty zadłużenia. Zawarta w piśmie z dnia 16 lipca 2009 r., informacja o restrukturyzacji zadłużenia i zamiarze sprzedaży jednego z posiadanych domów jest mało konkretna. Od dnia złożenia powyższego pisma tj. od 17.07.2009r. do dnia, kiedy strona zapoznała się z aktami sprawy, tj. 6.01. 2010r. upłynęło wystarczająco dużo czasu, aby strona mogła przedstawić dowody, że zamierzona sprzedaż domu i restrukturyzacja zadłużenia są faktycznie realizowane. Takich dowodów nie przedstawiła. Odwołanie K.L. od rozstrzygnięć zawartych w pkt 2 i pkt 3 decyzji organu l instancji, nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].05.2010 r., (znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje. A, zapisy Uchwały oparte są o konstrukcję tzw. uznania administracyjnego, co wynika z ich brzmienia oraz z użycia wyrazu "może". Oznacza to, że w wypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym, organ działając na wniosek dłużnika może udzielić ulgi określonej tymi przepisami. Stanąć należy jednakże na stanowisku, iż nawet w sytuacjach wystąpienia ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego, o których mowa w art. 43 dotychczas obowiązującej ustawy o finansach publicznych (odpowiednio przepis art. 59 aktualnie wiążącego aktu prawnego ustawy o finansach publicznych) organ ten nie jest bezwzględnie zobowiązany umorzyć, odroczyć termin spłaty czy też rozłożyć na raty zaistniałe zaległości, bowiem zastosowanie wobec dłużnika wskazanej instytucji traktowane być musi jako przywilej dłużnika, a nie jego prawo. Przytoczone przepisy mają więc charakter wyjątkowy w tym sensie, że stwarzają możliwość uwzględnienia sytuacji szczególnych, których nie uwzględniły przepisy regulujące powstanie danego obowiązku. Mając to na uwadze podkreślić należy, iż zasadą pozostać musi płacenie zobowiązań wobec Gminy w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, a jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia zobowiązań, przejawia się bowiem zasada równości i sprawiedliwości wszystkich zobowiązanych względem prawa. B. przesłanki warunkujące zastosowanie przez organ ulgi w stosunku do dłużników Gminy S. zostały sformułowane w Uchwale. W analizowanym przypadku pod rozwagę wzięto kryterium sytuacji materialnej dłużnika oraz względów społecznych, badając tym samym spełnienie kryterium ważnego interesu dłużnika, o którym mowa w art. 43 i art. 59 odpowiednio poprzednio i aktualnie obowiązującej ustawy o finansach publicznych oraz wysłowione w zapisie § 4 pkt 1 i § 6 ust. 1 tej uchwały kryterium uzasadnionych ważnych względów społecznych, losowych lub gospodarczych zobowiązanego. Organ l instancji poczynił ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i życiowej Zobowiązanego, tj. skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla dłużnika. O istnieniu trudnej sytuacji materialnej dłużnika oraz ważnych względach społecznych nie może decydować jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, gdzie wysoką rangę mają między innymi życie i zdrowie ludzkie, a także możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie własne i ewentualnie swojej rodziny. Dyrektywa ta jest pojęciem nieostrym, dlatego treść tej dyrektywy musi być ustalona i określona w każdej, konkretnej sprawie. Dla organu administracyjnego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie musi ustalić, określić i ocenić, czy istotnie uiszczenie wymaganego świadczenia może niekorzystnie wpłynąć na sytuację materialną dłużnika. . poczynione przez organ l instancji ustalenia faktyczne jak i ich ocenę Kolegium uznało za prawidłowe. Przy ustalaniu stanu majątkowego odwołującego się nie można pominąć kwoty 745.831,50 zł pochodzącej ze sprzedaży nieruchomości obejmującej działkę nr [...] oraz parcel gruntowych zawierających się w działce nr [...] o łącznej powierzchni 2,5422 ha. Mając więc na względzie powyższe okoliczności oraz wysokość stałego dochodu - przy jednoczesnym ich zestawieniu z ponoszonymi przez Stronę wydatkami - brak jest uzasadnienia dla twierdzenia odwołania, iż nałożenie na Odwołującego się zobowiązania do jednorazowego świadczenia 50.000,00 zł zagrozi stabilności finansowej Jego rodziny oraz pozbawi ją zabezpieczenia przy niepewnej ogólnej sytuacji gospodarczej w Polsce, która może pozbawić Stronę pracy. Takie zabezpieczenie może bowiem stanowić druga posiadana przez Stronę nieruchomość bądź środki uzyskane z jej ewentualnej sprzedaży. Na marginesie wypada też nadmienić, iż skoro zarobki Odwołującego się wzrosły o ok. 3.500,00 zł w przeciągu 6 miesięcy ([...]), sytuacja finansowa firmy zatrudniającej Odwołującego wydaje się być stabilna, a zagrożenie utraty pracy przez Stronę mało realne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł K.L. i zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) Naruszenie prawa procesowego, to jest art. 8 k.p.a, poprzez dowolne rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków strony, 2) Naruszenie prawa materialnego, to jest art. § 6 ust. 1 uchwały Rady Gminy S. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i utożsamienie sytuacji materialnej strony z sytuacją materialną jej rodziny, 3) Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 2 § 1 pkt. 1 u.o.p. (?) poprzez jego niezastosowanie, - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że : - skarżący wielokrotnie kierował do organu wniosek o odroczenie spłaty wierzytelności oraz rozłożenie całości kwoty na raty, motywując go nie czym innym, ale trudną sytuacją materialną, w jakiej Skarżący obecnie się znajduje. Wprawdzie wraz ze swoją żoną osiąga miesięcznie relatywnie wysokie dochody - tj.16 000 zł, jednakże ponoszone przez nich wydatki rzędu 15 000 zł (w tym m.in. spłata kredytu w ratach w wysokości [...] zł), powodują, iż pozostaje im do dyspozycji jedynie kwota 1500 zł, która z pewnością nie pozwala na utrzymanie 4-osobowej rodziny, nie mówiąc już o spłacie należności w miesięcznych ratach przekraczających kwotę 3000 zł. - jawi się pytanie czy nałożony na Skarżącego obowiązek uiszczenia jednorazowo części należności w wysokości 50.000 zł, odpowiadającej jednocześnie kwocie zgromadzonych przez skarżącego oszczędności, nie godzi w zasady współżycia społecznego. - Skarżący wielokrotnie podnosił, iż odroczenie spłaty kredytu ma na celu sprzedaż posiadanej przez niego nieruchomości, co jak powszechnie wiadomo jest procesem wymagającym czasu i cierpliwości, zważywszy zwłaszcza na obecny okres stagnacji na rynku nieruchomości. - zdaniem skarżącego całokształt okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, a przede wszystkim niemożliwość renegocjacji warunków kredytu oraz czas potrzebny na dokonanie transakcji sprzedaży domu, wskazuje na zaistnienie ważnych względów społecznych, gospodarczych uzasadniających przyznanie ulgi polegającej na odroczeniu spłaty wierzytelności oraz rozłożeniu całej kwoty na raty, stąd też wniosek o niewłaściwym zastosowaniu przez organ § 6 ust. 1 uchwały rady Gminy S. , przyznającego organowi w w/w przypadkach kompetencję do przyznania przedmiotowej ulgi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. wydaną na podstawie §3, §4, §5,§6i§8 Uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 28.04. 2009r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazania organów do tego uprawnionych (Dz.Urz. Woj. Mał. Nr 307, poz. 2226 - zwanej dalej Uchwałą). W pierwszym rzędzie rozważenia wymaga podstawa prawna decyzji. Otóż podstawą tą są przepisy uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 28.04.2009 r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazania organów do tego uprawnionych. Uchwała ta wydana została na podstawie art. 43 ust.1 i 2 ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr. 249 póz. 2104 - zwaną dalej ustawą o finansach publicznych z 2005 r.). Art. 43 uchylony został przez art. 85 ustawy z dnia 27.08.2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.nr.157poz.1241) z dniem 1.01. 2010 r, a do dnia uchylenia miał następującą treść: Art. 43. 1. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym mogą być umarzane, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 3. 2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, oraz wskaże organ lub osobę do tego uprawnioną. Ustawa o finansach publicznych z 2005 r., zastąpiona została ustawą z dnia 27.08. 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.nr.157 poz.1240 - zwaną dalej ustawą o finansach publicznych z 2009 r.). Co dopiero przywołana ustawa nie zawierała uregulowania identycznego jakie zawarte było w ustawie o finansach publicznych z 2005 r., zawierała natomiast regulację podobną zawartą w art. 59 o treści: Art. 59. 1. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. 2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. 3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1. 4. Do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55-58, z tym że uprawnienia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego. Różnica miedzy treścią obu uregulowań wydaje się być oczywista, o ile bowiem regulacja zawarta w art. 43 ustawy o finansach publicznych z 2005 r., dotyczyła wszelkich należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, to regulacja zawarta w art. 59 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., dotyczy tylko należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny. W sprawie chodzi o należność gminy z tytułu tzw. opłaty planistycznej. Opłata ustalona w planie miejscowym związana z wzrostem wartości nieruchomości (tzw. opłata planistyczna), nie ma charakteru cywilnoprawnego bowiem źródłem jej powstania są przepisy materialnego prawa administracyjnego zawarte w art. 36 ust. 4 ustawy 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.nr.80 poz.717). Tak więc, w świetle obecnie obowiązującego art. 59 ust.1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r.., brak jest podstaw do wydania takiej uchwały jaka stała się podstawą wydania kontrolowanych decyzji. Uchwała Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 28.04.2009r, odwołuje się wprost do zapisu art. 43 ust.1 i 2 ustawy o finansach publicznych z 2005 r, skoro więc w dniu wydawania decyzji nie obowiązywała ustawa stanowiąca podstawę jej wydania, przeto byt prawny aktu niższego rzędu nie może być uznany za obowiązujący. W takiej sytuacji decyzja organu l instancji wydana została bez podstawy prawnej i na tym stanowisku stoi Sąd w składzie orzekającym. Jednakże na przeszkodzie stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji stoi przepis art. 134 § 2 In fine p.o.p.s.a. Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego nie ma zastosowania gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Wydawać się więc może, że Sąd, skoro stwierdza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej winien odstąpić od reguły reformatio in peius. W ocenie Sądu tak postąpić nie można. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt.2) p.o.p.s.a sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Art. 156 § 1 pkt. 2 kpa pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zarówno w orzecznictwie jak i literaturze przyjmuje się, że przesłanka braku podstawy prawnej czy rażącego naruszenia prawa musi być oczywista. Tak w sprawie niniejszej nie jest, na co wskazuje choćby wywód Kolegium w którym dostrzega się zamianę przepisów i przywołuje się treść art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r., Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.nr.157 poz.1241) który stanowi, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu błąd Kolegium polega na tym, że przyjmuje, iż podstawą wszczęcia niniejszej sprawy są przepisy ustaw o finansach publicznych czy to z 2005 r., czy też z 2009 r. Ustawy te dały jednostkom samorządu terytorialnego prawo określenia zasad na podstawie których należności im przypadające ( o różnicach była mowa wyżej) mogą być umarzane, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty. Tak więc, podstawę prawną orzekania zawierają przepisy uchwał i one stanowią podstawę wszczęcia postępowania. Uchwała Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 28.04.2009 r., nie zawiera żadnych przepisów przejściowych po za tym, że w § 13 stanowiła, iż wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Gdyby nawet nie podzielić wyżej przedstawionego stanowiska Sądu nie można podzielić zarzutów skargi, że zaskarżona decyzja czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo w stopniu prowadzącym do uwzględnia skargi. Prawidłowo Kolegium stoi na stanowisku, że tego typu decyzja oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. Uchwała określiła kiedy można odraczać płatność należności i rozkładać ją na raty. Organy zebrały materiał i właściwie go oceniły - nie można im zarzucić aby ta ocena była dowolna, sprzeczna z materiałem dowodowym czy zasadami doświadczenia życiowego lub zasadami prawidłowego rozumowania. Nie można dopatrzeć się zarzucanego naruszenia art. 8 kpa czy § 6 uchwały. Nie można im zarzucić, że naruszyły art. 8 kpa "poprzez dowolne rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków strony". Rozstrzygnięcie w zakresie stanu faktycznego organy oparły o materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego a jego ocena należy do organów ( art. 77 kpa). § 6 uchwały jako przesłanki odroczenia spłaty należności czy jej rozłożenia na raty wymieniono ważne względy społeczne, losowe lub gospodarcze a także sytuację materialną. W tym kontekście nie do końca zrozumiały jest zarzut naruszenia § 6 uchwały "poprzez jego niewłaściwą wykładnię i utożsamienie sytuacji materialnej strony z sytuacją materialną jej rodziny". Skarżący w skardze także zarzuca "naruszenie przepisów postępowania, to jest a/t 2 § 1 pkt. 1 u.o.p". Sąd nie mógł odnieść się do tego zarzutu bowiem nie mógł rozszyfrować skrótu " u.o.p", podobnie zresztą jak i pełnomocnik skarżącego i sam skarżący ( zob. protokół rozprawy z dnia 8.11.2010 r.). Mając na uwadze wyżej naprowadzone okoliczności na podstawie art. 151 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło