I GZ 459/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 881/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 881/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił L. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Uzasadniając postanowienie Sąd I instancji wskazał, że w dniu 27 sierpnia 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarga L. B. na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek (uzupełniony pismami z 15 października 2010 r. i 3 listopada 2010 r.) skarżący wyjaśnił, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą około 20 lipca 2010 r. wyjechał do Niemiec i Holandii w celu zakupu samochodów. Tam zachorował i przez kilkanaście dni, tj. do 2 sierpnia 2010 r., sam leczył objawy przeziębienia, m.in. przyjmując leki przeciwgrypowe. Po powrocie do kraju (10 sierpnia wieczorem) przystąpił do kończenia treści skargi. Oświadczył, iż nie posiada dowodów potwierdzających podniesione okoliczności, gdyż na granicach nie są stemplowane paszporty. Spał w samochodzie. Jednocześnie podniósł, iż uchybienie terminu wiąże się dla niego z ujemnymi skutkami, gdyż jest narażony na zapłatę niesłusznie naliczonego cła i podatku. Jego przedłużony i nieplanowany pobyt za granicą naraził go na straty materialne, gdyż przez kilkanaście dni został wyłączony z działalności gospodarczej, co skutkowało obniżeniem dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek skarżącego, uznał, że okoliczności podnoszone przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. Zdaniem Sądu skarżący wbrew treści art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu 9 lipca 2010 r. Zatem skarżący mógł się zapoznać z jej treścią przed dniem wyjazdu za granicę, który nastąpił około 20 lipca 2010 r. Poza tym w ocenie Sądu I instancji wyjazd ten z racji prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży pojazdów sprowadzanych z zagranicy, nie był zdarzeniem nagłym i nieplanowanym. Sąd nie dał wiary argumentacji skarżącego, że będąc poważnie chory, nie korzystał z opieki zdrowotnej w Niemczech i spał w samochodzie przez kilkanaście dni. W ocenie Sądu wyjazd przedsiębiorcy poza granice kraju, w celach gospodarczych, nie może zostać uznany za przesłankę do przywrócenia terminu, skoro nie dołożył on należytej staranności aby zadbać o terminowe sporządzenie i wniesienie skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając zażalenie, skarżący podniósł, że niezachowanie terminu do złożenia skargi jest następstwem okoliczności niezależnych od strony. Ponadto skarżący stwierdził, że nie mógł przewidzieć, a nawet przypuszczać, że będzie chorować podczas wyjazdu za granicę. Skarżący podniósł również, że nie mógł wnieść skargi przed wyjazdem, bowiem nie można oczekiwać od strony aby wniosła skargę do Sądu w terminie tygodnia, skoro ma na tą czynność ponad cztery tygodnie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do zachowania skarżącego należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu do złożenia skargi był wyjazd skarżącego za granicę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący w zażaleniu podnosił, że niezachowanie terminu do złożenia skargi jest następstwem okoliczności niezależnych od strony, bowiem nie mógł przewidzieć, a nawet przypuszczać, że będzie chorować podczas wyjazdu. Skarżący nie przedłożył jednak żadnych dokumentów, takich jak np. dokumentacja lekarska, które mogłyby tą okoliczność uprawdopodobnić. Niczym nie poparte twierdzenia strony są, zdaniem Sądu niewystarczające, aby uznać że skarżący uprawdopodobnił, iż nie dokonał czynności bez własnej winy. Podkreślić także należy, że przed wyjazdem skarżącego za granicę została mu skutecznie doręczona zaskarżona decyzja, w której skarżący został prawidłowo pouczony przez organ o sposobie i terminie złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący wyjeżdżając za granicę powinien zadbać o to, by uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminów procesowych. Zdaniem Sądu w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę i posiadając wiedzę o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi, mógł ustanowić pełnomocnika do reprezentowania w sprawie podczas jego nieobecności. Zważyć należy, iż pełnomocnikiem strony może być także inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony postępowania oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji zasadnie w tej sytuacji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.