II OZ 546/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1589/10 w przedmiocie oddalenia wniosku o zmianę postanowienia w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2010 r., znak: (...) w przedmiocie wniosku o wyłączenie organu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. odmówił przyznania R. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt OZ 67/11. W dniu 5 kwietnia 2011 r. R. K. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, że był to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potraktował go jako wniosek o zmianę ww. postanowienia z dnia 14 grudnia 2010 r. odmawiającego przyznania R. K. prawa pomocy i po jego rozpoznaniu, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1589/10, oddalił wniosek. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącą jest tożsamy z żądaniem zawartym we wniosku o prawo pomocy rozpoznanym prawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. Sąd wskazał, że z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż. Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 37,20 m ² i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez siebie oraz małżonka w łącznej wysokości 3.566 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że ma na utrzymaniu zwierzęta domowe. Wyszczególniła, że ponosi miesięcznie m.in. koszty: opłatę za czynsz w wysokości 211,38 złotych, opłatę za energię w wysokości 164 złotych, opłatę za telefon w wysokości 138,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 53,00 złotych, paliwo do samochodu 200,00 złotych, węgiel 150,00 złotych, drewno 100,00 złotych, leki 200 złotych, wydatki na weterynarza 80 złotych. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, aby okoliczności sprawy uległy zmianie, tj. by istotnemu pogorszeniu uległa jaj sytuacja materialna. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia z dnia 14 grudnia 2010 r. Zażaleniem R. K. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu: 1) naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i wyrażające się oddaleniem wniosku o zwolnienie z opłaty od skargi, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu przez sąd, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, 3) nierozpoznanie istoty sprawy polegające na nieuwzględnieniu wszystkich wydatków do wszystkich sądów oraz złośliwego wydawania licznych decyzji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że Sąd I instancji prawidłowo zakwalifikował wniosek z dnia 5 kwietnia 2011 r. jako wniosek o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 14 grudnia 2010 r. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. Sąd, po rozpoznaniu wniosku R. K., odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W związku z tym, że R. K. ponownie wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zasadnie Sąd uznał, że wnosi o zmianę postanowienia odmawiającego jej prawa pomocy w trybie ww. przepisu. Wskazany powyższej art. 165 p.p.s.a. możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Jeżeli natomiast po wydaniu postępowania niekończącego postępowania w sprawie zgłoszono ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, to podlega on rozpoznaniu, a w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności podlega oddaleniu (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, s. 443). Porównując złożony przez skarżącą formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoznany prawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. oraz wniosek, który wszczął niniejsze postępowania należy stwierdzić, że słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż sytuacja materialna skarżącej nie uległa istotnemu pogorszeniu, które uzasadniałoby zmianę ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2010 r. i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Otrzymywany przez skarżącą jak i jej męża dochód jest dochodem stałym, a skarżąca będąc świadomą prowadzonego postępowania sądowego powinna zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią jej partycypowanie w jego kosztach, które na obecnym etapie postępowania zamykają się w kwocie 100 zł. Zasadą jest bowiem, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek uczestniczenia w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego. Skarżąca wskazuje w zażaleniu na uczestniczenie w licznych postępowaniach, zarówno przed sądem powszechnym, jak również sądem administracyjnym. Prowadzenie licznych postępowań nie jest jednak przesłanką przyznania prawa pomocy - strona decydując się na prowadzenie wielu postępowań sądowych musi liczyć się z faktem, że każde z nich będzie wiązało się z obowiązkiem partycypowania w jego kosztach, a sytuacja finansowa strony będzie rozpoznawana odrębnie w każdej ze spraw. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.