VII SA/Wa 1440/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-09
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej może zostać wydana, jeśli od momentu wydania tej pierwszej decyzji upłynął długi okres czasu i nastąpiły nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo oceniły decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego jako rażąco naruszającą przepisy prawa budowlanego z 1974 r. (art. 40 i 42), a zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. (dotyczący nieodwracalnych skutków prawnych) nie mógł być uwzględniony, gdyż przesłanka rażącego naruszenia prawa nie została wymieniona w tym przepisie jako przyczyna uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1994 r. nakazującej wykonanie barierek ochronnych i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Organy uznały, że pierwotna decyzja z 1994 r. rażąco naruszała przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące usytuowania budynku od granicy działki oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, wskazując na nieodwracalne skutki prawne pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. R. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
VII SA/Wa 1440/10
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r, nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...] nakazującej S. i A. R. wykonanie barierek ochronnych przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie w budynku przy ul. [...] oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...].
Weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane w myśl którego: w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Decyzja wydana na podstawie w art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 r ma za zadanie doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ przeprowadzający postępowanie naprawcze, w sprawie budynku przy ul. [...], stwierdził podczas oględzin z dnia 10.10.1994r., że odległość budynku od granicy z posesją nr [...] wynosi 3,20m - 3,60m, a według zatwierdzonego planu realizacyjnego winna wynosić 4,50m. Z analizy zatwierdzonego projektu budowlanego - projekt typowy [...], oraz zatwierdzonego planu realizacyjnego wynika, że elewacja budynku od strony posesji nr [...] posiada otwory okienne.
Zgodnie z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki obowiązującego w dacie wydawania decyzji budynek ścianą otworami okiennymi i drzwiowymi powinien
znajdować się w odległości nie mniejszej niż 4 metry od granicy działki. Odległość ta mogła ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość miedzy istniejącym na sąsiedniej działce budynkiem a budynkiem projektowanym powinna wynosić 8m.
Z zatwierdzonego planu realizacyjnego budynku przy ul. [...] wynika, że na sąsiedniej działce nr [...] nie istniał w tym czasie żaden budynek wskutek czego zrealizowany budynek naruszył powyższy przepis.
W ocenie organu weryfikowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]12.1994r, nakazująca jedynie wykonanie barierki ochronnej przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku po przedłożeniu szeregu dokumentów, nie doprowadzi przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem.
Organ nadzorczy stwierdził, iż organ wydający decyzję zdawał sobie sprawę z tego faktu gdyż zobowiązał inwestorów do przedłożenia wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, projektu technicznego zawierającego inwentaryzację budowlaną i orzeczenie o stanie technicznym obiektu wraz z zaleceniami projektanta mającymi doprowadzić obiekt do stanu technicznego zgodnego z warunkami określonymi w w/w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska.
Zdaniem organu nadzorczego niedopuszczalna jest sytuacja w której organ decyzją wydaną na podstawie przepisu mającego rozstrzygnąć sprawę przywrócenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nakazuje sporządzenie opracowania technicznego i wykonanie robót w zależności od wskazań autora opracowania.
W takim przypadku to nie organ a osoba sporządzająca opracowanie decyduje o ostatecznych efektach postępowania naprawczego. Takie działanie organu rażąco narusza art. 7 i 77 Kpa, zgodnie z którymi to organ zobowiązany jest zebrać i ocenić w sposób bezstronny materiał dowodowy i rozstrzygnąć na jego podstawie sprawę administracyjną.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r - Prawo budowlane.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. i A. R. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy ustalił, iż inwestorzy S. i A. R. odstąpili od warunków określonych w pozwoleniu na budowę poprzez zmianę usytuowania budynku od granicy z posesją nr 10 w ten sposób, że usytuowali budynek w odległości 3,20m - 3,60m zamiast 4,50m.
Odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu na budowę polegały również na dobudowie od strony północnej budynku gospodarczego, zmianie usytuowania otworów okiennych i drzwiowych oraz wybudowaniu dodatkowej lukarny połaci dachowej.
W związku z powyższymi odstępstwami Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] podjął działania w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z przepisami i umożliwienia uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Podstawę prawną kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...], stanowił art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.
W ocenie organu odwoławczego nałożone na podstawie art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego obowiązki polegające na wykonaniu barierek ochronnych przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie w budynku oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku nie doprowadzą przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem w świetle dokonanych odstępstw.
Ponadto w decyzji wydanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego nie można było nałożyć obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu objętego nakazem wykonania określonych czynności gdyż w/w przepis takiej regulacji nie przewiduje.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż weryfikowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Kłodzku z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...], w sposób rażący narusza zarówno art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r jak i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. i A. R., wnosząc o uchylenie obu zaskarżonych decyzji.
Zaskarżonym decyzjom zarzucili, rażące naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku była przedmiotem dwukrotnego
rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i mimo dwukrotnego stwierdzenia jej nieważności przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dwukrotnie została utrzymana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w mocy.
W związku z powyższym podnieśli, że skoro decyzja z dnia [...] grudnia 1994 r. Nr [...] została wykonana w całości i doprowadziła do nieodwracalnych skutków prawnych w postaci wydania decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. to stwierdzenie jej nieważności nie jest możliwe zgodnie z brzmieniem art. 156§2 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zaskarżone decyzje zostały wydane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenili decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...] jako rażąco naruszającą przepis art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r - Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...] wydaną na podstawie art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r nakazano inwestorom wykonanie barierek ochronnych przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie w budynku przy ul. [...] oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku po przedłożeniu wskazanych dokumentów.
Organy prawidłowo uznały, iż wykonanie nakazów wynikających z przedmiotowej decyzji nie doprowadzi budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, w świetle dokonanych odstępstw, co stanowi istotę obowiązków nakładanych na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Weryfikowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Kłodzku z dnia [...] grudnia 1994 r, Nr [...] rażąco narusza art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r również z uwagi na nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie w decyzji wydanej na podstawie art. 40 jest niedopuszczalne gdyż wskazany przepis takiej regulacji nie przewiduje.
Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z którego wynika, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 42 Prawa budowlanego z 1974r.
Zgodzić należy się z organem, że przepisy art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974r nie mogą jednocześnie stanowić podstawy prawnej jednej decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami bowiem odnoszą się do innych stadiów postępowania naprawczego oraz z uwagi na inny przedmiot objęty regulacjami ww. przepisów.
W tych okolicznościach nieuzasadniony jest zarzut błędnego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Nietrafny jest również zarzut rażącego naruszenia art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie.
Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie została wymieniona w art. 156 § 2 kpa jako przyczyna uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło