III SA/Po 494/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-11-09

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Barbara Koś, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu należności celnych, które zostały pobrane w wyniku błędnego ustalenia ich kwoty przez organ celny, stronie przysługują odsetki od zwracanych należności, zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego?
Ratio decidendi
Odsetki od zwracanych należności celnych przysługują tylko w sytuacji, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się do powstania tego błędu. Samo uchylenie przez sąd administracyjny decyzji odmawiającej zwrotu cła nie stanowi podstawy do przyznania odsetek, gdyż nie jest to błąd organu w ustaleniu kwoty należności w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Zwłoka organu w rozpatrzeniu żądania zwrotu cła również nie uzasadnia przyznania odsetek na podstawie tego przepisu.
Stan faktyczny
Skarżąca R. K. domagała się zapłaty odsetek od zwróconych jej należności celnych. Dyrektor Izby Celnej odmówił zapłaty odsetek, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 250 § 3 Kodeksu celnego, tj. błąd organu celnego w ustaleniu kwoty należności. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 250 § 3 Kodeksu celnego oraz art. 76 i 78 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że przepis ten ma zastosowanie także w przypadku braku zwrotu cła w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sek. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych o d d a l a s k a r g ę R. K. w dniu 21 września 2009r. r. wezwała Dyrektora Izby Celnej o zapłatę odsetek w wysokości 99.724,00zł od zwróconych należności celnych. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 8 lutego 2010r. wydaną na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004r., poz. 623 ze zm.) i art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001r., poz. 802 ze zm.) odmówił zapłaty odsetek od należności celnych zwróconych decyzjami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ ustalił, że w okresie od dnia 10.07.1997r. do 18.06.1996r. do Urzędu Celnego Spółka z o.o. ‘A. P." złożyła wnioski dotyczące zwrotu cła importowego, które zostało pobrane od towarów przywiezionych z zagranicy i zużytych przy wyrobie soku wieloowocowego D. D.. Wskazanymi wyżej decyzjami, na podstawie art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne orzeczono zwrot cła, w wysokości wnioskowanej przez stronę. R. K. wniosła odwołanie od ww. decyzji. Decyzją z dnia 15 maja 2010r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając za uzasadnione stanowisko przedstawione w decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego tylko zaistnienie ściśle określonych w przepisie przesłanek, może skutkować przyznaniem stronie odsetek od zwracanych kwot. W regulacji tej mówi się o błędzie przy ustalaniu kwoty należności. W postępowaniu w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja z całą pewnością nie miała miejsca. Kwoty cła podlegającego uiszczeniu w związku z faktem przywozu towarów celem ich przetworzenia i późniejszego wywozu, zostały samodzielnie wykazane przez przedstawiciela "A. P." spółkę z o.o. w odpowiednich zgłoszeniach celnych, a więc nie można mówić o jakimkolwiek błędzie organu celnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 250 § 3 Kodeksu celnego w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji poprzez błędne ograniczenie dyspozycji tego przepisu do sytuacji błędnego ustalenia należności celnych, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie także w przypadku braku zwrotu cła w wynikającym z przepisów prawa terminie oraz art. 76 w zw. z art. 78 ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach celnych i tym samym bezzasadne przyjcie, że nie zwrócone cło w wynikającym z przepisów prawa terminie nie stanowi nadpłaty w rozumieniu tych przepisów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie kompetencje Sądu sprowadzają się do ustalenia, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Usunięcie zaś z obrotu prawnego danego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270). Badając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jak wynika z art. 250 § 3 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 tekst jedn.), który miał w sprawie zastosowanie na mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Wskazany przepis wymaga, zatem dla zasadności zwrotu odsetek wystąpienia łącznie obu przesłanek, to jest, aby niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a nadto, aby dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się powstania tego błędu. Wypłacane odsetki oblicza się wówczas od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. W rozpatrywanej sprawie, co wskazano w zaskarżonej decyzji i co wynika z akt administracyjnych, w okresie od dnia 10.07.1997r. do dnia 18,06.1998r. Spółka z o.o."A. P." - od której na podstawie umowy cywilnoprawnej z dnia 14.05.1999r, skarżąca R. K. nabyła wierzytelność o zwrot cła, wystąpiła do Urzędu Celnego z wnioskami o zwrot cła, które zostało pobrane od towarów przywiezionych z zagranicy i zużytych przy wyrobie soku wieloowocowego D. D. Producentem i zarazem eksporterem towarów wywiezionych za granicę była ww. spółka. Towary zostały wywiezione w oparciu o wyszczególnione we wnioskach dokumenty SAD. Dyrektor Izby Celnej decyzjami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] uchylił decyzje organu I instancji w części dotyczącej odmowy zwrotu cła i orzekł zwrot cła pobranego na podstawie dokumentów importowych SAD, w kwocie wynikającej ze złożonych wniosków. Jak wynika z ww. decyzji, zwrotu cła dokonano na podstawie art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne ( Dz. U Nr 71, p poz. 312 z 1994r. tekst jedn.), zgodnie, z którym należności celne pobrane od towarów przywiezionych z zagranicy w postaci surowców, materiałów, półfabrykatów lub elementów kooperacyjnych, zużytych przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą, zwraca się producentowi tych towarów w terminie 30 dni od dnia wywozu, uznając, że wnioskodawca spełnił wynikające z ww. przepisu wymogi. W świetle powyższego, zdaniem Sądu w sposób prawidłowy organy celne uznały, że nie zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione wynikające z art. 250 § 3 Kodeksu celnego przesłanki, tj. nie doszło do błędu przy ustalaniu kwoty należności celnych. W sprawie w sposób oczywisty wynika, że zwroty należności celnych nie nastąpiły z powodu ich błędnego ustalenia przez organ celny. Kwoty cła podlegającego uiszczeniu w związku z faktem przywozu towarów celem ich przetworzenia i późniejszego wywozu, zostały samodzielnie wykazane przez przedstawiciela "A. P." spółkę z o.o. w odpowiednich zgłoszeniach celnych. Strona zaś skorzystała z przewidzianej w przepisach prawa celnego możliwości odzyskania zapłaconego cła, ze względu na zużycie towaru w wytworzeniu produktu, który został wyeksportowany z Polski. Zdaniem Sądu nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącej, że spełnieniem przesłanki zwrotu cła na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego może być okoliczność, że decyzje wydane przez organy celne, tj. Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 11.12.1998r. i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 13.03.1998r. odmawiające zwrotu cła, zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 9.05.2000r.( syg. akt I S.A./Po 84/99). Wydanie przez organy celne decyzji odmawiających zwrotu cła – decyzji błędnych, które zostały uchylone przez Sąd Administracyjny nie mieści się w pojęciu "niewłaściwe ustalenie kwoty należności" i nie stwarza podstawy do ustalenia w postępowaniu administracyjnym odsetek od należności celnych zwracanych na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Należy również podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że kwestia zwłoki organów celnych w rozpatrzeniu żądania zwrotu cła nie mieści się w zakresie stosowania art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Z tego też względu podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia w postępowaniu celnym ustawy ustrojowej. w szczególności art. 77 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, uznać należy za bezzasadne. W ocenie Sądu nie ma również racji skarżąca, że w rozpatrywanej sprawie organy naruszyły art. art. 76 i art. 78 Ordynacji podatkowej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że Kodeks celny w art. 262 zawiera odesłanie jedynie do tych przepisów Ordynacji podatkowej, które regulują postępowanie. Z art. 2 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej nie wynika, by przepisy tej ustawy znajdowały zastosowanie do ceł. Zatem wskazywane w skardze art. 76 i art. 78 Ordynacji podatkowej, wbrew stanowisku skarżącej, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Kodeks celny odwołując się w art. 2 § 4 do odrębnych przepisów regulujących zasady powstawania i wykonywania zobowiązań podatkowych wskazuje na dział III ordynacji. Jednakże to odesłanie dotyczy wyłącznie zobowiązań podatkowych powstałych w związku z importem i eksportem towarów i nie można pod to pojęcie podciągać długu celnego. Nie są również zasadne zarzuty skargi dotyczajce naruszenia w postępowaniu celnym ustawy ustrojowej. w szczególności art. 77 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło