III SA/Kr 509/09
WyrokWSA w Krakowie2010-11-09
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może wyodrębnić z działki ewidencyjnej część stanowiącą drogę publiczną, nawet jeśli właściciele kwestionują jej istnienie lub lokalizację?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny dokonuje jedynie rejestracji stanu prawnego i faktycznego na podstawie dostępnych dokumentów, a nie rozstrzyga sporów cywilnych dotyczących własności czy lokalizacji dróg. Wyodrębnienie działki drogowej w ewidencji gruntów jest czynnością techniczną, a nie podziałem nieruchomości, i powinno nastąpić, gdy jest to celowe ze względu na odrębne oznaczenia lub nazwy urzędowe, nawet jeśli właściciele kwestionują jej istnienie lub lokalizację.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję o wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej nr 518/1 części stanowiącej drogę publiczną - ulicę A, tworząc nowe działki nr 518/2 i 518/3. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżące, będące współwłaścicielkami działki nr 518/1, wniosły skargę do WSA, zarzucając bezprawność podziału i brak uzgodnienia z nimi, a także kwestionując istnienie działki nr 518/1 w datach kluczowych dla ustalenia jej statusu jako drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi H. B. i S. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skarg H. B., S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargi oddala
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20, 21, 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027), § 2 ust. 2 pkt 2, § 9, 36 pkt 5, § 45, 46 i 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ), art. 104, 108 § 1 kpa, orzekł z urzędu o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu 31 jedn. ewid. B polegającej na wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej Nr 518/1 o pow. 0,1162 ha części stanowiącej drogę publiczną- ulicę A, w wyniku której powstają nowe działki ewidencyjne o numerach:
- 518/2 o pow. 0.0433 ha - droga publiczna - ul. A (KW [...] i LWH [...] C);
- 518/3 o pow. 0.0729 ha (KW [...] i LWH [...] C);
zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 26.06.2007r. przez geodetę uprawnionego mgr. inż. Z. K. posiadającego uprawnienia Nr [...] działającego w Okręgowym Przedsiębiorstwie Geodezyjno-Kartograficznym Spółce z o.o. Nr ks. [...] i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu12 07.2007r.,Nr [...].
W uzasadnieniu organ podał, że Referat Inwentaryzacji Mienia Komunalnego UM zwrócił się z wnioskiem o wprowadzenie z urzędu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu Nr 31 jedn. ewid. B polegającej na wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej Nr 518/1 o pow. 0,1162 ha działki stanowiącej drogę publiczną - ulicę A. W trakcie analizy geodezyjne -prawnej ustalono, że działka Nr 518/1 objęta jest KW [...], gdzie ujawniony jest B. S. s. P. i A., oraz objęta jest LWH [...] C, gdzie ujawniony jest J. N. s. A. w 1/8 cz., K. N. w 1/8 cz., J. N. s. J. w 1/8 cz., T. C. P. w 1/8 cz., J. C. w 1/8 cz., F. S. w 1/8 cz., W. B. nr d. 55 w 1/8 cz. i W. B. nr d. 35 w 1/8 cz. Na podstawie postanowienia sądowego sygn. akt [...] z dnia 25 kwietnia 2008 r. ustalono, że spadek po K. N. c. J. i Z. nabyły dzieci: W. H., H. B., W. N. i S. K., wszyscy po 1/4 cz. Natomiast na podstawie postanowienia sądowego sygn. akt [...] z dnia 26 czerwca 2008r. roku spadek po W. H. c. J. i K. nabyła córka S. K. w całości.
Na podstawie informacji uzyskanych z Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w sprawie statusu i przebiegu ulicy A ustalono, że droga odpowiadająca wydzielonej obecnie działce Nr 518/2 pozostawała na dzień 31 grudnia 1998r. w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej. Natomiast wydzielona działka Nr 518/3 stanowi drogę wewnętrzną i nie pozostaje w zarządzie tej jednostki. Ponadto ZIKiT poinformował, że nie posiada żadnych opracowań planistycznych potwierdzających, iż ul. A była zaplanowana od strony północnej działek 4/1, 4/2, 5/1 i 5/2 obr. 31 jedn. ewid. B, a droga zlokalizowana na działce Nr 2 obr. 31 jedn. ewid. B nigdy nie była w zarządzie i utrzymaniu jednostek miejskich. Wyjaśniono, że w wykazie dróg zawartym w załączniku Nr 1 do zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 7 sierpnia 2006r. zamieszczone były tylko nazwy ulic bez określenia ich położenia, długości oraz przebiegu, a w załączniku Nr 2 do Uchwały Nr 103 Rady Narodowej Miasta z dnia 28 maja 1986r., w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. z 1986r. Nr 10 poz. 84 ) długość ulicy A została określona na 100 m. Wobec tego Prezydent uznał, że należało wyodrębnić z działki Nr 518/1 działkę stanowiącą drogę publiczną- ul. A - tj. działka Nr 518/2.
Odwołania od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniosły H. B. oraz S. K. H. B. domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i odmowy wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Odwołująca się podniosła, że działka nr 518/1 o powierzchni 0,1162 ha powstała w wyniku kolejnych przekształceń działek nr 461/1 i 462/6 objętych wykazem hipotecznym Lwh [...] C. Z treści wykazu Lwh wynika, że właścicielami przedmiotowych działek były wyłącznie osoby fizyczne wymienione w tym wykazie. Zdaniem odwołującej się przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana jako droga, lecz wyłącznie jako rola, zaś ulica A od lat zaplanowana była od strony północnej działek siedliskowych i tam też usytuowane są wszystkie media. W odwołaniu zarzucono, że dopiero od niedługiego czasu na skutek starań niektórych osób błędnie wskazuje się, że ul. A zaplanowana jest od strony południowej działek siedliskowych i że ma ona przebiegać po działkach 518/1 i 516/1. Zdaniem odwołującej się niezrozumiałym jest zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że działka nr 518/1 w części objęta jest KW [...], gdzie jako współwłaściciel ujawniony jest B. S. Odwołująca się zaprzeczyła, by kiedykolwiek została wywłaszczona co do jakiejkolwiek części działki nr 518/1, lub aby działka ta była przedmiotem transakcji sprzedaży pomiędzy jej właścicielami a Urzędem Miasta.
S. K. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i odmowę wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Zdaniem odwołującej się organ w dalszym ciągu nie wyjaśnił kwestii dotyczących zarządu działką nr 518/1 w dniu 31 grudnia 1998 r., oraz jej statusu w dniu 1 stycznia 1999 r. do czego był zobowiązany decyzją WINGiK z dnia [...] 2008r. którą organ II instancji uchylił poprzednią decyzję organu l instancji w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu podniesiono, że działka nr 518/1 o powierzchni 0,1162 ha powstała w wyniku kolejnych przekształceń działek nr 461/1 i 462/6 objętych wykazem hipotecznym Lwh [...] C, a oznaczenie 518/1 przyjęła dopiero w 2005 r., wtedy też zmianie uległa jej powierzchnia. Chociażby z tego względu nie można twierdzić, że w dacie 31 grudnia 1998r. działka 5218/1 była w zarządzie ZGK i że stanowiła drogę gminną, ponieważ w tej dacie taka działka nie istniała. Odwołująca się zakwestionowała dołączenie do kręgu współwłaścicieli B. S. oraz objęcie części działki 518/1 KW [...]. W ocenie odwołującej się wyjaśnienia wymaga okoliczność, kiedy i w jaki sposób współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości zostali pozbawieni przysługującego im prawa własności do części działki 518/1, w związku z przyznaniem działce statusu drogi publicznej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 6 kwietnia 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podał, że WINGiK decyzją z dnia [...] 2008 r. znak [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. znak [...] o wprowadzeniu z urzędu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy w wykazie dróg gminnych zawartych w załączniku Nr 1 do zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 7.08.2006 r. ujawniona ul. A odpowiada całej działce nr 518/1 czy też jej części.
Powołując treść § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy wskazał, że z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 12.01.2009 r. znak: [...] i z dnia 24.11.2008 r. [...] wynika, że w dniu 31.12.1998 r. działka nr 518/2 powstała w wyniku podziału działki nr 518/1 zgodnie z projektem podziału nieruchomości przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12.07.2007 r. Nr [...] pozostawała w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej i była zajęta pod drogę publiczną - ul. A, która w dniu 31 grudnia 1998 r. posiadała status drogi lokalnej miejskiej a od dnia 1 stycznia 1999 r. posiada status drogi gminnej. Długość ul. A - 100 metrów, została określona w Załączniku Nr 2 do Uchwały Nr 103 Rady Narodowej Miasta z dnia 28.05.1986 r. w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz.Urz. Woj. z 1986 r., Nr 10, poz. 84).Organ uznał więc, że w zarządzie ZGK pozostawała tylko aktualnie wydzielona działka 518/2, natomiast działka 518/3 stanowi drogę wewnętrzną. Zgodnie zatem z treścią § 9 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjne nr nr 518/2 i 518/3 będące przedmiotem tych samych praw, należy wykazać w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, ponieważ spełniają warunki określone w tym przepisie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ stwierdził, że brak opracowań planistycznych wskazujących na zaplanowanie ulicy A od północnej strony działek siedliskowych nr 4/1, 4/2, 5/1 i 6 obr. 31 jedn. ewid. B. Ponadto droga zlokalizowana na działce nr 2 obr. [...] B nigdy nie pozostawała w zarządzie i utrzymaniu jednostek miejskich. Nadto Zarząd Spółki do Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej os. D w piśmie z dnia 5.06.2008 r. oświadczył, że po działce nr 2 nigdy nie przebiegała ul. A, a dojazd do swoich działek o nr 4/1, 4/2, 5/1 i 6 posiadają ich właściciele od strony południowej tych działek. Organ ustalił, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych podziału działki 518/1 obr. 31, działka 518/2 o pow. 0,0433 ha odpowiada byłym parcelom katastralnym I. kat. 461/4, 462/17, i 462/15. Identyczny stan prawny posiada druga z wydzielanych działek - nr 518/3, a współwłaściciele parcel katastralnych pozostają nadal współwłaścicielami działek nr 518/2 i 518/3 or. 31 jedn. ewid. B. Organ wyjaśnił też, że Iwh [...] C utracił moc prawną, a prowadzone postępowanie ma na celu jedynie wyodrębnienie działki zajętej pod drogę publiczną, zaś regulowanie stanów prawnych może nastąpić w innym trybie.
Skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2009 r. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły H. B. i S. K., domagając się jej uchylenia, oraz uchylenia decyzji organu l instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżące, nie wskazując na naruszenie konkretnych przepisów prawa, w jednobrzmiących skargach zarzuciły, że dokonany podział działki nr 518/1 jest bezprawny i nieuzasadniony. Jako spadkobierczynie K. N. i aktualne współwłaścicielki działki nr 518/1 twierdzą, że podział działki powinien być z nimi uzgodniony, jak też mają prawo wypowiedzenia się w kwestii utworzenia na ich działce drogi publicznej, czego nikt z nimi, ani z ich poprzednikami prawnymi i z innymi współwłaścicielami nie uczynił. Ponieważ w datach 31.12.1998 i 1.01. 1999 r. działka nr 518/1 jeszcze nie istniała (przyjęła swoje oznaczenie i powierzchnię w 2005 r.), przeto powoływanie się na fakt, iż pozostawała ona w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej i posiadała na dzień 1.01.1999 r. status drogi gminnej jest nieuprawnione. Ulica A była od lat zaplanowana od północnej strony działek siedliskowych, o czym ich mieszkańcy byli wielokrotnie informowani, natomiast działka nr 518/1 wykorzystywana jest pod uprawy rolne. Zdaniem skarżących treść załącznika nr 1 do Zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 7.08.2006 świadczy o niedokładności sporządzonego wykazu, a ulica A o długości 100 metrów może zostać wydzielona od strony północnej. Skarżące zakwestionowały moc dowodową pism ZIKiT oraz Wspólnoty Gruntowej os. D, zarzucając nieuwzględnienie oświadczenia współwłaścicieli działki nr 518/1. Zarzuciły także brak wyjaśnienia okoliczności dotyczących źródeł statusu B. S. jako współwłaściciela działki nr 518/1 i wskazały na sprzeczne z ich interesami jego działania.
W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik B. S. w piśmie z dnia 13. 07. 2009 r. przedstawił stan prawny działek ewid. nr 4/1, 4/2, 5/1 i 5/2, oraz sposób ich zagospodarowania, powstanie działki drogowej nr 518 a następnie 518/1, oraz wskazał podstawę ujawnienia go jako współwłaściciela działki nr 518/1. Zaprzeczył stanowisku prezentowanemu przez skarżące i przychylił się do treści i argumentacji zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał również na istniejący konflikt z właścicielem działki nr 6, który to konflikt jest przedmiotem sprawy cywilnej.
W pismach z dnia 12 października 2010r. skarżące podtrzymały swoje stanowiska i podały, że działka oznaczona numerem 518/3 nie stanowiła nigdy drogi, a grunt ją tworzący był wykorzystywany w zdecydowanej części pod uprawy polowe prowadzone przez rodzinę skarżącej S. K. Przedstawiły kwestie dotyczące sprawy cywilnej o naruszenie posiadania. Zarzuciły, że utworzenie działki nr 518/3 naruszało dyspozycję § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Działka 518/3 zawiera obszar gruntu niejednorodny pod względem prawnym, a zatem taka działka jako działka ewidencyjna w ogóle nie mogła powstać. Co do przebiegu samej ulicy A, to zdaniem skarżących był on naniesiony na mapie uzupełniającej podziału parcel 1.kat. 461/1, 462/6 i 462/13 b.gm.kat. D, która winna znajdować się w zasobach archiwalnych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Kopię tej mapy skarżące dołączyły do akt sprawy.
Na podstawie art. 111 § 2 ustawy p.p.s.a. sąd zarządził połączenie sprawy III SA/Kr 509/09 ze sprawą III SA/Kr 563/09 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie jej pod sygn. akt. III SA/Kr 509/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przedsądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej Pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem.
Przepis art. 2 pkt. 8 Pgik stanowi, że ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i
klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów.
Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust.2 ustawy.
Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :
-prawomocnych orzeczeń sądowych,
-aktów notarialnych,
-ostatecznych decyzji administracyjnych,
-aktów normatywnych,
- opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych,
- dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
- ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Zgodnie § 47 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy.
Zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19.02.2008 r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu.
Zaskarżona decyzja zapadła po przeprowadzeniu przez Prezydenta Miasta postępowania wszczętego z urzędu, w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu 31 jedn. ewid. B, polegającej na ujawnieniu ulicy A - drogi publicznej, jako odrębnej działki ewidencyjnej powstałej w wyniku podziału działki nr 518/1. Postępowanie przed organem do spraw ewidencji gruntów i budynków dotyczyło więc zmiany przedmiotowej. W tym miejscu, z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia oraz podnoszone przez skarżące zarzuty, wskazania wymaga, że działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów, jakie ma wypełniać ewidencja. Działka ewidencyjna jest najmniejszą jednorodną częścią nieruchomości gruntowej, chyba, że kryterium to spełnia cała nieruchomość. Jednorodność gruntu oznacza, że obszar stanowi przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób. Definicję działki ewidencyjnej zawiera § 9 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zgodnie z treścią § 9 ust. 2 pkt. 2, sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli (m.in.): obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe.
Z przepisu powyższego wynika obowiązek wyodrębnienia działki ewidencyjnej, przez którą przebiega droga publiczna, jeżeli jest to celowe ze względów, o których mowa w przepisie § 9 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, (por. wyrok NSA z 19.01.2007 r. l OSK 7/06, Lex nr 291361).
W rozporządzeniu tym ustalono także rodzaje użytków gruntowych ze względu na sposób zagospodarowania i funkcję terenu. Zgodnie z § 68 ust.3 pkt. 7a jednym z rodzajów gruntów zabudowanych i zurbanizowanych są tereny komunikacyjne, w tym drogi, oznaczone symbolem "dr".
Zgodnie z ust. 3 pkt. 7 lit.a) załącznika Nr 6 do rozporządzenia, do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958). Symbol "dr" oznacza więc zarówno grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych, jak i dróg wewnętrznych.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją było wyłącznie ujawnienie zmian w ewidencji gruntów. Zmiany te wynikały z treści przyjętego w dniu 12.07.2007 r. do Państwowego Zasobu Geodezyjno-Kartograficznego operatu pomiarowego Nr [...], a więc wprowadzone zostały na podstawie przepisu § 46 ust.2 pkt. 2 rozporządzenia i miały na celu aktualizację operatu. Uwaga powyższa jest istotna, ponieważ skarżące, kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie przytaczają na poparcie swojego stanowiska argumenty, które nie mogą odnieść skutku w postaci wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, l tak nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa zarzut, iż jako współwłaścicielki działki nr 518/1 winny skarżące mieć prawo "uzgodnienia" planowanego podziału działki, oraz wypowiedzenia się co do utworzenia na jej części drogi publicznej. Postępowanie ewidencyjne nie jest postępowaniem w przedmiocie podziału nieruchomości, ani jakichkolwiek innych czynności mających na celu zmianę jej stanu prawnego, lecz jest postępowaniem o charakterze rejestrowym. Wprowadzenie zmian w ewidencji polega na zarejestrowaniu stanu wynikającego z określonych przepisami ustawy Pgik oraz rozporządzenia dokumentów, co wskazano wyżej powołując stosowne przepisy. Tak więc i w kwestionowanym przez skarżące postępowaniu nie doszło do podziału działki, a jedynie do zarejestrowania w ewidencji gruntów faktu, iż część działki ewid. nr 518/1 w wykazanej w operacie jako działka 518/2 stanowi drogę publiczną. Zarejestrowanie tego faktu nastąpiło w oparciu o przepis § 9 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia, który mówi o "wykazaniu" w ewidencji jako odrębnych, działek będących przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, obejmujących grunty zajęte pod drogi publiczne, przy zaistnieniu drugiej przesłani z tego przepisu, tj. celowości ich wyróżnienia ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe. Oczywiste jest, że "wykazanie" i "podział" to dwa całkowicie różne od siebie pojęcia, dlatego skarżące błędnie uznają, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nastąpił podział działki nr 518/1. Wykazanie, o którym mowa w powołanym przepisie było uzasadnione istniejącym statusem działki 518/1, która w części stanowi drogę publiczną. Fakt ten wynika w sposób bezsporny z przytoczonych przez organy okoliczności wynikających z treści uchwały Rady Narodowej Miasta z dnia 28 maja 1986 r. , załącznika Nr 2 do tej uchwały, oraz z treści art. 103 ust. 2 ustawy z 13. 10. 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skoro jak wynika z pisma Zarządu Komunalnego z dnia 30.07.2007 r. nieruchomość oznaczona obecnie jako działka 512/2 pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej i była zajęta pod drogę publiczną o statusie drogi lokalnej-miejskiej, to nie stała się ona drogą publiczną na podstawie sporządzonego operatu, ani w wyniku wydania zaskarżonej decyzji. Odnośnie do twierdzenia skarżących dotyczącego nieistnienia w datach 31.12.1998 r. i 01.01.1999 r. działki nr 518/2 a nawet 518/1, stwierdzić należy, że w istocie chodzi o nieruchomość stanowiącą działkę 512/2 na dzień rozstrzygania. Nie mają pokrycia w materiale dowodowym sprawy twierdzenia skarżących dotyczące faktu zaplanowania ulicy Morgi od północnej strony działek siedliskowych. Nie jest również istotny dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia fakt, że grupa okolicznych mieszkańców korzysta z dostępu do swoich działek od ich strony północnej. Organy ewidencyjne w postępowaniu toczącym się w przedmiocie zmian w ewidencji nie decydują o lokalizacji drogi i jej przebiegu, a tym bardziej o uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu argumentów właścicieli poszczególnych działek dotyczących lokalizacji drogi. Z tego też względu nie mogą odnieść rezultatu zarzuty dotyczące możliwości "wydzielenia" ulicy A po innej stronie działek siedliskowych. O podstawie wykazania przebiegu ulicy A w ewidencji gruntów nie decyduje również aktualny sposób zagospodarowania działki 518/3. Mapa uzupełniająca podziału parceli l. kat. 461/1, 462/6, 462/13, której kserokopię złożyły skarżące przy pismach z dnia 12.10.2010 r. nie była podstawą wydania zaskarżonej decyzji a jej treść wbrew temu, co twierdza skarżące nie świadczy o lokalizacji przebiegu ulicy A.
W postępowaniu ewidencyjnym organy nie prowadzą również żadnych czynności zmierzających do kontrolowania stanu własności poszczególnych działek ani nie poddają własnej ocenie tytułów własności, czy innych aktów, na podstawie których następuje aktualizacja ewidencji w zakresie podmiotowym. Dlatego zarzuty dotyczące udziału we współwłasności działki nr 518/1 uczestnika B. S. nie mają uzasadnienia. Zarówno z twierdzeń skarżących, jak i z treści pisma uczestnika wynika, że pomiędzy właścicielami działek siedliskowych toczy się spór, który ma charakter sporu typowo cywilnego, co zresztą wynika z załączonej przez skarżące do pisma procesowego kopii wyroku Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny o ochronę posiadania. Jednak organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są powołane do rozstrzygania sporów cywilnych, tym bardziej nie leży to w kognicji sądu administracyjnego, którego zadaniem jest kontrola zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z przepisami prawa. Z tych względów nie mają również znaczenia dla podjętego przez sąd rozstrzygnięcia starania właścicieli nieruchomości o dotacje na remont aktualnie używanego przez mieszkańców szlaku drożnego.
Art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skoro połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy III SA/Kr 509/09 i III SA/Kr 563/09 ze skarg S. K. i H. B., sąd wobec nieuwzględnienia skarg orzekła jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło