I SA/Sz 658/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] określił P. spółce z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2004 r. i od września do listopada 2004 r. W/w decyzję doręczono Spółce w dniu [...]r. Należności wynikające z w/w decyzji zostały objęte tytułami wykonawczymi o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] wystawionymi przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. Spółka złożyła zarzuty stosunku do tych tytułów w postaci przedawnienia zobowiązań objętych w/w tytułami wykonawczymi. Spółka wskazała, że powyższe zobowiązania wygasły na skutek przedawnienia w dniu [...]r. Podstawa prawna należności objętych tymi tytułami, tj. w/w decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli w S. budzi sprzeciw Strony, bowiem decyzja ta został jej doręczona w dniu 4 stycznia 2010r., już po wygaśnięciu zobowiązań podatkowych w niej określonych. Spółka podniosła również kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. Według Strony, organ kontroli skarbowej wszczął postępowania karne skarbowe dla pozoru w celu niedopuszczenia do przedawnienia zobowiązań. Postępowania karne skarbowe zostało zawieszone przez organ kontroli skarbowej, co wskazuje na instrumentalne stosownie przepisów. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) , odmówił uznania zarzutu w przedmiocie przedawnienia zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 70 § 1 i 6 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że katalog przyczyn wpływających na zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest zamknięty. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, zaś termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70 § 7 pkt 1 ). Organ ustalił, że w dniu [...]r. organ kontroli skarbowej wszczął dochodzenie w sprawie o czyn z art. 62 § 2 w zw. z art. 56 § 1 w zw. z art. 6 § 2 i art. 7 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy ( Dz. U. z 2007r., Nr 111, poz. 765 ze zm.), tym samym doszło do zawieszenia terminu biegu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań. W dniu [...] r. organ kontroli skarbowej zawiesił w/w postępowanie karne skarbowe i do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostało ono zakończone. Wobec powyższego, organ przyjął, że nie doszło do przedawnienia należności objętych w/w tytułami wykonawczymi i zarzut Strony jest nieuzasadniony. Zdaniem organu nie doszło również do naruszenia art. 121 §1 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania podatkowego, postanowienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego było w materiałach sprawy i Strona mogła się z nim zapoznać, wobec czego jej zarzut o zaskoczeniu Ją tą informacją jest bezpodstawny. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jej zdaniem, organ kontroli skarbowej wszczynając, a następnie zawieszając postępowanie karne skarbowe, działał jedynie w celu niedopuszczenia do przedawnienia zobowiązań podatkowych. Wszczęcie tego postępowania było pozorne, a poczynania w tej kwestii organu kontroli skarbowej pozostają bez jakiejkolwiek kontroli. Spółka nie miała żadnych możliwości odwołania się od postanowienia o wszczęciu tegoż postępowania, bowiem było ono wszczęte "w sprawie", a nie "przeciwko osobie". Ponadto według Spółki, organ egzekucyjny nie ustosunkował się do jej zarzutu naruszenia art. 121 §1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 18 i art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny w sprawie. Organ wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w tym postępowaniu. Ich podstawę stanowi art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwaną dalej u.p.e.a. Organ podał, że na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stosownie do art. 33 pkt 1 u.p.e.a, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Organ przytoczył treść art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat , licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 w/w ustawy, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Powyższa sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż postanowieniem organu kontroli skarbowej z dnia [...]r. zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe. Zawieszenie postępowania karnego skarbowego w dniu [...]r. nie miało wpływu na utratę mocy obowiązującej postanowienia o wszczęciu tego dochodzenia. Organ wskazał, że organ egzekucyjny nie jest władny badać i oceniać przyczyn, dla których organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie karne skarbowe. Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny działa prawidłowo, przyjmując, że nie doszło do przedawnienia obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami. Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie: -art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie egzekucji przedawnionego zobowiązania podatkowego, - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez podejmowanie działań, których nie można utożsamiać z interesem publicznym, -art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez próbę obejścia prawa przez organ niższego stopnia, co jest naruszeniem zasad demokratycznego państwa prawa. Zdaniem Skarżącej, w demokratycznym państwie prawa nie sposób zaakceptować takiego działania organów państwa, które zmierza poprzez instrumentalne wykorzystywanie przepisów prawa, do odebrania podatnikowi podstawowych uprawnień, jakie przyznał mu ustawodawca. Skarżąca sprzeciwia się takiej praktyce organu, który pozwala modyfikować instytucję przedawnień podatkowych. Według Strony, opieszały sposób działania organów kontroli skarbowej, jak i pozorność ich działań, faktycznie uniemożliwił podatnikowi przedawnienie zobowiązań podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. W art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej u.p.e.a., określone zostały podstawy zarzutów, jednym z nich w pkt 1 przedawnienie obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie takim obowiązkiem był podatek od nieruchomości za określone miesiące 2004r. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, lecz na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w/w ustawy, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]r. postanowieniem organu kontroli skarbowej zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe. Sąd zgodził się z organem egzekucyjnym, iż w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wobec czego zarzut przedawnienia obowiązku objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi jest niezasadny. Okoliczność zawieszenia postępowania karnego skarbowego przez organ kontroli skarbowej w dniu [...]r. pozostaje bez wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności. Zdaniem Sądu, w sprawie nie można skutecznie postawić organowi egzekucyjnemu zarzutu naruszenia zasady praworządności (art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej) ze względu na brak prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, bowiem naruszenia tej zasady Skarżąca upatruje w działaniu organu kontroli skarbowej. Wskazać należy, że wydanie postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie karnoskarbowej jest uprawnieniem organu kontroli skarbowej wynikającym z art. 113 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 111, poz. 765) i odpowiednio stosowanych przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555). Zgodnie z art. 305 § 1 Kpk organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa (dochodzenia). Postanowienie to doręcza się osobie lub instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, oraz ujawnionego pokrzywdzonego, zaś samemu podejrzanemu – tylko w przypadku umorzenia śledztwa (dochodzenia) – art. 305 § 4 kpk. Skoro organ prowadzący postępowanie karnoskarbowe nie miał obowiązku doręczenia Skarżącej postanowienia o wszczęciu dochodzenia, zaś wszczęcie to - na co Sąd ponownie zwraca uwagę – nastąpiło zdecydowanie wcześniej niż w dacie wydania decyzji określającej zobowiązanie, tym samym za nieuzasadniony należało uznać zarzut Strony, że organ kontroli skarbowej działał celowo, aby doprowadzić do nieprzedawnienia się zobowiązania podatkowego i że naruszył zasadę praworządności, przewidzianą w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Ponadto wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ( art. 29 § 1 u.p.e.a.), ani do nie był władny badać i oceniać przyczyn, dla których organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie karne skarbowe. Również w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie jest uprawniony do badania istnienia merytorycznych przesłanek do wszczęcia dochodzenia, poza stwierdzeniem, czy w postanowieniu wskazano, że "podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego" (art. 70 §6 pkt 1 in fine Ordynacji podatkowej). Uznać należy, że taki związek w ww. postanowieniu został wskazany, bowiem czyn opisany w postanowieniu odnosi się do przedmiotowego zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji, natomiast Sąd nie może badać – podnoszonej przez Stronę kwestii, czy naruszanie prawa podatkowego miało charakter świadomego (umyślnego) działania. Sąd nie bada też, jakim wynikiem zakończyło się takie dochodzenie. Podobnie jako nieuzasadniony należy uznać zarzut Strony co do sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W istocie bowiem Skarżąca braku zgodności wskazanego przepisu upatruje w intencji organu kontroli skarbowej do podejmowania określonych czynności, które są zgodne z obowiązującymi przepisami, co zdaniem Sądu nie mieści się w kryteriach oceny konstytucyjności przepisu prawa. Uwagi Strony dotyczące działania organów kontroli skarbowej pozostają bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy jakim jest postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.