VI SA/Wa 1410/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości utrzymująca w mocy negatywny wynik egzaminu radcowskiego była zgodna z prawem, jeśli skarżąca twierdziła, że jej praca z części V egzaminu (prawo administracyjne) powinna zostać oceniona pozytywnie, ponieważ prawidłowo oceniła stan faktyczny i prawny, w tym upływ terminu do wniesienia skargi do WSA?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała narusza prawo, ponieważ Komisja Egzaminacyjna II stopnia błędnie zinterpretowała treść zadania egzaminacyjnego z prawa administracyjnego. Zadanie to, obejmujące stan faktyczny z datami doręczenia decyzji, wymagało od zdającego wszechstronnej analizy prawnej, w tym oceny dopuszczalności i terminowości wniesienia skargi do WSA, a nie tylko analizy samej decyzji. Skarżąca prawidłowo oceniła, że upłynął termin do wniesienia skargi, co uzasadniało sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do jej wniesienia. Komisja nie uwzględniła tej prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, co zostało potwierdzone uchwałą Komisji Egzaminacyjnej II stopnia. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że jej praca z części V (prawo administracyjne) powinna zostać oceniona pozytywnie. Praca polegała na sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi do WSA, co skarżąca uzasadniła upływem terminu do jej wniesienia. Komisja II stopnia utrzymała negatywny wynik, uznając, że skarżąca nie spełniła zadania, ponieważ skupiła się na terminie wniesienia skargi, a nie na analizie samej decyzji. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na uchwałę Komisji II stopnia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, i zasądził od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu radcowskiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną uchwałą Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołania od wyników egzaminu radcowskiego utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości stwierdzającą, że A. M., skarżąca w niniejszej sprawie, uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.
Uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach [...] -[...] grudnia 2008 r. skarżąca przystąpiła do egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 2 w zw. z art. 361 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego.
Po sprawdzeniu testu z pierwszej części egzaminu oraz po dokonaniu oceny każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu Komisja ustaliła, że z części pierwszej egzaminu radcowskiego stanowiącej zestaw pytań testowych skarżąca otrzymała 86 pkt, co stanowi ocenę 5, z drugiej części – ocenę 3, z trzeciej – ocenę 4, z czwartej – 4, a z piątej części egzaminu radcowskiego, czyli z zadania z prawa administracyjnego – ocenę 2.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. ww. Komisja na podstawie art. 366 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ustaliła, że skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Zgodnie bowiem z art. 366 ust. 1 powołanej ustawy pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymywał ocenę pozytywną, a z uzyskanych ocen wynika, że z jednej części skarżąca uzyskała ocenę 2.
W odwołaniu od tej uchwały skarżąca wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej oceny pracy z części V egzaminu radcowskiego, ponowne sprawdzenie tej pracy i ustalenie pozytywnej oceny pracy z tej części egzaminu oraz wydanie uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu radcowskiego.
Zdaniem skarżącej stan faktyczny winien być oceniany w dniu egzaminu to jest [...] grudnia 2009 r. Zatem jedynym prawidłowym rozwiązaniem było sporządzenie opinii prawnej stwierdzającej brak podstaw prawnych do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia. W ocenie skarżącej opinia została uzasadniona z powołaniem właściwych przepisów prawa dot. upływu terminu do jej wniesienia. Rozważono też możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wskazano na możliwość wystąpienia przez klienta z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Rekomendacja o braku podstaw do wniesienia skargi jest prawidłowa i zgodna z interesem klienta. Jeżeli zatem wniosek opinii jest prawidłowy i opinia, co stwierdzają egzaminatorzy, pod względem formalnym nie budzi zastrzeżeń to, zdaniem skarżącej, opinia zasługuje na ocenę pozytywną. Nadto skarżąca stwierdziła, że zarzut pominięcia w opinii naruszenia art. 142 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 10 § 1 kpa jest nieuzasadniony, bo rozważania w kwestii ewentualnego wznowienia postępowania były bezprzedmiotowe, wobec upływu terminu z art. 145 kpa.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości na podstawie art. 368 ust. 9 i 12 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2010 r. Nr 10, poz. 65) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy.
Zdaniem Komisji ocena trafności odwołania i słuszności zarzutów w nim zawartych winna być dokonana przy uwzględnieniu celu egzaminu radcowskiego. Celem tego egzaminu jest sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego (art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Sprawdzenie tego przygotowania następuje poprzez dokonanie oceny pięciu części egzaminu, przy czym każda z tych części musi być oceniona według kryteriów wskazanych w art. 365 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. Ustawodawca nie zamyka katalogu kryteriów oceny, a wskazuje jedynie, że w szczególności muszą być wzięte pod uwagę następujące kryteria: zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Takie uregulowanie, zdaniem Komisji, nakazuje przyjęcie następującego założenia - spełnienie przez zdającego w pracy pisemnej tych kryteriów oznacza pozytywną ocenę z danej części, natomiast nie spełnienie tych kryteriów oznacza ocenę negatywną. Pozostałe kryteria przyjęte przez egzaminatorów, nie wymienione wśród kryteriów "obowiązkowych" mogą wpływać na podwyższenie lub obniżenie oceny pozytywnej. Uwzględniając powyższe założenia Komisja uznała zarzuty podniesione przez skarżącą za nieuzasadnione. Oceny zarzutów Komisja, jak podała, dokonała poprzez ustalenie, czy wybór zdającej polegający na sporządzeniu opinii prawnej był usprawiedliwiony treścią zadania a nadto, czy opinia prawna zawiera wskazanie naruszenia prawa materialnego w decyzji zawartej w opisie zadania. Kwestią zasadniczą jest udzielenie odpowiedzi na pytanie jakie zadanie postawiono przed zdającą zadanie. Odpowiedź na to pytanie znajduje się in fine zadania części V egzaminu. Zadanie brzmiało "proszę jako radca prawny sporządzić skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, albo - w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia - sporządzić opinię prawną". Opis zadania nie wskazywał daty udzielania pomocy prawnej reprezentowanej przez siebie stronie, i z tego powodu, można było, zdaniem Komisji, przyjąć, że udzielenie pomocy prawnej następuje w okresie 30 dni od doręczenia, ale także można było przyjąć, że udzielenie pomocy prawnej następuje w dniu pisania egzaminu.
Istotniejszą kwestią jest jednak to, czy zdająca udzieliła poprawnej odpowiedzi na zadanie zawarte w części V egzaminu. Zadanie nakazywało zdającej sporządzić skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w razie braku podstaw do jej wniesienia - sporządzić opinię prawną. Rozważyć należy wobec tego kwestię pojęcia "podstaw do wniesienia skargi". Ma to wpływ na ocenę czy słusznie zdająca wybrała sporządzenie opinii prawnej, zamiast skargi, dając przez to wyraz temu swojemu przekonaniu, że nie istnieją podstawy do jej wniesienia. Podstawą do wniesienia skargi jest naruszenie w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, prawa postępowania lub interesu prawnego. W tym ujęciu podstawa do wniesienia skargi tkwi, zdaniem Komisji, w samej decyzji, nie zaś w okolicznościach lub czynnikach istniejących poza tą decyzją w szczególności w zachowaniu strony, i w upływie terminu do wniesienia skargi spowodowanym zachowaniem strony. Skoro tak, to stwierdzenie, że brak jest podstaw do sporządzenia skargi i jej wniesienia oznacza, że decyzja poddana ocenie nie narusza prawa lub interesu prawnego.
Przekładając to na zadanie, które w tej części egzaminu otrzymała zdająca, polegało ono na ocenie, czy decyzja będąca przedmiotem oceny naruszała prawo lub interes prawny, czy też zdająca takich naruszeń nie zauważa. W pierwszym przypadku należało sporządzić skargę, a w drugim opinię o braku podstaw do jej sporządzenia. W tak sformułowanym zadaniu nie mieści się, zdaniem Komisji, ocena czy upłynął termin do wniesienia skargi. Ta kwestia, jak stwierdziła Komisja, pozostawała poza zakresem zadania. W zaproponowanym przez zdająca rozwiązaniu problemu zabrakło oceny w tym zakresie. Zdająca nie zawarła, w opracowanym przez siebie rozwiązaniu, wywodu prawnego dotyczącego zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania decyzji ostatecznej odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zabrakło tego elementu ponieważ zdająca skupiła się nie na ocenie czy istnieją podstawy do wniesienia skargi a na ocenie czy wniesienie takiej skargi jest możliwe w świetle innych okoliczności, pomijając ocenę prawną samej decyzji ostatecznej. Oznacza to, że zdająca nie spełniła zadanego polecenia. W opracowanej opinii prawnej brakuje wywodu prawnego dotyczącego zasadniczych kwestii prawnych związanych ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Gdyby taki wywód zdająca zawarła w opracowanej opinii, to ten element mógłby pozwolić na pozytywną ocenę jej pracy, mimo niewłaściwego wyboru sposobu rozwiązania problemu. Nie zachodziły bowiem żadne przeszkody ku temu, aby zdająca sporządzając skargę zaopatrzyła ją w datę wskazującą na to, że nie upłynął jeszcze termin do jej wniesienia.
Słusznie wobec tego egzaminatorzy stwierdzili, że zaproponowany przez zdającą sposób rozwiązania problemu jest niekorzystny dla klienta.
W tym kontekście, mając na uwadze cel egzaminu radcowskiego wyrażony w art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, nie można, zdaniem Komisji, przyjąć, że zdająca wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym, w zakresie części V egzaminu, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
W skardze na tę uchwałę skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez błędne ustalenie treści zadania egzaminacyjnego z piątej części egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2009 r., naruszenie interesu prawnego Skarżącej, poprzez ustalenie i opisanie stanu faktycznego w sposób odmienny dla Skarżącej niż został opisany i przyjęty w stosunku do innych zdających, naruszenie prawa materialnego to jest art. 365 ust. 2 Ustawy o radcach prawnych poprzez przyjęcie, że praca egzaminacyjna Skarżącej sporządzona w ramach piątej części egzaminu radcowskiego nie spełnia wymogów wskazanych w tym przepisie oraz naruszenie prawa materialnego to jest art. 364 ust. 1 powołanej ustawy poprzez uznanie, że Skarżąca nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym, w zakresie części piątej egzaminu, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i uchylenie uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. w części dotyczącej oceny pracy z zakresu prawa administracyjnego stanowiącej piątą części egzaminu radcowskiego oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem Skarżącej powyższa ocena Komisji II Stopnia jest błędna, nie uprawniona i nie wynika z analizy stanu faktycznego. A to z następujących przyczyn:
Zadaniem egzaminowanych było, wcielenie się w rolę radcy prawnego działającego w oparciu o przedstawiony stan faktyczny. Przedstawiony w zadaniu stan faktyczny obejmował nie tylko treść doręczonych klientowi [...] decyzji, ale także opis w jakich datach i okolicznościach przedmiotowe decyzje zostały wydane i doręczone i jakie działania i środki przedsięwziął do tej pory [...]. Zdaniem Skarżącej, jeżeli egzaminowany miał wcielić się w rolę radcy prawnego to jego praca nie mogła opierać się na badaniu wyłącznie przepisów prawa materialnego tkwiącego w samej decyzji ale musiała obejmować także badanie dopuszczalności i warunków wniesienia skargi w świetle przepisów Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komisja II Stopnia w swojej ocenie treści zadania egzaminacyjnego przyjmuje, że egzaminowany nie powinien był w ogóle badać takich kwestii jak fakt, czy została wyczerpana droga administracyjna, czy został zachowany termin do wniesienia skargi, czy strony mają zdolność sądową, a także czy skarga jest w ogóle dopuszczalna w świetle Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Taka ocena treści zadania egzaminacyjnego jest, zdaniem skarżącej, błędna i nie uzasadniona. Prowadzi ona do wniosku, że celem egzaminu nie było sprawdzenie całokształtu praktycznych umiejętności egzaminowanego lecz tylko jego wycinka polegającego na badaniu legalności decyzji.
Analiza pojęcia "podstaw do wniesienia skargi" powinna odbyć się w świetle całości stanu faktycznego przedstawionego egzaminowanym. Nie bez przyczyny, treść zadania egzaminacyjnego zawiera daty wydanych decyzji i daty ich doręczenia. Zadanie egzaminacyjne nakazuje wcielić się w rolę radcy prawnego i działać w oparciu o przedstawiony stan faktyczny. Gdyby celem egzaminatorów było przyjęcie rozumienia treści zadania zgodnie z sugestią Komisji II Stopnia to jest "na ocenie, czy decyzja będąca przedmiotem oceny naruszała prawo lub interes prawny, czy też zdająca takich naruszeń nie zauważa", wówczas:
• zadanie sformułowane zostałoby z pominięciem wszelkich dat i okoliczności sprawy - gdyż byłyby one bez znaczenia; lub
• polecenie egzaminacyjne odwoływałoby się tylko do konieczności analizy wybranego aspektu stanu faktycznego.
Żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w przypadku przedmiotowego zadania egzaminacyjnego. Jeżeli intencją sporządzającego zadanie z prawa administracyjnego było wyłącznie sprawdzenie czy egzaminowani potrafią ocenić, czy decyzja powołana w stanie faktycznym naruszała prawo lub interes prawny, to w taki sposób - jasny i nie budzący wątpliwości - powinien był sformułować polecenie zadania.
Przyjęta przez Komisję II Stopnia analiza treści zadania egzaminacyjnego jest także sprzeczna z Kodeksem Etyki Radcy Prawnego, którym Skarżąca jako przyszły radca prawny winna się kierować art. 28 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.
Ocena treści zadania egzaminacyjnego dokonana przez Komisję II Stopnia polegająca na przyjęciu, że zadanie egzaminacyjne obejmuje wyłącznie badanie "podstaw do wniesienia skargi" leżących w samej decyzji, a tym samym, że: "stwierdzenie, że brak jest podstaw do sporządzenia skargi i jej wniesienia oznacza, że decyzja poddana ocenie nie narusza prawa lub interesu prawnego" prowadzi do wniosku, że dopuszczalne było tylko jedno prawidłowe rozwiązanie zadania - albo sporządzenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego albo sporządzenie opinii prawnej. Zatem wszystkie prace egzaminacyjne ocenione na oceny pozytywne powinny co do zasady zawierać takie samo rozwiązanie problemu. Z powszechnie dostępnych informacji wynika z kolei, że zarówno opinie prawne jak i skargi były oceniane na oceny pozytywne. Tak więc logiczne jest, że należało brać pod uwagę inne okoliczności, niż tylko czy decyzja poddana ocenie narusza prawo lub interes prawny.
Skarżąca miała pełne prawo przyjąć, że zadanie polegało, zgodnie z przytoczoną w punkcie (a) treścią polecenia, na wcieleniu się w rolę radcy prawnego, na wszechstronnej ocenie stanu faktycznego i udzieleniu reprezentowanemu klientowi pomocy prawnej zgodnej z jego interesem. W tak rozumianym zadaniu, zdaniem Skarżącej, mieści się także ocena dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności ocena czy upłynął termin do wniesienia skargi.
W świetle treści zadania egzaminacyjnego należało dokonać oceny, czy Skarżąca dokonała prawidłowego wyboru rozwiązania zadania. Tak więc trzeba było ocenić, czy w świetle badania podstaw do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego należało sporządzić opinię prawną czy skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W celu dokonania oceny, konieczne było ustalenie w jakiej dacie Skarżąca udziela pomocy prawnej to jest odpowiedzi na zadane pytanie egzaminacyjne.
Zarówno Komisja Egzaminacyjna II Stopnia jak i egzaminatorzy sprawdzający pracę Skarżącej uznali (przyjmując błędną ocenę treści zadania), że wybór egzaminowanej polegający na sporządzeniu opinii prawnej nie był prawidłowy, a sporządzenie opinii prawnej jest w opisanym stanie faktycznym rozwiązaniem nie korzystnym dla klienta. Swoje stanowisko, Komisja II Stopnia oraz Egzaminatorzy uzasadniają przyjmując, że "opis zadania nie wskazywał daty udzielania pomocy prawnej reprezentowanej przez siebie stronie i z tego powodu, można było przyjąć, że udzielenie pomocy prawnej następuje w okresie 30 dni od doręczenia, należy jednak przyznać, że można było także przyjąć, że udzielenie pomocy prawnej następuje w dniu pisania egzaminu" - Komisja II Stopnia.
Na podstawie tak przygotowanego stanu faktycznego oraz po dokładnym przeanalizowaniu instrukcji Skarżąca, jak podała, doszła do wniosku, że najbardziej prawidłowym rozstrzygnięciem kazusu jest sporządzenie klientowi opinii prawnej w przedmiocie niecelowości wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ze względu na upływ terminu do jej wniesienia.
W słuszności swojej decyzji, utwierdziło Skarżącą również porównanie instrukcji zadania egzaminacyjnego z części piątej egzaminu do instrukcji z zadań egzaminacyjnych z pozostałych części pisemnych egzaminu (od drugiej do piątej).
Zdaniem skarżącej, sporządzona przez nią opinia prawna odpowiada w sposób wyczerpujący na zadane przez klienta pytanie, bo zawiera:
- opis stanu faktycznego wraz z jego prawidłową oceną - to jest wskazanie klientowi, że termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego upłynął, brak jest podstaw do jego przywrócenia, a więc wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest bezcelowe, a wniesiona skarga zostałaby przez sąd odrzucona;
- prawidłowe wskazanie przepisów prawa, na podstawie których Skarżąca dokonała oceny stanu faktycznego;
- wskazanie konsekwencji wniesienia skargi po terminie wraz z podaniem podstaw prawnych;
- wskazanie klientowi możliwości rozważania innych dopuszczalnych rozwiązań prawnych problemu - to jest wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej; wreszcie
- pouczenie klienta o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego pomimo wydania opinii prawnej o bezzasadności takiej czynności.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zw. p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona uchwała narusza obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wprawdzie trafnie Komisja w zaskarżonej decyzji podnosi, iż powołana ustawa nie zamyka katalogu kryteriów oceny wskazując, iż w szczególności jej kryteriami są zachowanie wymogów formalnych, właściwość stosowania przepisów prawa, umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia tyle, że ocena poszczególnych części egzaminu winna pozostawać w ścisłym związku z treścią zadania objętego egzaminem, co oznacza, iż w tej ocenie uwzględnienia wymaga nie tylko treść polecenia, które egzaminujący rozwiązując zadania ma wykonać ale również, co jak się wydaje Komisja uznaje, za mniej istotną okoliczność, również stan faktyczny przedstawiony w zadaniu, na tle którego dane polecenie (pytanie) ma być wykonane.
Obowiązkiem egzaminowanego jako przyszłego radcy prawnego ma być bowiem, jak w przypadku każdej porady prawnej szczegółowe rozważenie przedstawionego stanu faktycznego i przeanalizowanie każdego z jej elementów w świetle obowiązującego prawa. Stan faktyczny winien zatem pozostawać w ścisłej korelacji z postawionym poleceniem i nie wywoływać po stronie egzaminowanego wątpliwości co do zakresu i istoty polecenia. W rozpoznawanej sprawie taka jednak sytuacja nie zachodzi. Takie też stanowisko prezentuje Komisja (tyle, że w sprawie innej osoby egzaminowanej - J. D.), bo w Uchwale z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uchyliła uchwałę Komisji I stopnia, w uzasadnieniu uchwały stwierdzając, iż zadanie z prawa administracyjnego nie zostało przygotowane precyzyjnie (i możliwe było wyciągnięcie wniosków, do jakich doszła zdająca). Wprawdzie, zdaniem Sądu, nie chodzi o nieprecyzyjność pytania tylko o to, iż w stanie faktycznym wskazanie daty doręczenia decyzji podlegającej ocenie w ramach zadania mogło mieć wpływ na wybór zaproponowanego rozwiązania w tym rozumieniu, że ten wybór w istocie nie był w zadanym pytaniu uwzględniony. Taki stan rzeczy prowadzi do zasadności zarzutu błędnego, bo niejasnego, w świetle przedstawionego w zadaniu, stanu faktycznego, polecenia.
Ten stan rzeczy, jak to stało się w przypadku rozpoznania odwołania J. D. winien być przez Komisję uwzględniony i skoro, co Komisja przyznała w zaskarżonej uchwale, opis zadania nie wskazywał daty udzielenia pomocy prawnej, to skarżąca mogła przyjąć jako tę datę, datę egzaminu tj. [...] grudnia 2009 r. i ocena co do wyboru przez skarżącą sposobu rozwiązania problemu powinna być dokonana z uwzględnieniem powyższego założenia i zawierać stanowisko co do tego, czy możliwe było wyciągnięcie takich wniosków, do jakich doszła zdająca tj. do stwierdzenia przez skarżącą, iż wobec upływu terminu do wniesienia skargi, wniesienie skargi jest bezcelowe i omówienia innych środków, które mogą mieć w sprawie zastosowanie. Przyjęcie, iż skarżąca nie spełniła zadanego polecenia pozostaje w świetle powyższego, w oderwaniu od treści zadania rozumianego jako nierozerwalna całość pytania ze stanem faktycznym stanowiącym tło zadanego pytania. Podnieść przy tym należy, iż wbrew twierdzeniom Komisji, aspekt materialnej oceny został, chociaż nie w sposób rozbudowany, uwzględniony w opinii. Jest bowiem w tej opinii twierdzenie, że analiza akt sądowych wskazuje na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa i rozważenia kwestii wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z zarzutem skarżącej co do naruszenia jej interesu prawnego przez ustalenie i opisanie stanu faktycznego w sposób odmienny niż został opisany i przyjęty w stosunku do innych zdających podnieść należy, iż nie jest rzeczą Sądu w ramach niniejszej sprawy, dokonywanie oceny uchwał w przedmiocie ustalenia wyniku innych egzaminowanych, niemniej jednak w związku ze znajdującą się w aktach administracyjnych uchwałą dot. J. D. stwierdzić należy, iż niedopuszczalne i sprzeczne z zasadami ogólnymi kpa jest przyjmowanie innych kryteriów i stanowiska w sprawach, których istota oparta jest na tym samym zadaniu egzaminacyjnym i nie chodzi o ocenę pracy D. tylko o to, że w tej sprawie dokonana przez Komisję ocena zadania z prawa administracyjnego diametralnie się różni. W tej sprawie Komisja uznała, iż było ono nieprecyzyjne i możliwe było wyciągnięcie wniosków, do jakich doszła zdająca natomiast w rozpoznawanej sprawie w takim aspekcie oceny nie dokonała uznając błędnie, iż skarżąca dokonała niewłaściwego wyboru zaproponowanego rozwiązania.
Rzeczą Komisji będzie zatem ponowne rozpoznanie odwołania z uwzględnieniem powyższych uwag i wskazówek, a także ogólnych wynikających z powołanej ustawy zasad oceny w tym w szczególności wprowadzonej skali tej oceny, która pozwala na wydanie oceny bardzo dobrej, ale także oceny tylko pozytywnej.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż doszło do naruszenia art. 365 ust. 2 i art. 364 ust. 1 powołanej ustawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 zgodnie z art. 152 ppsa zaś o kosztach orzeczono po myśli art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło