I FZ 39/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1911/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. i poszczególne miesiące 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1911/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. L. (dalej Strona lub Skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2010 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. i poszczególne miesiące 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że ogólnikowe stwierdzenia Skarżącego, iż wykonanie decyzji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody dla niego lub trudnych do odwrócenia skutków nie spełniają wymogów zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że Strona tylko hipotetycznie wskazała na ewentualność, iż w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji nie będzie mogła przeznaczyć nadwyżki finansowej na obronę swoich argumentów. Zdaniem Sądu, Skarżący nie odniósł się w sposób uprawniający do wstrzymania wykonania decyzji do konkretnych okoliczności, konkretnej sytuacji finansowej, jego możliwości płatniczych. Wskazał jedynie, iż jego zarobki netto wynoszą miesięcznie 3.707 zł i z tego opłaca 800 zł alimentów. Z prostego rachunku matematycznego wynika, iż do dyspozycji pozostaje Skarżącemu miesięcznie 2.900 zł. Skarżący wskazał wprawdzie ewentualne koszty jakimi są koszty wyjazdów, kserowania dokumentów, profesjonalnego doradztwa ekspertów. Jednakże, zdaniem WSA, są to wszystko wydatki hipotetyczne, zaś w niniejszej sprawie na Skarżącym nie ciążą żadne dodatkowe koszty, które uniemożliwiają mu obronę jego stanowiska. Wpis sądowy w sprawie został uiszczony przez Skarżącego, zatem sprawa gotowa jest do wyznaczenia i nie wymaga to zaangażowania dodatkowych środków finansowych przez Skarżącego. Przed sądem Skarżący nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika zatem nie ponosi kosztów zastępstwa procesowego. Następnie WSA dodał, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek opinii ekspertów, zatem koszty doradztwa ekspertów pozostają hipotetyczne. A na podniesione przez Skarżącego koszty wykonywania kserokopii, koszty wyjazdów i rozmów telefonicznych Skarżący ma zapewnione środki. Ponadto WSA zauważył, że Sąd nie ma obowiązku domyślać się jakimi względami kierował się Skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również ustalać z urzędu, czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Końcowo argumentował, że istotnie kwota zobowiązania podatkowego ustalona decyzją jest znaczna, a wykonanie tejże decyzji może wywołać konsekwencje finansowe dla Skarżącego, jednak nie musi to być równoznaczne z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje dla niego trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w świetle przedstawionych w skardze informacji oczywistym było, że skutki wynikające z odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będą trudne do odwrócenia. W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia Strona podniosła, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż niemożliwa jest merytoryczna ocenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż stwierdzenie zawarte we wniosku, że jej wykonanie może wywołać wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jest zbyt ogólnikowe i jest w istocie powtórzeniem przepisu. Dalej Skarżący zgodził się, że nie podniósł wprawdzie, iż z kwoty tego jedynego dochodu musi ponieść wydatki na swoje utrzymanie (wyżywienie, mieszkanie, środki higieny osobistej, ubranie), jednak doświadczenie życiowe, którym powinien kierować się Sąd oceniając przedstawione przez Skarżącego argumenty powinien doprowadzić ten Sąd do wniosku o konieczności pokrycia przez Skarżącego wspomnianych wydatków jako koniecznych w znaczeniu niemożliwości zagwarantowania sobie normalnego życia. W związku z taką argumentacją Skarżący stwierdził, że jego wniosek jest jak najbardziej uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo - administracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, Komentarz do art.61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III, pkt 9). Ponadto należy w tym miejscu zaznaczyć, że twierdzenia Skarżącego powinny być poparte stosownymi dokumentami źródłowymi. Skarżący w złożonym w skardze wniosku oraz w zażaleniu upatruje przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. we wszczęciu wobec niego postępowania egzekucyjnego oraz w doprowadzeniu do niedostatku, który z natury stanowi trudny do odwrócenia skutek, pociągając za sobą ryzyko dalszych negatywnych konsekwencji obejmujących w pierwszej kolejności możliwości podupadnięcia na zdrowiu, a w dalszej ryzyko zadłużenia z tytułu kosztów utrzymania mieszkania. Podkreślić należy, że konieczne jest jednak wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest bowiem wystarczający sam wywód Skarżącego odnośnie jego obaw lub przypuszczeń. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla Strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowo - administracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie brak jest także konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia obaw Skarżącego. Nie wskazał on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych wskazujących na jego sytuację. Należy ponadto wskazać, że wszczęcie egzekucji stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych. Sama w sobie ta czynność nie może więc stanowić podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy w tym miejscu jeszcze raz podnieść, że nie jest wystarczający sam wywód Skarżącego odnośnie jego przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego należało zgodnie z art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.