I SA/Go 883/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-11-10
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka rolna, która nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., kwalifikuje się do przyznania płatności bezpośrednich za rok 2005?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działka rolna, na której stwierdzono obecność drzew i krzewów znacznych rozmiarów na dzień 30 czerwca 2003 r., nie spełnia warunków do przyznania płatności bezpośrednich. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie kontroli terenowej, materiału fotograficznego oraz ortofotomap, a także prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2005 na działkę rolną o powierzchni 23,22 ha. W toku kontroli terenowej w 2007 r. stwierdzono na działce obecność drzew i krzewów znacznych rozmiarów, co wskazywało na brak utrzymania działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję i przyznał płatności w pomniejszonej wysokości, wykluczając tę działkę. Skarżący kwestionował ustalenia organów, powołując świadków i zarzucając błędy proceduralne i materialne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych za 2005 r. oddala skargę.
I SA/Go 883/10
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 20010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2010 r. nr [...] uchylającą decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. oraz przyznającą skarżącemu M.S. kwotę płatności bezpośrednich w wysokości 81.264,69 zł.
Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.
W dniu 11 maja 2005 r. Biuro Powiatowe ARiMR przyjęło wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Wnioskodawca zadeklarował, że ubiega się o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do powierzchni 254.01 ha oraz z tytułu Uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni 140.91 ha. Po weryfikacji wniosku w dniu [...] marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzję nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Powyższą decyzją przyznano skarżacemu płatność w wysokości 96 938,19 zł, w tym: - jednolita płatność obszarowa w wysokości 57 152,25 zł, - uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości 39 785,94 zł.
W dniach [...] września 2007 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola na miejscu przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. W toku kontroli stwierdzono na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 23,22 ha występowanie drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów. Wobec powyższego w odniesieniu do tej działki zastosowano kody nieprawidłowości DR 1 O1 DR18, co oznacza, iż na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza w dniu kontroli oraz że działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzono tym samym, że działka nr [...] nie kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej albowiem w dniu 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego, działając na podstawie art. 145 § 1 Kpa postanowieniem z 12 czerwca 2008 r. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005. Organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności w postaci stwierdzenia, że działka nr [...] nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., a tym samym organ administracyjny zobowiązany był do wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślono, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia w dniu [...] stycznia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał skarżącemu decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
W dniu 26 lutego 2009 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie skarżącego, w którym nie zgodził się z powyższą decyzją i wniósł o jej uchylenie. Ponadto skarżący wnosi o przesłuchanie świadków, tj. J.P., Ł.G. oraz J.G. na okoliczność braku drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów na działce ewidencyjnej nr [...].
Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] wydana została z naruszeniem art. 107 § 3 i art. 9 Kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ II instancji w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji nr [...] w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Rozpatrując ponownie sprawę, w dniu [...] lipca 2009 r. organ I instancji wystosował do świadków wskazanych przez skarżącego wezwania do złożenia zeznań w sprawie dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Świadkowie J.G. i Ł.G. przesłuchani zostali w dniu [...] sierpnia 2009 r., natomiast świadek J.P. w dniu [...] sierpnia 2009 r. Przesłuchanie świadków dotyczyło okoliczności stanu użytkowania działki ewidencyjnej [...].
Świadek J.P. zeznał, iż "w latach 2005-2007 nie było drzewostanu na działce nr [...]. Od kiedy skarżący uprawiał działkę była ona utrzymywana w dobrej kulturze, orał, nie było drzew".
Świadek J.G. zeznał, iż ,jest ojcem Ł.G., który użytkuje działkę nr [...] od wiosny 2008 r. Podkreślił, że syn przejmował ugór i zaczął uprawiać, był zasiany łubin w 2008 r. W chwili przejęcia działka była czysta tzn. bez drzew. Ponadto świadek zeznał, że nie wiedział o kontroli na miejscu przeprowadzonej na działce gdyż skarżący nie informował o tym fakcie.
Świadek Ł.G. zeznał, że przejął grunt rolny w stanie ugoru i nie wiedział o tym, iż na działce przeprowadzona była kontrola, jak również nie był informowany o tym, iż działce [...] przypisano kod DR-10 tj. że działka nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Świadek wskazał także, że użytkuje działkę na podstawie ustnej umowy dzierżawy od marca 2008 r.
Po ponownym rozpatrzeniu całości zgromadzonego materiału w sprawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2005 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] października 2009 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. W powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w toku kontroli na miejscu (przeprowadzonej w gospodarstwie Strony w dniach [...] września 2007 r.) stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...], co potwierdzone zostało kodami nieprawidłowości DR10 oraz DR18. Zastosowane kody oznaczają, iż cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, oraz w dniu przeprowadzenia kontroli na w/w działce nie była prowadzona działalność rolnicza. Powyższa okoliczność faktyczna stanowiła dla organu I instancji nowy dowód mający wpływ na wynik sprawy wniosku skarżącego o przyznanie płatności na rok 2005. Uwzględniając nowy stan faktyczny tj. powzięcie informacji o braku utrzymania działki nr [...] w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. organ I instancji wykluczył z płatności na 2005 r. przedmiotową działkę oraz zastosował stosowne pomniejszenie płatności.
Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły: art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone mechanizmy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE Nr 1 30/16 z 31.01.2009 r.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr 1 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.).
W dniu [...] listopada 2009 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie od decyzji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone mechanizmy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr 1 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. przepisów art. 6, art. 7, art. 10 § 1 i § 3, art. 77 § l, art. 79, art. 80 i art. 89 § 2 Kpa. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadków: J.P., Ł.G. i J.G., przy udziale skarżącego, na okoliczności braku na działce rolnej o pow. 23,22 ha, nr ew. [...] drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 79 Kpa. Wobec czego decyzją z [...] grudnia 2009r. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji, mając na uwadze wniosek skarżącego o uzupełniające przesłuchanie świadków w dniu [...] marca 2010 r. przesłuchał J.G., który podtrzymał swoje zeznania z przesłuchania z [...] sierpnia 2009 r. Ponadto świadek wskazał, że jesienią 2007 r. działka była talerzowana i przygotowana do obróbki przed siewem. Wskazał również, iż "było pole, że można było swobodnie wjechać. Pole było w ugorze, było to po żniwach, późniejszą jesienią około października". Świadek J.P. potwierdził swoje zeznania złożone w dniu [...] sierpnia 2009 r. Świadek Ł.G. potwierdził swoje zeznania złożone w dniu [...] sierpnia 2009 r. oraz dodał, iż "na działce znajdował się ugór oraz "było talerzowanie i orka". Przesłuchanie świadków odbyło się przy udziale skarżącego, który nie wniósł uwag do protokołu. Weryfikując ponownie sprawę organ I instancji nie stwierdził przesłanek do zakwalifikowania działki nr [...] do płatności. Przy ustaleniu powyższego organ I instancji wziął pod uwagę wyniki z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżaceg0o w dniach [...].09.2007 r. m. in. materiał fotograficzny sporządzony przez inspektorów terenowych. Ponadto organ I instancji stwierdził, że świadkowie wskazani przez skarżącego J.G. oraz Pan Ł.G. stwierdzili, iż grunty na działce nr [...] użytkują od 2008 r., a więc nie wiedzieli o stanie faktycznym w/w działki w latach wcześniejszych. Natomiast zeznania J.P. nie można uznać za wiarygodne albowiem załączniki graficzne wykonane w latach 2004 i 2007 wskazują, iż na przedmiotowej działce znajdują się tereny porośnięte drzewami i krzewami.
Uwzględniając nowy stan faktyczny, w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego powzięto informację o braku utrzymania działki nr [...] w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Wobec powyższego organ I instancji wykluczył z płatności na 2005 r. przedmiotową działkę, oraz zastosował stosowne pomniejszenie płatności. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowią:
- Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.);
- Art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone mechanizmy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE Nr 1 30/16 z 31.01.2009 r.);
- Art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr 1 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.). Mając na uwadze wykluczenie z płatności działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 10,06%.
Wobec powyższego w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zastosował art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr 1 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), który stanowi, iż jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Powyższe ustalenia legły u podstaw wydanej przez organ I instancji decyzji [...] marca 2010 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że powierzchnia działki rolnej "Q" położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (województwo [...]) została wykluczona z płatności albowiem nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazane przepisy ustawy stanowią, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31-go maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia 1782/2003 jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003 przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie , w którym zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1, 2, 4, art. 19 ust 1 i 2 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 124 ust 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz w związku z art. 65 ust 4 Rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz w związku z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów art, 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, jak również art. 104, 107, 145 § 1 pkt 5 i 151 § 1 pkt 2 Kpa.
W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że organ I instancji nie miał dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż na należącej do skarżącego działce nr [...] w czasie kontroli na miejscu znajdowały się drzewa iglaste i liściaste znacznych rozmiarów. podkreślił, iż w granicach w/w działki nie ma drzew i nie znajdowały się tam one ani na dzień 30 czerwca 2003 r. ani w czasie kontroli na miejscu przeprowadzanej w dniach [...].09.2007. W ocenie skarżącego drzewa mogły znajdować się na sąsiednich działkach. Wskazał ponadto, iż Kierownik Biura Powiatowego ARMR dokonał błędnych ustaleń w sytuacji gdy świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona oraz oparł się wyłącznie na niezgodnym ze stanem faktycznym raporcie z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym i analizie ortofotomap. W jego ocenie materiał fotograficzny, na którym zupełnie niewidoczne są jakiekolwiek znaki graficzne nie może stanowić podstawy do miarodajnych ustaleń w sprawie. Ponadto skarżący wskazał na nieprawidłowe przeprowadzenie czynności kontrolnych przez inspektorów terenowych polegające na nie wykonaniu odpowiednich pomiarów i nie wypełnieniu w protokole z kontroli rubryk 74-80. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, nie można zasadnie twierdzić, że w dniu kontroli jak również w dniu 30 czerwca 2003 r. na działce [...] znajdowały się drzewa znacznych rozmiarów, zwłaszcza gdy przeczą temu zgodne zeznania świadków.
organ odwoławczy nie stwierdził uchybień w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Ponadto w całości podziela prawidłowość interpretacji przepisów prawa i ich zastosowanie przez organ I instancji, podkreślając, że grunty rolne położone na działce ewidencyjnej nr [...] zgłoszone we wniosku o płatności do gruntów rolnych na rok 2005 przez skarżącego nie spełniają warunków umożliwiających przyznanie płatności określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051).
Organ odwoławczy podkreślił, że kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z minimalnymi normami reguluje natomiast Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. nr 46, poz. 306 ze zm.) Na mocy powyższych przepisów prawa oraz w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 z powierzchni kwalifikowanej do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) wykluczono działkę rolną "Q" o powierzchni 23,22 ha. W związku z powyższym zastosowanie mają przepisy art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr 1 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.), stanowiący, iż jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Organ II instancji zauważył również, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie niewłaściwego przepisu. Organ I instancji przyjął mianowicie, że zastosowanie w sprawie mają przepisy Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 obowiązujące w dacie wydawania decyzji, nie natomiast obowiązującego wcześniej Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003. Takie stanowisko zostało uznane przez organ odwoławczy za błędne, ponieważ sprawa dotyczyła płatności bezpośrednich za 2005 rok. Uznane przez organ I instancji za konkurencyjne czasowo przepisy rozporządzeń regulowały materialne przesłanki uzyskiwania płatności bezpośrednich. Wprawdzie zmiana przepisów nie była równoznaczna ze zmianą treściową norm prawnych wyznaczających treść praw i obowiązków rolnika i nie pociągnęła za sobą zmiany sytuacji prawnej (pochodnej) Wnioskodawcy. Niemniej należało uznać, że formalnie zakres uprawnień rolnika wyznaczało obowiązujące w roku 2005 roku rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003, do którego odwoływała się ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i to pomimo uchylenia rozporządzenia przed datą wydania decyzji organu I instancji. Przepisy obydwu rozporządzeń wyznaczają materialne przesłanki przyznania płatności bezpośrednich. Rozporządzenie 73/2009 nie zawiera przepisów nakazujących ich stosowanie do lat wcześniejszych. Jego przepisy w zakresie relewantnym z punktu widzenia stanu faktycznego niniejszej sprawy miały zatem charakter prospektywny. W art. 149 Rozporządzenia wprost wskazano, że przepisy tego aktu stosuje się od 1 stycznia 2009 r., co w zakresie w jakim rozporządzenie reguluje przesłanki przyznania płatności należy rozumieć jako wyznaczenie na tych przesłanek na przyszłość. Płatności, o których przyznanie wnioskował skarżący przysługują corocznie. Oznacza to, że corocznie muszą być spełnione wymogi ich uzyskania. Corocznie zamyka się zatem sytuacja prawna, której elementem jest uprawnienie do uzyskania dopłat. Zasady uzyskiwania płatności wyznaczają zatem przepisy ustanawiające warunki przyznawania płatności obowiązujące w danym roku (tempus regit actum). Uznanie, iż prawo do płatności za lata wcześniejsze regulują przepisy późniejsze sprowadzałoby się do uznania prawnej ingerencji w już zamkniętą sytuację prawną, co w myśl zasady lex retro non agit (rozumianej też jako dyrektywa wykładni) należy uznać za nieuprawnione.
Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że wskazana wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może także być naprawiona przez organ II instancji.
Organ II instancji wskazał również, że sprawie ustalono, iż skarżący zgłosił do płatności na rok 2005 m.in. grunty rolne o powierzchni 23,22 ha położone działce ewidencyjnej nr [...]. Kontrola na miejscu przeprowadzona w dniach [...].09.2007. wykazała, iż ta działka na całym swoim obszarze porośnięta jest wieloletnimi krzewami oraz drzewami liściastymi i iglastymi (vide: zdjęcia z kontroli nr 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15), co świadczy o tym, że nie była ona utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Podkreślono również, że skarżący nie wniósł zastrzeżeń do protokołu z kontroli, wobec czego brak jest podstaw pozwalających na odmówienie wiarygodności ustaleń w nim zawartych.
Organ podkreślił również, że nie został w niniejszym przypadku spełniony również § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stanowiący, iż grunty rolne, o których mowa w § l, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną; 2) gruntów, na których są prowadzone plantacje wierzby (Salixsp.) wykorzystywanej do wyplatania; 3) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 2, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar; 4) plantacji zagajników o krótkiej rotacji (CN ex 0602 90 41) wykorzystywanych na cele energetyczne.
Wskazał również, że świadkowie przesłuchiwani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego tj. J.G. i Ł.G. nie posiadają pełnej wiedzy na temat stanu w jakim znajdowała się działka nr [...] w latach 2003-2007 ponieważ Ł.G. dzierżawi działkę od wiosny 2008 r. Natomiast za mało wiarygodne uznał organ zeznania J.P., który zeznał, iż na działce w latach 2005-2007 nie było drzewostanu. Wyjaśnieniom tym organ przeciwstawił dokumentację fotograficzną sporządzoną podczas kontroli na działce nr [...], gdzie na całej powierzchni działki widoczne są nieużytki, zakrzaczenia, drzewa iglaste i liściaste o dużej wysokości i rozpiętości, świadczące o długookresowym braku prowadzenia działalności rolniczej.
Ponadto organ podkreślił, że ortofotmapa działki nr [...] jednoznacznie wskazuje na występowanie drzew i krzewów na działce. Co więcej, drzewa i krzewy widoczne na ortofotomapie występują w miejscach zbieżnych z punktami i kierunkami, z których wykonywana była dokumentacja fotograficzna podczas kontroli na miejscu przeprowadzanej w dniach [...].09.2007 r. co jednoznacznie wskazuje na fakt prawidłowego przeprowadzenia czynności kontrolnych i poczynionych ustaleń tj. stwierdzenia faktu, iż działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. .
Podkreślono również, że w odwołaniu skarżący stwierdził, że organ I instancji nie miał dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż na należącej do Wnioskodawcy działce nr [...] w czasie kontroli na miejscu znajdowały się drzewa iglastych i liściastych znacznych rozmiarów. W ocenie skarżącego drzewa mogły znajdować się na sąsiednich działkach. Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].09.2007 r. mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego, na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [...]. Inspektorzy terenowi na mapie zaznaczyli punkty, z których tworzona była dokumentacja fotograficzna wraz z kierunkiem, w którym wykonywane były fotografie. Na fotografii nr 5, która wykonywana była w północnej części działki, w kierunku północno-wschodnim widoczny jest nieużytek. Fotografie nr 6 i nr 7 wykonywane były z punktu umiejscowionego w południcwo-zachodniej części działki, w kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Na w/w fotografiach widoczne są nieużytki, polna droga, samosiewy drzew iglastych i liściastych. Fotografie nr 8 i nr 9 inspektorzy wykonali z punktu umiejscowionego w południowej części działki, na jej środku. Fotografia nr 8 wykonana została w kierunku zachodnim i uwidacznia nieużytek oraz wieloletnie drzewa iglaste. Fotografia nr 9 natomiast wykonywana była w kierunku wschodnim, a widoczne na niej są wieloletnie drzewa oraz polna droga. Drzewa i nieużytki widoczne są również na fotografiach nr 10 i nr 11, które wykonywane były w kierunku zachodnim i północnym z punktu umiejscowionego w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...]. Nadto fotografie nr 12 i nr 13 wykonywane były w kierunku południowym i południowo-zachodnim, z punktu umiejscowionego na granicy z inną działką ewidencyjną, która tzw. klinem wchodzi w działkę nr [...]. Na w/w fotografiach w dalekiej perspektywie widoczne są wieloletnie drzewa liściaste. Natomiast wykonywane z tego samego punktu w kierunku północnym i północno - zachodnim fotografie nr 14 i nr 15 przedstawiają nieużytki oraz samosiewy drzew iglastych, jak również drzewa liściaste.
Skarżący zarzucił również, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń w sytuacji, gdy świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona oraz oparł się wyłącznie na niezgodnym ze stanem faktycznym raporcie z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym i analizie ortofotomap. Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika to z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt niniejszej sprawy, skarżący w roku 2007, do dnia kontroli w gospodarstwie, nie dokonywał zabiegów, które pozwoliłyby uznać, iż działka nr [...] była utrzymywana zgodnie z normami. Co więcej, dokumentacja fotograficzna wskazuje na występowanie roślinności świadczącej o długotrwałym braku zabiegów uprawowych, a inspektorzy przeprowadzający kontrolę na działce Wnioskodawcy wskazali m. in. ( rubryka nr 72 na str. 3-1/6 Protokołu z kontroli na miejscu nr [...]), iż działka ewidencyjna nr [...] jest porośnięta drzewami liściastymi i iglastymi znacznych rozmiarów, w stopniu uprawniającym do zastosowania wobec w/w działki kodu DR-10. Ponadto wskazał, iż wobec wyników kontroli na miejscu i sporządzonej dokumentacji fotograficznej trudno uznać za zasadne twierdzenie Strony jakoby "świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona". Wskazać bowiem należy, iż Ł.G. dzierżawi działkę nr [...] od wiosny 2008 r. i wtedy działka mogła już być doprowadzona do stanu zgodnego z minimalnymi normami. Natomiast świadek J.G. potwierdził powyższe zeznania syna. Wprawdzie J.P. w dniu [...].08.2009 r. zeznał, iż w latach 2005 - 2007 nie było drzewostanu na działce nr [...], jednakże organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż zeznań tych nie można uznać za wiarygodne wobec faktu, iż kontrola przeprowadzana w dniach [...].09.2007 r. ewidentnie wykazała występowanie na działce drzew liściastych i iglastych (brzoza oraz sosna) dużej wysokości, które aby osiągnąć tak znaczne rozmiary potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Organ odwoławczy podkreślił również, że skarżący uczestniczył w przesłuchaniach świadków i nie wniósł uwag do protokołu. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 7 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Raport z czynności kontrolnych został doręczony skarżącemu dnia 19 października 2007 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia na piśmie zastrzeżeń. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń w zakresie kontroli kontroli przeprowadzonej w dniach [...].09.2007 r., jak również nie złożył wniosku o ponowną kontrolę w swoim gospodarstwie. Wobec powyższego organ uznał, że skarżący nie kwestionowała wyników kontroli na miejscu i zgadza się z ustaleniami inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego w zakresie nieprawidłowego przeprowadzenia czynności kontrolnych przez inspektorów terenowych polegającego na nie wykonaniu odpowiednich pomiarów i nie wypełnieniu w protokole z kontroli rubryk 74-80, organ wskazał, że pomiary podczas kontroli przeprowadzane są w przypadku kiedy na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działkach znajduje się deklarowana uprawa. W niniejszym przypadku Skarżący deklarował na działce nr [...] ugór, a inspektorzy terenowi stwierdzili na powierzchni całej działki ewidencyjnej wieloletnie zakrzaczenia i zadrzewienia wobec czego odstąpiono od pomiarów, zastosowując jednocześnie dla całej działki ewidencyjnej nr [...] kod DR-10, oznaczający, że cała działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Czynności kontrolne dokonane podczas inspekcji terenowej w ocenie organu odwoławczego nie budziły wątpliwości, a dołączona do akt niniejszej sprawy dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje na wieloletnie zaniedbania w kwestii prowadzenia działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr [...].
Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności:
1. naruszenie art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 19 ust. 1 i 2, ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170 póz. 1051 ze zm.) w związku z art. 143b ust. 4 i 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 2 dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE 1 270 z 21.10.20031-., str. 1 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, póz. 309 ze zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że należąca do skarżącego działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], jest trwale wyłączona z możliwości ubiegania się o dopłaty, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. oraz, że na przedmiotowej działce nie była prowadzona działalność rolnicza;
2. naruszenie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr 1 345 z 20.11.2004r,, str. 1 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku skarżącego nie różni się od stanu faktycznego;
3. naruszenie art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170 póz. 1051 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż skoro skarżący nie zakwestionował ustaleń zawartych w raporcie z kontroli w terminie wskazanym w przedmiotowym przepisie, to zgadza się z tymi ustaleniami. Tymczasem skarżący kwestionował ustalenia raportu z kontroli w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo wcześniejsze doręczenie raportu z kontroli w 2007 r. było wadliwe, gdyż pismo nie zawierało wskazania jako adresata skarżącego oraz nie zawierało żadnego pouczenia o przysługujących skarżącemu prawach. Ponadto skarżący w okresie [...].10.2007r, -[...].04.2008r. był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie w okresie [...].04.2008r. - [...].10.2008r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne, co w oczywisty sposób wpłynęło na brak możliwości jego działania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1.naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].03.2010r. Nr [...], znak sprawy: [...], uchyla decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [...] z dnia [...].03.2006r., wydaną ' przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, i przyznającej skarżącemu M.S., po potrąceniu kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 10.449,00 zł, płatności na rok 2005 w wysokości 81.264,69 zł.;
2. naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a w szczególności bezpodstawne zaakceptowanie dokonanych przez organ 1 instancji, prowadzących do wadliwego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz przepisów prawa wspólnotowego, błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], nie może być deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Organ administracji całkowicie pominął, iż świadkowie J.G. i Ł.G. potwierdzili brak zadrzewień czy wieloletniej roślinności na działce w 2007r. oraz dokonane jesienią w 2007r. talerzowanie i przygotowana do obróbki przed siewem;
3. .aruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się Organu II instancji do podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących braku jakiegokolwiek uzasadnienia ani choćby nawet wskazania podstaw dokonanych przez Organ I instancji ustaleń co do dat wykonania ortofotomap.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest zgodne z prawem.
Skarżący podniósł w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego. W pierwszej kolejności rozpoznać należało więc zarzuty naruszenia prawa procesowego, ponieważ dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy umożliwia zbadanie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego w prawidłowy sposób organy zastosowały przepisy prawa materialnego.
Spór między stronami sprowadza się do ustalenia, czy działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co uprawniałoby skarżącego do przyznania mu płatności obszarowych za 2005r.
Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że działka nr [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a tym samym skarżący nie był uprawniony do przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntu położonego w obrębie wskazanej działki.
Do wniosków takich organy były uprawnione na podstawie ustaleń zawartych w w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [...] września 2007 r. oraz w szczególności, na podstawie analizy ortofotomap i materiału zdjęciowego, sporządzonego w obrębie działki nr [...].
Podkreślić należy, że art. 143b ust.4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, który ma charakter retroaktywny, czyli uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r. Obowiązek udowodnienia tego faktu spoczywa na organie administracyjnym. Zasady postępowania dowodowego są określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i pozwalają dopuścić, jako dowód, wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 Kpa). Organ I i II instancji w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie tj. wyników raportu z kontroli na miejscu kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego przeprowadzonej w dniach [...].09.2007r., ponownie zweryfikował cały zebrany materiał dowodowy tj. wyniki z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym sporządzonym przez inspektorów terenowych, załączniki graficzne oraz zeznania świadków. Z przeprowadzonych dowodów organy wyprowadziły prawidłowe wnioski. Z raportu z kontroli oraz załączników graficznych w postaci zdjęć i mapy, jednoznacznie wynika, że na przedmiotowej działce stwierdzono drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, co oznacza, że nie była ona utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
Wbrew stwierdzeniom skarżącego organy wskazały z jakich dat pochodzą wykorzystane do analizy ortofotomapy. Organ I instancji na stronach 9,10 i 11 decyzji wskazał, że zdjęcia dla wizualizacji w kampanii 2007r. i wcześniejszych, zostały wykonane w dniach [...] września 2004 r. ( zdjęcie czarno-białe ) i w 2002r. zdjęcie kolorowe, natomiast dla wizualizacji w kampanii 2009r. działka objęta była dwoma zdjęciami: czarno-białym z [...] września 2004r. oraz kolorowym z [...] września 2007r.
Organ II instancji w szczegółowy sposób wskazał jak wykonane zostały zdjęcia przez inspektorów, wskazując jednocześnie jakie jest odniesienie tych zdjęć do mapy. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że "... w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].09.2007 r. mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego [...], na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [...]. Inspektorzy terenowi na mapie zaznaczyli punkty, z których tworzona była dokumentacja fotograficzna wraz z kierunkiem, w którym wykonywane były fotografie. Na fotografii nr 5, która wykonywana była w północnej części działki, w kierunku północno-wschodnim widoczny jest nieużytek. Fotografie nr 6 i nr 7 wykonywane były z punktu umiejscowionego w południcwo-zachodniej części działki, w kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Na w/w fotografiach widoczne są nieużytki, polna droga, samosiewy drzew iglastych i liściastych. Fotografie nr 8 i nr 9 inspektorzy wykonali z punktu umiejscowionego w południowej części działki, na jej środku. Fotografia nr 8 wykonana została w kierunku zachodnim i uwidacznia nieużytek oraz wieloletnie drzewa iglaste. Fotografia nr 9 natomiast wykonywana była w kierunku wschodnim, a widoczne na niej są wieloletnie drzewa oraz polna droga. Drzewa i nieużytki widoczne są również na fotografiach nr 10 i nr 11, które wykonywane były w kierunku zachodnim i północnym z punktu umiejscowionego w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...]. Nadto fotografie nr 12 i nr 13 wykonywane były w kierunku południowym i południowo-zachodnim, z punktu umiejscowionego na granicy z inną działką ewidencyjną, która tzw. klinem wchodzi w działkę nr [...]. Na w/w fotografiach w dalekiej perspektywie widoczne są wieloletnie drzewa liściaste. Natomiast wykonywane z tego samego punktu w kierunku północnym i północno - zachodnim fotografie nr 14 i nr 15 przedstawiają nieużytki oraz samosiewy drzew iglastych, jak również drzewa liściaste."
Z powyższych ustaleń organy wyprowadziły logiczny wniosek, że skoro na przedmiotowej działce w dniu [...] września 2007 r. znajdowały się wskazane drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, to stan taki musiał trwać już wcześniej, w szczególności w roku 2005 i na dzień 30 czerwca 2003 r.
Ustaleń tych nie niweczą zeznania wnioskowanych przez skarżącego świadków.
Trafnie wskazały organy, że świadek Ł.G. dzierżawi działkę nr [...] od wiosny 2008 r. i wtedy działka mogła już być doprowadzona do stanu zgodnego z minimalnymi normami. Natomiast świadek J.G. potwierdził powyższe zeznania syna. Wprawdzie J.P. w dniu [...] sierpnia 2009 r. zeznał, że w latach 2005 - 2007 nie było drzewostanu na działce nr [...], jednakże organ odwoławczy zasadnie uznał, iż zeznań tych nie można uznać za wiarygodne wobec faktu, iż kontrola przeprowadzana w dniach [...].09.2007 r. ewidentnie wykazała występowanie na działce drzew liściastych i iglastych (brzoza oraz sosna) dużej wysokości, które aby osiągnąć tak znaczne rozmiary potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów postępowania. Powyższa zaś konstatacja prowadzi do wniosku, że prawidłowo zastosowały, do tak ustalonego stanu faktycznego przepis art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. stosując stosowne pomniejszenia przyznawanych płatności.
Organy podkreśliły również, że nie został w niniejszym przypadku spełniony § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stanowiący, iż grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną; 2) gruntów, na których są prowadzone plantacje wierzby (Salixsp.) wykorzystywanej do wyplatania; 3) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 2, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar; 4) plantacji zagajników o krótkiej rotacji (CN ex 0602 90 41) wykorzystywanych na cele energetyczne.
Podkreślić również należy, że zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest równie niezasadny. Skarżący, mimo że nie wniósł zastrzeżeń bezpośrednio od raportu z kontroli na miejscu, to podnosił zastrzeżenia w toku postępowania i uwagi te pyły przedmiotem oceny organów. Wszystkie sformułowane przez skarżącego zastrzeżenia zostały omówione w zaskarżonych decyzjach, a organy w szczegółowy sposób ustosunkowały się do nich, wskazując powody, dla których uznały je za niezasadne. Tym samym wskazana w skardze okoliczność, że skarżący był chory w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] października 2008 r. nie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięć organów oraz na ochronę prawa skarżącego do udziału w postępowaniu. W toku bowiem postępowania skarżący był informowany o przeprowadzanych czynnościach i mógł składać wnioski i zastrzeżenia.
Wskazać należy, że kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z minimalnymi normami reguluje natomiast Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. nr 46, poz. 306 ze zm.) Na mocy powyższych przepisów prawa oraz w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 organy w prawidłowy sposób z powierzchni kwalifikowanej do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) wykluczyły działkę rolną "Q" o powierzchni 23,22 ha i zastosowały art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr 1 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.), stanowiący, iż jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Tym samym organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w szczególności w zakresie podniesionym w skardze.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
/-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz /-/ D. Skupień
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło